Της Αννας Κωνσταντουλάκη

Ειδικοί μιλούν στην “Π” με αφορμή την υπόθεση - σοκ της σύλληψης 25χρονου που διακινούσε πορνογραφικό υλικό με βιασμούς βρεφών

Ποιό είναι το “προφίλ” του παιδόφιλου

Σοκ προκάλεσε στην ελληνική κοινή γνώμη η υπόθεση της σύλληψης 25χρονου φοιτητή Ιατρικής, ο οποίος διακινούσε πορνογραφικό υλικό μέσω Ιντερνετ, με βιασμό βρεφών κάτω των 2 μηνών, σε ορφανοτροφεία πιθανώς της Ρουμανίας.

“Οι άνθρωποι που διακινούν ή βλέπουν τέτοια ανατριχιαστικά θεάματα, έχουν διαταραγμένη προσωπικότητα όμως ζουν ανάμεσά μας με αξιοπρεπή επαγγέλματα που πολύ συχνά έχουν σχέση με παιδιά και έχουν ένα τέλειο καμουφλάζ” είπαν στην “Π” ο ψυχίατρος Μανόλης Ασπραδάκης και η κλινική ψυχολόγος Τερέζα Βαλαβάνη, οι οποίοι περιέγραψαν το προφίλ τους.

“Οι άνθρωποι που παρακολουθούν ή διακινούν τέτοια θεάματα, είναι διαταραγμένες προσωπικότητες, δεν είναι όμως άρρωστοι και δεν έχουν κανένα ελαφρυντικό για τις πράξεις τους.

Ενας φυσιολογικός άνθρωπος δεν αντέχει να δει, τέτοιες σκηνές βιασμού βρεφών” είπε στην “Π” ο ψυχίατρος Μανόλης Ασπραδάκης.

Ο ίδιος συμπλήρωσε: “Οι άνθρωποι οι οποίοι διακινούν μέσω ίντερνετ τέτοιο υλικό, αλλά κι εκείνοι που το βλέπουν, θα πρέπει να ντρέπονται. Ασφαλώς, τέτοιες συμπεριφορές κρύβουν ένα παρελθόν, που μπορεί να περιλάμβανε σωματική ή άλλη βία, πολύ άσχημες οικογενειακές σχέσεις και πολλά άλλα.

Το βέβαιο είναι ότι τέτοια φαινόμενα πρέπει να καταδικάζονται από τους πάντες”.

Η κλινική ψυχολόγος Τερέζα Βαλαβάνη ανέφερε: “Εχουμε να κάνουμε με παιδόφιλους και ασφαλώς όλα αυτά ανήκουν στην κατηγορία των εγκληματικών ενεργειών. Πρόκειται για ανθρώπους με διαταραγμένη προσωπικότητα, οι οποίοι ζουν ανάμεσά μας.

Πολλοί άνθρωποι και των δύο φύλων, έχουν τέτοιου είδους κρυφή ζωή, με ένα τέλειο καμουφλάζ στην καθημερινότητά τους.

Το σίγουρο είναι ότι χρειάζονται θεραπεία, όμως συνήθως τιμωρούνται, βγαίνουν από την φυλακή και επαναλαμβάνουν τις πράξεις τους”.

Η ίδια σημείωσε ότι αυτοί οι άνθρωποι συνήθως επιλέγουν επαγγέλματα που έχουν σχέση με παιδιά, όπως δάσκαλοι, καθηγητές, γυμναστές κ.λ.π. ακριβώς για να βρίσκονται κοντά τους.

Η κ. Βαλαβάνη τόνισε ότι στα ίδια τα παιδιά, πρέπει να γίνεται ενημέρωση στο χώρο του σχολείου, για να μην γίνονται θύματα παιδόφιλων.

Το προφίλ των παιδόφιλων



Οι μελέτες των ειδικών έχουν δείξει ότι οι προδιαθεσικοί παράγοντες για την παιδοφιλία είναι πολλοί.

Σημειώνεται ότι ένας παράγοντας που είναι προδιαθεσικός για την παιδική σεξουαλική κακοποίηση είναι το ανδρικό φύλο, δηλαδή, ότι οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να κακοποιήσουν σε σχέση με τις γυναίκες. Ένας άλλος παράγοντας είναι η ενσυναισθησία (empathy). Βρέθηκε ότι, τα άτομα που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά έχουν ιδιαίτερη έλλειψη ενσυναισθησίας απέναντι στα θύματά τους, παρουσιάζουν κάποια ενσυναισθησία απέναντι στα θύματα των άλλων δραστών, και δείχνουν φυσιολογική ενσυναισθησία απέναντι σε όλα τα υπόλοιπα παιδιά. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι οι δράστες έχουν την ιδιότητα να περιορίζουν την ενσυναισθησία απένατι στα θύματά τους, να διαστρέφουν τον τρόπο που τα αντιλαμβάνονται, φτάνοντας έτσι εύκολα στην κακοποίηση. Αναφέρθηκε επίσης ότι τα άτομα που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά έχουν εξαιρετικά χαμηλή αυτοπεποίθηση, ενώ το 60% αυτών έχουν σημαντική πτώση στην αυτοεκτίμηση το χρονικό διάστημα πριν την διάπραξη. Η έλλειψη ερωτικής σχέσης και η μοναχικότης των ατόμων αυτών φαίνεται να πηγάζει από την υιοθέτηση δυσλειτουργικών και ανεπαρκών μορφών προσκόλλησης. Η μορφή και ο χρόνος έναρξης των παρεκκλινοντων φαντασιώσεων αποτελεί σημαντικό κινητήριο παράγοντα, αν και τα αποτελέσματα για την επικράτησή τους είναι αντικρουόμενα. Ποσοστά που κυμαίνονται από 20-50% των δραστών ανέφεραν ύπαρξη φαντασιώσεων πριν τη διάπραξη. Ένας άλλος σημαντικός προδιαθεσικός παράγοντας είναι οι γνωσιακές διαστροφές. Οι ερευνητές χρησιμοποιούν τον όρο αυτό για να συμπεριλάβουν ποικίλα χαρακτηριστικά σκέψης, όπως, ελαχιστοποίηση, άρνηση, και απόδοση ευθυνών σε άλλους ή διαταραγμένες αντιλήψεις σχετικά με τη συμπεριφορά των παιδιών, ή ακόμα και την σεξουαλικότητα των παιδιών. Ερευνες έδειξαν ότι τα άτομα που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά έχουν πληθώρα διαταραγμένων γνωσιών όπως ότι, τα παιδιά ενδιαφέρονται να έχουν σεξουαλικές εμπειρίες με τους μεγάλους ή ότι διασκεδάζουν και οφελούνται από τις εμπειρίες αυτές. Ανάμεσα στους πρώιμους προδιαθεδικούς παράγοντες περιλαμβάνονται οι σχέσεις γονέα-παιδιού. Πράγματι ανιχνεύθηκαν διαταραγμένες σχέσεις μεταξύ δράστη στη παιδική ηλικία και γονέων του. Ο τύπος μάλιστα των σχέσεων αυτών θεωρήθηκε αιτιολογικός για την μετάπειτα πορεία του δράστη. Συχνές επίσης είναι οι αναφορές για πρώιμη σεξουαλική κακοποίηση των δραστών στη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας. Τα ποσοστά κυμαίνονται από 0-67%, ανάλογα με τον ορισμό της σεξουαλικής κακοποίησης. Συγκεκριμένα βρέθηκε ότι το 50% των σεξουαλικών και το 20% μη-σεξουαλικών φυλακισμένων παραπτωματιών υπήρξαν θύματα σωματικής σεξουαλικής κακοποίησης κατά την παιδική τους ηλικία. Ερώτημα παραμένει γιατί αυτή η εμπειρία να οδηγεί σε διάπραξη κακοποίησης κατά την ενηλικίωση αντί στην αναστολή τέτοιων πράξεων. Εάν η πρώιμη σεξουαλική κακοποίηση βιώνεται σαν τραυματική γιατί τότε ένα άτομο να κακοποιεί κάποιο άλλο; Οι έφηβοι που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά τα τελευταία χρόνια η βιβλιογραφία δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος των εφήβων που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά είναι πραγματικοί και όχι περιστασιακοί δράστες. Για τον λόγο αυτό, η ομάδα αυτή των δραστών διερευνάται με παρόμοιο τρόπο που διερευνώνται οι ενήλικες δράστες. Έφηβοι δράστες έχουν εκτιμηθεί με τη φαλλομετρική μέθοδο, έχοντας όμως ανακύψει δεοντολογικά προβλήματα. Υπήρξε ο φόβος ότι η παρουσίαση σε νεαρά αγόρια ερωτικού υλικού με μικρά παιδιά θα μπορούσε να ενθαρρύνει την παρέκκλιση. Έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά των ατόμων αυτών που μεγαλώνοντας κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά. Κάποιοι υποθέτουν έναν κύκλο κακοποίησης όπου η παιδική σεξουαλική κακοποίηση αποτελεί μοντέλο για την μετέπειτα σεξουαλική κακοποίηση με δράστες τα πρώην θύματα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι ένας δυσανάλογα μεγάλος αριθμός ατόμων που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά είτε έχουν κακοποιηθεί ενώ ήταν παιδιά, είτε έχουν δοκιμαστεί από στέρηση ή γενικότερου τύπου κακοποίηση. Για παράδειγμα, βρέθηκε ότι η παιδική ηλικία των ατόμων που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά χαρακτηρίζεται από ασταθείς ή διαταραγμένες οικογενειακές σχέσεις. Επίσης βρέθηκαν αυξημένα επίπεδα εχθρικότητας και σωματικής κακοποίησης (Finkelhor, 1979), καθώς και αμέλειας από πλευράς των γονέων τους . Με βάση τα δεδομένα αυτά , υπέθεσαν ότι υπάρχει δυσλειτουργικότητα στο δεσμό προσκόλλησης μεταξύ γονέων και νέου αγοριού, γεγονός που προδιαθέτει σε ανεπιτυχή πρότυπα για μελλοντικές σχέσεις. Ο νέος ενήλικας συνεπώς, αναπτύσοντας δυσπιστία ή αμφιβολία στις ερωτικές σχέσεις, θα οδηγηθεί εύκολα σε σχέσεις με παιδιά τα οποία ελέγχονται εύκολα και δεν φαντάζουν απειλητικά. Το συνυπάρχον μάλιστα ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης θα οδηγήσει σε σχέση με παιδιά χωρίς ίχνος ενσυναισθησίας. Όλα αυτά τα ελλείματα, μαζί με την ανάγκη για κυριαρχία, μπορεί να οδηγήσουν τον νέο ενήλικα σε σεξουαλική σχέση με παιδιά, σαν αποτέλεσμα συνάντησης των σεξουαλικών αναγκών του με την ανάγκη για δημιουργία κάποιας σεξουαλικής σχέσης.