Της Άννας Παπαδοκωστάκη

Η ζωγραφική του Μανόλη Σαριδάκη, αποπνέει ηρεμία, σαν να κάθεσαι σε μια ακρογιαλιά καθώς αρχίζει να σουρουπώνει και έχει πέσει το μελτέμι.

Μια χάρτινη βάρκα, μια μπάλα, που άφησε μια παρέα που μόλις έφυγε, ορίζουν τελικά το τοπίο και το κάνουν πιο γαλήνιο. Ο Μανόλης Σαριδάκης, συνθέτει φύση, αγαπημένα αντικείμενα και συναισθήματα. Άλλωστε αυτή τη διαδικασία την βίωνε έμμεσα από παιδί στο εργαστήρι του πατέρα του, του γνωστού ζωγράφου Δημήτρη Σαριδάκη , έργα του οποίου είδαμε το 1999 σε μια αναδρομική τιμητική έκθεση.

Τα έργα του Μανόλη Σαριδάκη, εκτίθενται στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου ως την ερχόμενη Πέμπτη. Αυτή είναι ενδέκατη ατομική του έκθεση. Έχει εκθέσει ,εκτός από το Ηράκλειο, και σε άλλες πόλεις της Κρήτης, την Αθήνα, την Κύπρο και συμμετέχοντας σε ομαδικές εκθέσεις στη Θεσσαλονίκη, τη Νέα Υόρκη και αλλού.

Τον Μανόλη Σαριδάκη, συναντήσαμε στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου και μιλήσαμε για την τέχνη και τα έργα του.

Η θεματολογία σου χρησιμοποιεί σταθερά κάποια εικονογραφικά στοιχεία που προφανώς θα έχουν τις σημάνσεις και τις ερμηνείες τους.

Θα μπορούσαμε να πούμε, πως ζωγραφική δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από την πρόφαση του να βρούμε κάποια σχήματα και να τα ντύσουμε με χρώμα. Θα μου πεις και το βάθος σε ένα έργο; Οι αλληγορίες, οι συμβολισμοί και οι σημάνσεις που μετουσιώνουν το υλικό μέρος προάγοντας το σε έκφραση; Μα...βεβαίως και όλα αυτά.

Όμως τα εικονογραφικά στοιχεία θα βρουν την ερμηνεία τους στην ματιά του παρατηρητή. Εμένα, μπορεί να με παρακίνησε για την κατασκευή ενός έργου, η αντίθεση ανάμεσα στην καθετότητα του νήματος της στάθμης και στο μετεωρισμό της χάρτινης βάρκας. Επίσης η παιδική μπάλα που πλέει μαζί με τη χάρτινη βάρκα, σαν ζωγραφικό εύρημα, έκανε ότι δεν είχα κάνει εγώ, σχεδίασε την επιφάνεια της θάλασσας στο έργο.

Ωστόσο το συγκεκριμένο έργο, το επέλεξε στην Αθήνα κάποιος σύλλογος γονέων παιδιών με νοητικά προβλήματα, για να το κάνει αφίσα που θα αντιπροσώπευε τον σύλλογο σε μια παρουσία. Με συγκίνησε αυτή η ερμηνεία που δόθηκε στο έργο.

Τα σύννεφα σαν ζωγραφικός χρόνος, όπως και τα παράθυρα σαν προέκταση του έργου στο χώρο η σαν ενσωμάτωση του ίδιου του θεατή στο έργο, οδηγούν σε μια εγνωσμένα υπερρεαλιστική κατεύθυνση το έργο. Τώρα αν όλα αυτά, που ήταν και οι προθέσεις μου, καταφέρουν να αναχθούν σε κάποιο ανάλογο συναίσθημα στα μάτια του θεατή, αυτό θα ήταν και το ζητούμενο.

ΕΡ.: Πώς επιλέγετε τα θέματά σας; Επιλέγετε ένα θέμα επειδή ασκεί κάτι ιδιαίτερο σ’ εσάς; Επειδή υπάρχει μια αντιστοίχιση με κάτι βαθύτερο μέσα σας;

ΑΠ.: Κάποιος αναρωτήθηκε, τι γίνεται με την μουσική όταν δεν την ακούμε; την ζωγραφική όταν δεν την βλέπουμε. Εννοώ ποιες είναι αυτές οι εσωτερικές διαδικασίες και διεργασίες που αποδυναμώνουν, διαμορφώνουν η ενισχύουν τα βιώματα μας είτε αυτά είναι μουσικές που ακούσαμε, ζωγραφιές που είδαμε ή άλλες εντυπώσεις. Τι είναι αυτό που μας κάνει να σφυρίξουμε αίφνης ένα σκοπό η να ανακαλέσουμε αυτοματικά μια οπτική εντύπωση; Η αρχή γίνεται με ένα ισχυρό οπτικό ερέθισμα που ίσως να οφείλει την έντασή του σε μια υπάρχουσα υποδοχή μέσα μου, εννοώ μια καταγραφή, μια διαμόρφωση που μπορεί να προέκυψε συνειδητά ή ασυνείδητα. Όμως αυτό είναι μόνο η αρχή, γιατί η δεκτικότητα μας ακόμα και στην καθημερινότητα της μπορεί να εντοπίσει πλήθος από εν δυνάμει ζωγραφικά θέματα Βέβαια για τον ζωγράφο τίθεται ακόμα άλλη μια παράμετρος που είναι καθαρά συνειδητή, ο τρόπος. Η σκέψη δηλαδή που καλεί την οπτική εντύπωση να ανέβει στον καμβά.

ΕΡ.: Αυτό είναι και το επόμενο ερώτημα. Τι σκέφτεστε όταν ξεκινάτε να ζωγραφίζετε. Υπάρχει κάποιος διάλογος, κατά τη ζωγραφική διαδικασία, ανάμεσα σε σας και το έργο; Αφήνει περιθώρια εκτροπών και αποκλίσεων αυτός ο διάλογος από τις αρχικές προθέσεις;

ΑΠ.: Το χρέος του ζωγράφου. είναι να μεταφέρει μια οπτική εντύπωση στο τελάρο και να την κάνει ζωγραφική φόρμα. Αυτή η επαγωγή, η μεταφορά του θέματος στο τελάρο πρέπει να γίνει με κάποιο τρόπο. Αυτό εννοούσα όταν αναφερθήκαμε λίγο πιο πάνω στον τρόπο. Κάθε θέμα κατά την μεταφορά του επιζητεί τον δικό του τρόπο. Δεν μπορείς, για παράδειγμα, έχοντας τη ίδια στάση απέναντι στο τελάρο, να ζωγραφίσεις είτε μια φιγούρα σε κίνηση είτε τα φυλλώματα ενός δένδρου ή τις αντανακλάσεις του νερού. Ο τρόπος, θα κρατήσει ζωντανό το ζωγραφικό θέμα. Συγχρόνως θα είναι η βάση του διάλογου ανάμεσα στον ζωγράφο και το έργο.

Γιατί δεν είμαι σίγουρος αν ο τρόπος είναι η πρώτη κατάθεση του ζωγράφου η το πρώτο αίτημα του τελάρου. Τέλος πάντων, από κει και πέρα, αρχίζει ένα παιχνίδι γιατί το τελάρο είναι ένα ενεργό πεδίο. Κάποιος, θα μπορούσε να πει, πως αυτό το παιχνίδι είναι ένας διάλογος ανάμεσα στον ζωγράφο και τον εαυτό του.

ΕΡ.: Ποια η επίδραση του πατέρα σας στην καλλιτεχνική σας πορεία;

ΑΠ.: Άμεση στην παιδική ηλικία και έμμεση κατόπιν, λόγω του σχετικά πρόωρου του θανάτου. Από μικρός η ζωγραφική αποτελούσε στοιχείο καθημερινής πράξης στο σπίτι μας. Το εργαστήριο του πατέρα μου ήταν για μένα και τόπος παιχνιδιού με τα χρώματα. Τον σκέφτομαι συχνά…

ΕΡ.: Υπάρχουν στο σχολείο που διδάσκετε ταλέντα; Το υπάρχον σύστημα και οι υποδομές βοηθούν τους μαθητές να αναδειχτούν και να συνεχίσουν ως καλλιτέχνες;

ΑΠ.: Υπάρχουν παιδιά που έχουν ταλέντο και ενδιαφέρον από τα ίδια και τους γονείς τους. Ωστόσο, οι υποδομές θα μπορούσε να είναι καλύτερες αλλά και η πολιτική πάνω σε αυτό το θέμα πιο σταθερή.