Ερευνα που έγινε σε σχολεία της Αλικαρνασσού, για να καταγραφεί το ιδιαίτερο πολιτισμικό δυναμικό των μαθητών, έδειξε ότι μετά τους Ελληνες, η πλειοψηφία των μαθητών είναι Αλβανοί, Ρουμάνοι, Αγγλοι, Μολδαβοί, Γιουγκοσλάβοι, ακόμη και Ταϊλανδοί. Υπάρχουν ακόμη, πολλοί αθίγγανοι.

Η έρευνα έγινε την σχολική χρονιά 2005-06, στις σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων που λειτουργούν στο Δήμο της Νέας Αλικαρνασσού για να εντοπιστούν οι επιμέρους ανάγκες των σχολείων της περιοχής με στόχο τον μελλοντικό προγραμματισμό έργων προς τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Την έρευνα διενήργησε η Αυτόνομη Διεύθυνση Προγραμματισμού Ανάπτυξης και Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου της Νέας Αλικαρνασσού υπό την εποπτεία του αντιδημάρχου κ. Αντώνη Περισυνάκη.

Σύμφωνα με την έρευνα αυτή που διενεργήθηκε από 25/1 έως 12/2/2006 με επισκέψεις και προσωπικές συνεντεύξεις των διευθυντών των σχολείων με στόχο την λεπτομερειακή καταγραφή των αναγκών του κάθε σχολείου: είναι εγγεγραμμένοι αυτή τη σχολική χρονιά 2420 μαθητές από τους οποίους οι 2202 είναι Έλληνες, οι 138 μαθητές είναι αλλοδαποί(εκ των οποίων οι 121 από την Αλβανία) και 80 Ρόμ.

Aπο τους αλλοδαπούς μαθητές το 87,7% προέρχονται από την Αλβανία ενώ το υπόλοιπο ποσοστό 12,3% έχει ως χώρα προέλευσης την Ρουμανία, Αγγλία, Μολδαβία, Γιουγκοσλαβία αλλά ακόμη και Ταϊλάνδη δείχνοντας την νέα ιδιαίτερη πολυπολιτισμική ταυτότητα των παιδιών στη σύγχρονη εκπαίδευση.

«Μονάχα 4 Ρόμ έχουν αποφοιτήσει από το σχολείο μας τα τελευταία 5 χρόνια» ανέφερε με πίκρα ο διευθυντής του 4ου Δημοτικού Σχολείου της Νέας Αλικαρνασσού κ. Δημήτρης Κουνενάκης που περιέγραψε όλες τις προσπάθειες που έκαναν κατά καιρούς οι εκπαιδευτικοί του συγκεκριμένου σχολείου από το 2003 σε συνεργασία με το Δήμου της Ν. Αλικαρνασσού προκειμένου να προσεγγίσουν κατά τη διάρκεια επισκέψεων, τους Ρόμ που μένουν στον καταυλισμό και να τους πείσουν ότι η Σχολική Παιδεία θα βοηθήσει τα παιδιά τους να αποκτήσουν ένα καλύτερο επίπεδο διαβίωσης, να διεκδικήσουν πιο δυναμικά το μέλλον τους και να ενταχθούν ομαλά στο κοινωνικό σύνολο. Τρία ακόμη παιδιά (δύο κορίτσια και ένα αγόρι) που διαμένουν στον καταυλισμό έχουν αποφοιτήσει την τελευταία πενταετία και από το 3ο Δημοτικό Σχολείο.

Τα παιδιά σε όλα τα σχολεία ανεξάρτητα από την χώρα προέλευσης τους κάνουν παρέα μεταξύ τους στο προαύλιο του σχολείου δίνοντας την εικόνα ότι δεν τα χωρίζει τίποτα και θα μπορέσουν να συμβιώσουν αρμονικά ως μέλη του ίδιου κοινωνικού συνόλου στο μέλλον.

Πληθυσμιακή έκρηξη σημειώνεται στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου, στην Άνω Αλικαρνασσό που καλύπτει το 3ο Δημοτικό Σχολείο της Νέας Αλικαρνασσού με διευθυντή τον κ. Γρηγορίου που αναφέρει ότι κάθε χρόνο καταγράφεται σημαντική αύξηση 20% στις εγγραφές νέων μαθητών με αποτέλεσμα να ζητούν την επέκταση του ήδη καινούριου σχολικού συγκροτήματος.

Η κτιριακή και υλικοτεχνική υποδομή των σχολικών εκπαιδευτηρίων του Δήμου της Νέας Αλικαρνασσού χαρακτηρίζεται από τους διευθυντές τους από ικανοποιητική έως άριστη ενώ όλοι σημείωσαν την καλή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία 3 χρόνια με τις Υπηρεσίες του Δήμου της Νέας Αλικαρνασσού και έναν δήμαρχο τον κ. Βαγγέλη Σισαμάκη που δεν τους αρνείται τίποτα και φροντίζει να τους προμηθεύει με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας όπως υπολογιστές, και συσκευές dvd ώστε να λειτουργούν ως σύγχρονα εκπαιδευτήρια. Δεν λείπουν όμως και τα επιμέρους μικροπροβλήματα όπως η φύλαξη των σχολείων και η έλλειψη σχολικής στέγης για το 5ο Δημοτικό Σχολείο της Ν.Αλικαρνασσού, για το οποίο η Δημοτική Αρχή καταβάλλει προσπάθειες για την αγορά οικοπέδου.

Σε εννέα(9) Δημοτικά Σχολεία και Νηπιαγωγεία λειτουργεί ολοήμερο εξυπηρετώντας ουσιαστικά την ανάγκη για φύλαξη των οικογενειών που εργάζονται οι γονείς, ενώ τα σχολεία έχουν εφοδιαστεί με φούρνο μικροκυμάτων, ψυγείο και τραπεζαρίες εστίασης.

Στα 2ο, Δημοτικό Σχολείο, 4ο Δημοτικό Σχολείο, 4ο Νηπιαγωγείο λειτουργούν ειδικά τμήματα ένταξης ενώ σε όλα τα Δημοτικά Σχολεία οι μαθητές συμμετέχουν σε σχολικές ομάδες Αθλητισμού: Βόλεϊ, Μπάσκετ, Ποδοσφαίρου και Κολύμβησης και με τα εικαστικά μέσω της θεατρικής ομάδας και της παιδικής χορωδίας.

Όλοι οι διευθυντές και διευθύντριες, οι εκπαιδευτικοί των Σχολείων με τη συνεργασία των Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων, διακρίνονται για την αγάπη τους για την Εκπαίδευση και για την προσπάθεια τους να δημιουργήσουν ένα σύγχρονο Εκπαιδευτικό Περιβάλλον όπου θα αποκτήσουν την καλύτερη ποιότητα γνώσεων οι μαθητές τους που έχουν χρειαστεί ως αυριανοί πολίτες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο παρελθόν από το Δήμο της Νέας Αλικαρνασσού έχουν υλοποιηθεί μια σειρά από δράσεις για την κοινωνική ένταξη των Ρόμα όπως:

- Οργάνωση εκδήλωσης για «Παραδοσιακά Παιγνίδια» σε συνεργασία με το ΚΑΠΗ και το 4ο Δημοτικό Σχολείο

- Οργάνωση εκδρομών σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους μαθητών του 3ου και 4ου Δημοτικού Σχολείου

- Επιβραβεύονται διακρίσεις μαθητών της Νέας Αλικαρνασσού όπως η πανελλήνια πρωτιά των μαθητών της Ε’ τάξης του 4ου Δημοτικού Σχολείου της Νέας Αλικαρνασσού στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Γλωσσομάθειας

- Ενισχύονται οικονομικά οι μαθητές: κάλυψη εισιτηρίων για την δωρεάν μετακίνηση τους

- Διανομή σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης cd-rom και εκπαιδευτικού υλικού στα Δημοτικά Σχολεία για τις Ανανεώσιμες Μορφές Ενέργειας.