
Δεν είναι η πρώτη φορά που ερευνητικό σκάφος έρχεται στο λιμάνι του Ηρακλείου. Δεν είναι καν η πρώτη φορά που το ωκεανογραφικό γερμανικό σκάφος «Ποσειδών» θα δέσει εδώ στο λιμάνι μας.
Κι όμως ο σημερινός κατάπλους του ωκεανογραφικού στο Ηράκλειο αποκτά ξεχωριστή σημασία αφού ήδη έχει γίνει η αφορμή να ξεσπάσει διπλωματική ναυμαχία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας!
Το “Ποσειδών” εδώ και μέρες έκανε με τη συνοδεία τουρκικών φρεγατών έρευνες βορείως της Κρήτης στο πλαίσιο ευρωπαϊκού προγράμματος που περιλαμβάνει σεισμικές και γεωφυσικές έρευνες με ελληνική άδεια.
Το σκάφος που ολοκλήρωσε την πρώτη φάση των ερευνών, αλλά η απαίτηση των Τούρκων για έκδοση και από αυτούς άδειας ερευνών στην υφαλοκρηπίδα διατηρεί σε εκκρεμότητα το αν και με ποια μορφή θα γίνει η επόμενη - κύρια - φάση των ερευνών!
Το σκάφος σύμφωνα με τον πράκτορα κ. Γιάννη Αδάμη θα φτάσει στις 9 το πρωί εδώ για ανεφοδιασμό και για αλλαγές στον εξοπλισμό.
«Εμείς πρακτορεύουμε το σκάφος που έχει ξανάρθει και τον Απρίλιο εδώ. Δεν μας ζήτησαν κάτι ιδιαίτερο.
Θα μείνουν ως το Σάββατο το πρωί και θα κάνουν τροφοδοσία, αλλαγές πληρώματος, θα πάρουν εξοπλισμό, είναι μια συνήθης δραστηριότητα» τόνισε ο κ. Αδάμης.
Επιπλέον δεν έχει ζητηθεί περαιτέρω λήψη μέτρων όπως διαβεβαιώνει τόσο ο κ.Αδάμης όσο και ο διευθυντής τεχνικών υπηρεσιών του ΟΛΗ κ. Λυριντζάκης.
Πάντως και μόνο η παραμονή εδώ του σκάφους δημιουργει ενδιαφέρον αφού έχει προκαλέσει ήδη μεγάλη ένταση για τις έρευνες στο Αιγαίο.
Αρχικά τη «συνδιαχείριση» με τους Τούρκους του δικαιώματος εκχώρησης αδειών σε τρίτες χώρες για επιστημονικές σεισμικές έρευνες στο Αιγαίο αποδέχθηκε πριν από λίγες ημέρες η Αθήνα ύστερα από έντονη παρέμβαση της Άγκυρας.
Μέχρι τώρα τη δικαιοδοσία αυτή ασκούσε αποκλειστικά και με πλήρη διεθνή αποδοχή η Ελλάδα, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τις θέσεις της όσον αφορά το ανοιχτό θέμα της υφαλοκρηπίδας και ό,τι αυτό συνεπάγεται για την (μελλοντική) εκμετάλλευση των πόρων του Αιγαίου.
Ωστόσο, ύστερα από αντίδραση της Άγκυρας σε πρόσφατα αιτήματα της Γερμανίας για σεισμικές γεωφυσικές έρευνες στο Αιγαίο η Αθήνα έκανε στροφή 180 μοιρών.
Έτσι οι Τούρκοι απαίτησαν και πέτυχαν όχι μόνο να «σφραγίσουν» και αυτοί την άδεια για να συνεχιστεί το πρόγραμμα, αλλά και να έχουν παρουσία στο επιστημονικό σκάφος!
Το ζήτημα ξεκίνησε τον περασμένο Μάρτιο, όταν η γερμανική πρεσβεία υπέβαλε στην Αθήνα σειρά αιτημάτων για διενέργεια σεισμικών γεωφυσικών ερευνών με παράλληλη πόντιση σεισμογράφων στα νερά του Αιγαίου εντός και εντός χωρικών υδάτων .
H άδεια δόθηκε από την αρμόδια Δ' Διεύθυνση του υπουργείου Εξωτερικών μέσα Απριλίου, ύστερα από θετική εισήγηση της εκ του νόμου αρμόδιας διυπηρεσιακής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών και Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ). Διπλωματικά το επιχείρημα ήταν ότι με την κίνηση αναγνωριζόταν η ελληνική δικαιοδοσία τουλάχιστον στα 12 μίλια, ενώ συνεχιζόταν και η πάγια πρακτική: Να δίνονται δηλαδή άδειες για έρευνα στο Αιγαίο όταν οι μελέτες είναι επιστημονικά άρτιες.
Τα προβλήματα άρχισαν ενώ το σκάφος «Ποσειδών» βρισκόταν γύρω στα 10 μίλια βορειοδυτικά της Κρήτης (στο ύψος του Ηρακλείου) και στη φάση των προκαταρκτικών ερευνών.
Στην Άγκυρα, ο Έλληνας πρέσβης κ. Γεννηματάς κλήθηκε στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Σύμφωνα πάντα με καλά ενημερωμένη πηγή, οι Τούρκοι διπλωμάτες είπαν στον κ. Γεννηματά ότι το θέμα του ερευνητικού πλοίου τούς απασχολεί έντονα και, με την κατάλληλη διπλωματική γλώσσα, ότι αν δεν σταματούσε θα αντιδρούσαν.
Τελικά όπως έγραψαν και ΤΑ ΝΕΑ συμφωνήθηκε:
• Το πλοίο να σταματήσει τις έρευνες βορείως της Κρήτης με γερμανική πρωτοβουλία.
• Στη δεύτερη φάση, που αρχίζει στις 23 Μαΐου με πόντιση και σεισμογράφων, θα εκδοθεί και τουρκική άδεια για την πραγματοποίησή της. Και,
• Στο «Ποσειδών», μαζί με τους Έλληνες επιστήμονες θα επιβιβαστούν και Τούρκοι συνάδελφοί τους.
Διπλωματικές πηγές υποστήριζαν ότι η φόρμουλα που συμφωνήθηκε με την πίεση της τουρκικής πλευράς, ανατρέπει την πάγια τακτική της Αθήνας που θέλει την Ελλάδα να δίνει τις άδειες για επιστημονικές έρευνες στο Αιγαίο. Και προσφέρει στους Τούρκους μια δικαιοδοσία που δεν είχαν έως τώρα.
Ωστόσο την εκδοχή αυτή δεν συμμερίζεται, στο σύνολό της τουλάχιστον, ανώτερη διπλωματική πηγή του υπουργείου Εξωτερικών με γνώση του συγκεκριμένου θέματος και μακρά εμπειρία.

