Πριν ένα –δύο χρόνια, ο ερευνητής και διευθυντής ερευνών του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Βιολογίας και Γενετικής του ΕΛΚΕΘΕ Κώστας Ντούνας, κάνοντας μακροβούτια στις ακτές της Κάτω Ζακρου, παρατήρησε ένα νέο καβούρι, εντελώς διαφορετικό από αυτά που ξέρουμε, με έντονα χρώματα και τερατόμορφη όψη.
Έτσι άρχισε να ερευνά για την προέλευση του και σε συνεργασία με άλλους συναδέλφους του από άλλα ερευνητικά κέντρα, κατέληξε στη διαπίστωση ότι αυτό το τροπικό καβούρι που ήρθε στη Μεσόγειο πριν πέντε χρόνια έχει εξαπλωθεί με ανησυχητικούς ρυθμούς σε πολλές περιοχές, χωρίς κανείς να μπορεί να πεί ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στο οικοσύστημα της Μεσογείου.
«Τι ζημιά θα προκαλέσει σε άλλους πληθυσμούς; Ποια είδη πιθανόν εκτοπίζει; Τι βιολογία έχει; Είναι ερωτήματα που θα απαντήσουμε μέσα από την έρευνα» μας είπε ο κ. Ντούνας.
Το καβούρι φέρει την ονομασία Percnon gibbesi φτάνει σε μέγεθος τα 10 εκατοστά και η κοινή ονομασία του είναι «πλατυκάβουρας των βράχων». Σύμφωνα με τον κ. Ντούνα, είναι πολύ πλατύς και κρύβεται σε πολύ λεπτές σχισμές των βράχων. Οι Eγγλέζοι τον περιγράφουν σε ένα ρολόι «tissot”.
To Percnon gibbesi είναι είδος αυτόχθονο στις περιοχές από τη Χιλή ως την Καλιφόρνια και από τη Φλόριδα ως τη Βραζιλία. Στον Ανατολικό Ατλαντικό το είδος μπορεί να βρεθεί από τον Κόλπο της Γουινέας μέχρι τις Αζόρες.
Στη Μεσόγειο πρωτοαναφέρθηκε τo 1999 στη Νήσο Linosa της Ιταλίας και στη συνέχεια στη Σαρδηνία, στη Σικελία, στη Μάλτα καθώς και στο Αρχιπέλαγος των Βαλεαρίδων. Οι πρώτοι πλατυκάβουρες, βρέθηκαν στην
Καλαμάτα το Μάρτιο του 2004. ΄Ενα χρόνο σχεδόν αργότερα, το καλοκαίρι του 2005, το είδος βρέθηκε στη θέση Πευκί της ανατολικής ακτής της Ρόδου, καθώς και στις ακτές της Κρήτης: Καλοί Λιμένες, Τομπρούκ και Κάτω Ζάκρος. Τα περισσότερα άτομα συλλέχθηκαν από βυθούς με κροκάλες και από τοιχώματα προβλητών με χαμηλή φυκοκάλυψη, σε βάθη 1,5-2 μέτρα.
Οι παρατηρήσεις που αφορούν την εξάπλωση του, ανακοινώθηκαν πρόσφατα σε συνέδριο στη Θεσσαλονίκη. Ο πλατυκάβουρας έχει κατακλύσει τις ρηχές ακτές της Κρήτης ενώ έχει παρατηρηθεί και σε οικοθέσεις σαργών, χωρίς να ξέρει ακόμα κανείς αν επηρεάζει τους πληθυσμούς τους.
Η ανεύρεση μεγάλου αριθμού ατόμων διαφορετικών μεγεθών υποδηλώνει ότι η παρουσία του είδους έχει τα χαρακτηριστικά επιθετικής εισβο-λής, η οποία διευκολύνεται από τις φυτοφαγικές του συνήθειες. Με βάση το ρυθμό και την επιθετικότητα της εισβολής του στη Μεσόγειο, το είδος έχει προταθεί να καταταγεί ανάμεσα στους 100 πλέον επιθετικούς εισβολείς στις Ευρωπαϊκές θάλασσες.
Και άλλοι εισβολείς
Η αύξηση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων τις τελευταίες δεκαετίες (εμπόριο, μεταφορές, τουρισμός) ευθύνεται για την ταχεία εξάπλωση αλλόχθονων ειδών. Η Μεσόγειος Θάλασσα δέχεται τους περισσότερους εισβολείς: Την τελευταία πενταετία ο ρυθμός εισόδου νέων ειδών είναι ένα είδος κάθε τέσσερις εβδομάδες.
Όλα τα μέχρι σήμερα αλλόχθονα Δεκάποδα της Ελλάδας είναι είδη του Ινδο-Ειρηνικού σε αντίθεση με τον πλατυκάβουρα ο οποίος είναι είδος του τροπικού-υποτροπικού Ατλαντικού, γεγονός που υποδεικνύει ότι και είδη του Ατλαντικού έχουν ίδιες πιθανότητες επιβίωσης.
Εικάζεται ότι, ο διαρκώς αυξανόμενος ρυθμός παρουσίας νέων ειδών, στην πλειοψηφία τους τροπικής υποτροπικής προέλευσης, στη Μεσόγειο και στην Ελλάδα κατ’επέκταση, οφείλεται στη σταδιακή αύξηση της θερμοκρασίας που ευνοεί την επιτυχή εγκατάσταση υποτροπικών ειδών.
Γενικά, στις Ελληνικές θάλασσες τα περισσότερα αλλόχθονα είδη έχουν καταγραφεί στο Νότιο Αιγαίο, ενώ ο αριθμός τους μειώνεται σημαντικά προς το Βόρειο Αιγαίο και το Ιόνιο.

