Των Αντώνη Καφάτου - Κωστ. Βαρδαβά*
Η σημασία του θηλασμού για την σωματική και ψυχοκινητική ανάπτυξη του βρέφους είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Το μητρικό γάλα εκτός από το ψυχολογικό και σωματικό δέσιμο του παιδιού με την μητέρα δίδει στο παιδί όλες τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζεται, και στην σωστή αναλογία, για να αναπτυχθεί κατά τους πρώτους μήνες της ζωής του. Βιταμίνες, πρωτεΐνες, υδατάνθρακές, απαραίτητα λίπη και ιχνοστοιχεία υπάρχουν σε ιδανικές αναλογίες στο μητρικό γάλα. Εκτός από τα θρεπτικά συστατικά, το μητρικό γάλα είναι πλούσιο σε ανοσοσφαιρίνες, οι οποίες ενισχύουν την φυσική άμυνα του νεογνού ενάντια στις λοιμώξεις. Τα βρέφη που δεν θηλάζουν έχει διαπιστωθεί ότι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν γαστρεντερικές, ουρολογικές και ανώτερες - κατώτερες αναπνευστικές λοιμώξεις, αλλεργικές αντιδράσεις (όπως έκζεμα και άσθμα) καθώς και μεταβολικά νοσήματα όπως είναι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ.
Δυστυχώς στις μέρες μας το μεγαλύτερο ποσοστό των Ελληνίδων δεν θηλάζουν ή θηλάζουν ελάχιστα. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό γιατί ο θηλασμός προσφέρει συναισθηματικό δέσιμο, άριστη θρέψη και ανάπτυξη και επίσης προστατεύει το νεογνό από την ανάπτυξη ορισμένων ασθενειών ως ενήλικας. Είναι γνωστό ότι ο αποκλειστικός θηλασμός για 6 μήνες και η συνέχιση του μαζί με άλλες τροφές μέχρι το 12ο μήνα ελαττώνει τον κίνδυνο του παιδιού για μελλοντικά χρόνια νοσήματα όπως καρδιαγγειακά, και ορισμένες μορφές καρκίνων. Ο κίνδυνος επίσης καρκίνου του μαστού για την μητέρα ελαττώνεται αν θηλάζει πολλούς μήνες. Αν η μητέρα έχει για παράδειγμα 3 παιδία και τα θήλαζε για ένα χρόνο το καθένα, έχει θηλάσει συνολικά για 3 χρόνια και έχει μειώσει κατά πολύ τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Η παρατεταμένη χρήση του μπιμπερού είναι σημαντική απειλή για την υγεία του νεογνού. Σε επιδημιολογική έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2004 από την Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης και την Παιδιατρική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων σε 1757 νήπια και προ-νήπια, βρέθηκε ότι το 47% των προ-νηπίων και 31% των νηπίων ακόμα χρησιμοποιούσε κάποια στιγμή της ημέρας μπιμπερό!! Επιπροσθέτως και ένα τρομακτικά υψηλό 29% των παιδιών στο προ-νήπιο και το 17% των παιδιών στο νήπιο ακόμα πίνουν το γάλα τους αποκλειστικά με μπιμπερό!! Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό γιατί βρέθηκε στην συγκεκριμένη έρευνα (το οποίο παρουσιάζεται στις 10 Ιουνίου στο 44ο Πανελλήνιο Παιδιατρικό Συνέδριο) ότι η χρήση του μπιμπερού για την κατανάλωση γάλακτος στα παιδιά προσχολικής ηλικίας οδηγεί σε διπλάσιο κίνδυνο για την εμφάνιση παχυσαρκίας. Το παραπάνω αποτέλεσμα προκύπτει έχοντας ήδη λάβει υπόψη το φύλο, την ηλικία, την εκπαίδευση της μητέρας αλλά και την καθημερινή πρόσληψη θερμίδων. Εκτός από την ανάπτυξη της παχυσαρκίας η παρατεταμένη χρήση του μπιμπερού στα παιδιά μεγαλύτερα των 15 μηνών οδηγεί και στην εμφάνιση σιδηροπενικής αναιμίας, τερηδόνας, προβλήματα θρέψης καθώς και διαταραχές στην ομιλία και στην θέση των δοντιών του. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, καθώς και η Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιάτρων συνιστούν τον αποκλειστικό θηλασμό του μωρού για τους πρώτους έξι περίπου μήνες της ζωής του. Μετά τον πάροδο των πρώτων έξι μηνών συνίσταται η σταδιακή εισαγωγή άλλων τροφών στο διαιτολόγιο του μωρού παράλληλα με μερικό θηλασμό μέχρι τουλάχιστον το πρώτο έτος της ζωής του μωρού. Η χρήση του μπιμπερού μετά τους πρώτους 15 μήνες της ζωής είναι περιττή και επιφέρει όπως προαναφέραμε πληθώρα διαταραχών στο μωρό.
*Ο Καφάτος Αντώνιος είναι καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής. Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στην Ιατρική Σχoλή Πανεπιστημίου Κρήτης
* Ο Βαρδαβάς Κωνσταντίνος είναι Ερευνητής Προληπτικής Ιατρικής

