Κατά την πρόσφατη παρθενική επίσκεψη στο λιμάνι του Ηρακλείου του κρουαζιερόπλοιου Norwegian Jewel, της εταιρείας κολοσσού στο χώρο της κρουαζιέρας Carnival Cruise Line, o Έλληνας πλοίαρχος δήλωσε πολύ ικανοποιημένος από τις παροχές του λιμανιού και τόνισε ότι το Ηράκλειο και γενικότερα η Κρήτη, πρέπει να εκμεταλλευθούν την χρυσή ευκαιρία που δίνει η παγκόσμια τάση που υπάρχει σήμερα στη βιομηχανία της κρουαζιέρας, για την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Ο κλάδος της κρουαζιέρας καλπάζει σήμερα διεθνώς και η Ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο εξελίσσονται σε παγκόσμιο “μπεστ σέλερ”. Σύμφωνα με στοιχεία αναλυτών, η χώρα μας λόγω διαφόρων συγκυριών χάνει κάθε χρόνο περίπου ένα εκατομμύριο επιβάτες κρουαζιερόπλοιων, που αντιστοιχούν με 3 -4 εκατομμύρια τουριστών που κάνουν διακοπές με το παραδοσιακό τρόπο (αεροπλάνο, οδικός κλπ), με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμο ταξιδιωτικό συνάλλαγμα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Όπως έχουμε τονίσει πολλές φορές σε άρθρα μας στην «Π», η αποδοτικότερη για μια περιοχή μορφή κρουαζιέρας, είναι αυτή που χρησιμοποιεί το λιμάνι σαν σταθμό εκκίνησης και τερματισμού της. Η διέλευση ενός κρουαζιερόπλοιου τράνζιτ από ένα λιμάνι και η παραμονή του σε αυτό για λίγες ώρες, δεν προσφέρει ουσιαστικά οφέλη, αφού οι επιβάτες εκτός από μια γρήγορη περιήγηση στους αρχαιολογικούς χώρους και στα άλλα αξιοθέατα, δεν έχουν χρόνο για ψώνια και άλλες δραστηριότητες που θα είχαν σημαντικά οικονομικά οφέλη για την περιοχή. Αντίθετα στην περίπτωση που το λιμάνι χρησιμοποιείται σαν εκκίνηση – τερματισμός της κρουαζιέρας, οι επιβάτες τις περισσότερες φορές συνδυάζουν την κρουαζιέρα με πακέτα διακοπών επτά ή δεκατεσσάρων ημερών σε ξενοδοχεία, με προφανή οικονομικά οφέλη για ολόκληρη την περιοχή.
Η Ελληνική νομοθεσία δυστυχώς σήμερα δεν επιτρέπει σε πλοία που δεν φέρουν την Ελληνική σημαία ή σημαία χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ξεκινούν ή να τερματίζουν την κρουαζιέρα τους σε Ελληνικά νησιά, γεγονός όμως που δεν συμβαίνει με τους βασικούς μας ανταγωνιστές στον τομέα της κρουαζιέρας στην Ανατολική Μεσόγειο, τους Ιταλούς, Γάλλους και Ισπανούς. Το 2005 αναχώρησαν για κρουαζιέρα από το λιμάνι του Πειραιά μόνο 184.763 επιβάτες, σε σχέση με τους 635.090 που διήλθαν τράνζιτ από αυτό, δηλαδή ουσιαστικά μόνο στους 2 από τους 8 τουρίστες που κάνουν διακοπές στα Ελληνικά νησιά με κρουαζιερόπλοιο αναχωρούν από το λιμάνι του Πειραιά. Αντίθετα στην Βαρκελώνη, που μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 ήταν ένα απλό λιμάνι επίσκεψης των κρουαζιερόπλοιων, σήμερα περίπου 1.4 εκατομμύρια επιβάτες αναχωρούν από αυτό για κρουαζιέρες στην Μεσόγειο.
Η ανάπτυξη της κρουαζιέρας το 2007 αναμένεται σύμφωνα με τους αναλυτές να είναι εκρηκτική. Την επόμενη χρονιά θα αρχίσουν να παραλαμβάνονται μαζικά γιγαντιαία κρουαζιερόπλοια, που έχουν παραγγείλει οι μεγάλες εταιρείες του χώρου. Τα κρουαζιερόπλοια που έχουν μέχρι σήμερα παραγγελθεί περνούν σε αξία τα 17.5 δισεκατομμύρια δολάρια, από τα οποία επτά θα παραδοθούν και θα αρχίσουν κρουαζιέρες το 2007, οκτώ θα εισέλθουν στην αγορά το 2008, ενώ το 2010 θα αρχίσουν κρουαζιέρες άλλα 10 γιγαντιαία πλοία. Οι μεγάλες εταιρείες που ελέγχουν σήμερα τον χώρο της κρουαζιέρας παγκοσμίως είναι η Carnival Cruise Line, η Costa Crociere, η Princess Cruises και η Royal Caribbean International, ενώ πριν δύο χρόνια δημιουργήθηκε η εταιρεία Louis Hellenic Cruises από τον Κύπριο επιχειρηματία κ. Κ Λοίζου. Το 2007 θα εισέλθει στην Ελληνική αγορά και η εταιρεία easyCruise του Στ. Χατζηιωάννου, ενώ φέτος και η εταιρεία Monarch Cruises του επιχειρηματία κ. Λάμπρου ξεκίνησε κρουαζιέρες στην Ελλάδα με το πλοίο Ocean Monarch που αναμένεται να διακινήσει το 2006 περίπου 25.000 επιβάτες, έναντι των 90.000 της Louis Hellenic Cruises, ενώ το 2007 αναμένεται να δρομολογήσει και δεύτερο πλοίο, το Blue Monarch.
Οι προοπτικές για το λιμάνι του Ηρακλείου στο χώρο της κρουαζιέρας είναι πολύ ευοίωνες. Φέτος κρουαζιερόπλοια όλων των μεγάλων εταιρειών του χώρου πέρασαν από το Ηράκλειο, ενώ το 2007 θα έχουμε δύο πλοία που θα χρησιμοποιούν το λιμάνι σαν σταθμό εκκίνησης και τερματισμού των κρουαζιέρων τους στην Ανατολική Μεσόγειο, με Βρετανούς επιβάτες κάθε Πέμπτη και Γερμανούς κάθε Παρασκευή. Βασική όμως προϋπόθεση για περαιτέρω ανάπτυξη και συνεργασία για τους ξένους είναι η εκβάθυνση του λιμανιού ανατολικά της προβλήτας ΙΙ, που βρίσκεται δίπλα στον νέο σταθμό άφιξης και αναχώρησης των επιβατών και που κατά τους ξένους είναι από τους πιο καλούς και οργανωμένους σε θέματα ασφάλειας και παροχών σταθμούς στην Ευρώπη. Τα περίφημα πυρομαχικά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που βρίσκονται στο πυθμένα του λιμανιού, έχουν δυστυχώς αποτρέψει την εσκαφή σε τμήμα της λιμενολεκάνης ανατολικά της προβλήτας ΙΙ, με αποτέλεσμα ενώ το ωφέλιμο βάθος να είναι -9.50μ, σήμερα λόγω κάποιων αβαθών να μην μπορούν να προσεγγίσουν εκεί πλοία με βύθισμα πάνω από -7.80μ και να πρέπει τα πλοία αυτά να προσδένουν στην νέα προβλήτα IV-V, όπου όμως οι παροχές και οι έλεγχοι δεν είναι εφάμιλλοι αυτών που γίνονται στο νέο επιβατικό σταθμό. Ευτυχώς όμως, ύστερα από πολλά χρόνια απραξίας, η νέα Διοίκηση του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου έχει ξεκινήσει εργολαβία για την ανεύρεση και εξουδετέρωση των πυρομαχικών και έτσι πιθανόν στα μέσα του 2007 να έχουν αποκατασταθεί τα ωφέλιμα βάθη στο λιμάνι του Ηρακλείου, μετά και την ολοκλήρωση της συνολικής εκβάθυνσης του λιμανιού, έργου συνολικού προϋπολογισμού περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ, που χρηματοδοτείται μετά από ενέργειες του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας. Επίσης ένα σημαντικό θέμα που θέτουν οι ξένοι εκπρόσωποι των μεγάλων εταιρειών, είναι οι καλύτερες παροχές στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου, όπου δυστυχώς οι επιβάτες υφίστανται μεγάλη ταλαιπωρία και καθυστέρηση.
Το 2006 ήταν μια πολύ καλή χρονιά για τον τουρισμό και την κρουαζιέρα του Ηρακλείου και γενικότερα της Κρήτης. Τα υπερπολυτελή ξενοδοχεία των τεσσάρων και πέντε αστέρων θα είναι γεμάτα μέχρι και τέλος του Οκτωβρίου, ενώ τα μηνύματα είναι πολύ ενθαρρυντικά και για το 2007, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες των μεγάλων ξενοδοχείων να σχεδιάζουν νέες επενδύσεις. Ήδη μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα της Μιλάτου, που φέτος αποτέλεσε πόλο έλξης πολλών αστέρων του Ελληνικού και διεθνούς χώρου, ετοιμάζει την κατασκευή ξενοδοχείου έξι αστέρων, του μοναδικού που θα υπάρχει στον Ελληνικό χώρο, με την συνεργασία ξένου κολοσσού στην βιομηχανία των ξενοδοχείων. Επίσης η Βρετανική εταιρεία που θα χρησιμοποιήσει το λιμάνι του Ηρακλείου το 2007 σαν σταθμό εκκίνησης – τερματισμού της κρουαζιέρας που έχει σχεδιάσει στην Ανατολική Μεσόγειο, ανακοίνωσε ότι έχει ήδη πουλήσει περίπου το 30% των πακέτων, ενώ έχει κλείσει συμφωνίες με έξι υπερπολυτελή ξενοδοχεία της ανατολικής Κρήτης για πακέτα διακοπών των επιβατών για επτά και δεκατέσσερις ημέρες.
*O Σταύρος Λυριντζάκης είναι πολιτικός μηχανικός
