Της Κορίνας Καφετζοπούλου

Κακά είναι τα μαντάτα για τον υδροφόρο ορίζοντα αφού ύστερα από αρκετό νερό χτυπά πάλι τo καμπανάκι του κινδύνου για πολλές περιοχές του νότου.

Η αισθητή μείωση των βροχοπτώσεων που παρατηρείται από τον Σεπτέμβριο 2005 μέχρι και τον Ιανουάριο 2006 σε σχέση με τον αντίστοιχο μέσο όρο των παρελθόντων ετών στην περιοχή της Μεσαράς και στην περιοχή των Χανίων αγγίζει το 20%.

Αυτή η μείωση έχει άμεσο αντίκτυπο στα υπόγεια νερά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Δ/νσης Υδάτων της Περιφέρειας Κρήτης η αναπλήρωση του υπόγειου υδροφορέα, στις λεκάνες Μεσσαράς, Τυμπακίου, Βιάννου, Πλατανιά, Νιπιδιτού-Θραψανού, εμφανίζει σημαντική μείωση της τάξης από 45% μέχρι 60% σε σχέση με την αντίστοιχη αναπλήρωση του παρελθόντος έτους 2005.

Το σχετικά μεγάλο έλλειμμα που παρατηρείται στους υδροφορείς σε σχέση με το έλλειμμα των βροχοπτώσεων ερμηνεύεται με την διαφορετική κατανομή των βροχοπτώσεων στα δύο υδρολογικά έτη. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τον εμπλουτισμό των υδροφορέων των ορεινών όγκων των Λευκών Ορέων, της Ίδης και της Δίκτη, εμφανίζει σχετικά καλή αναπλήρωση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου υδρολογικού έτους (2004-2005).

Ασφαλή συμπεράσματα για την αναπλήρωση των υδροφορέων θα εξαχθούν μετά το πέρας των χειμερινών βροχοπτώσεων, τα τέλη Απριλίου.

Όπως εξήγησε μιλώντας στην “Π” ο Δ/ντης της Δ/νσης Δασών κ. Παπαμαστοράκης οι διάσπαρτες και μικρής έντασης βροχοπτώσεις δεν γέμισαν τα ποτάμια για να γίνει και ο εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα μέσω αυτών.

Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το υπέδαφος της Μεσαράς δεν είναι απορροφητικό επιβαρύνει την κατάσταση στην περιοχή η οποία επιπλέον καλλιεργείται έντονα. Ο ίδιος τόνισε ότι δεν πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός ενώ σημείωσε και την έλλειψη των φραγμάτων που επιβαρύνουν τις γεωτρήσεις.

Στερεύουν Τυμπάκι και Χάρακας

Οι περιοχές που βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση από τις υπόλοιπες είναι το Τυμπάκι και ο Χάρακας.

Αυτό φαίνεται και από τα σχεδιαγράμματα που ακολουθούν. Πρόκειται για στοιχεία που προκύπτουν από αισθητήρια όργανα που τοποθετούνται σε επιλεγμένες γεωτρήσεις ή πηγάδια και τα οποία μετρούν τις εξής παραμέτρους: στάθμη, αγωγιμότητα, πίεση και θερμοκρασία.

Νέο καθεστώς για τις άδειες χρήσης νερού.

Σύμφωνα με το νέο νόμο για να πάρει κάποιος άδεια χρήσης νερού πρέπει υποχρεωτικά να προσκομίσει πρώτα την άδεια εκτέλεσης του έργου και έπειτα εκδίδεται η άδεια χρήσης νερού μετά και την υποβολή των συμπληρωματικών δικαιολογητικών που απαιτούνται.

Με τον τρόπο αυτό η αρμόδια υπηρεσία που έχει συσταθεί θα γνωρίζει τα στοιχεία της γεώτρησης πριν εκδώσει την σχετική άδεια. Μεταξύ άλλων ορίζεται ότι:

• Στην περίπτωση που για τη χρήση νερού ή την εκτέλεση έργου αξιοποίησης υδατικών πόρων απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας της περιβαλλοντικής αδειοδότησης η εξέταση της αίτησης για τη χορήγηση της άδειας προωθείται παράλληλα με τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης μετά το πέρας της οποίας εκδίδεται η άδεια. Για πηγάδια βάθους μέχρι 30μ και ελαχίστης διαμέτρου 1 μέτρο δεν απαιτείται η περιβαλλοντική αδειοδότηση.

•Στην περίπτωση εκτέλεσης έργου αξιοποίησης υδατικών πόρων για τη λειτουργία του οποίου θα απαιτηθεί και χρήση νερού, η αίτηση για χορήγηση της άδειας χρήσης νερού υποβάλλεται μετά την έναρξη των εργασιών εκτέλεσης του αντίστοιχου έργου.

Υπενθυμίζεται ότι στην Περιφέρεια Κρήτης έχει συσταθεί η προβλεπόμενη από το ν. 3199/2003 Διεύθυνση Υδάτων, οι αρμοδιότητες της οποίας περιληπτικά είναι η παρακολούθηση και ο έλεγχος της ποιότητας και ποσότητας υδάτων, τα μέτρα αναβάθμισης και προστασίας υδατικών πόρων και η χορήγηση των αδειών έργων χρήσης νερού που προβλέπονται από τον παραπάνω νόμο.

Οι κατηγορίες αδειών χρήσης νερού και εκτέλεσης έργων αξιοποίησής τους, η διαδικασία έκδοσης τους, το περιεχόμενο και η διάρκεια ισχύος αυτών καθορίζονται με την 43504/20-12-2005 ΚΥΑ.

Σύμφωνα με την παραπάνω απόφαση οι χρήσεις νερού για τις οποίες απαιτείται άδεια είναι η ύδρευση, η αγροτική χρήση συμπεριλαμβανομένης και της άρδευσης, η βιομηχανική, η ενεργειακή χρήση καθώς και η χρήση αναψυχής, όπως αναλυτικά αναφέρονται στο παράρτημα 1 της παραπάνω απόφασης.

Οι άδειες χρήσης νερού και εκτέλεσης έργων αξιοποίησής των, εκδίδονται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας Κρήτης, μετά την υποβολή σχετικής αίτησης-δήλωσης, στην Διεύθυνση Υδάτων, με τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της απόφασης αυτής δικαιολογητικά.

Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να παίρνουν οι ενδιαφερόμενοι από τα γραφεία της Υπηρεσίας και από το δικτυακό τόπο της Περιφέρειας Κρήτης : www.crete-region.gr ( Πληροφόρηση-Διαχείριση υδάτων).

Σύστημα παρακολούθησης υπόγειων νερών

Η Διεύθυνση Υδάτων της Περιφέρειας Κρήτης έχει αναπτύξει ένα αυτόματο τηλεμετρικό δίκτυο που αποτελείται από:

•20 σταθμούς (on-line) παρακολούθησης ποσοτικών και ποιοτικών παραμέτρων των υπογείων νερών με απώτερο σκοπό την παρακολούθηση των υδατικών αποθεμάτων, την πρόληψη πιθανών δυσάρεστων καταστάσεων (όπως υφαλμύρωνση των παράκτιων υδροφορέων) και γενικά την ορθολογική διαχείριση.

•5 σταθμούς (on-line) καταγραφής των μετεωρολογικών παραμέτρων βροχής, εξάτμισης, ηλιοφάνειας, υγρασίας, ανέμου και ακτινοβολίας.

Οι σταθμοί αυτοί έχουν τοποθετηθεί στα πλαίσια των ευρωπαϊκών προγραμμάτων INTERISK, BEWARE που συμμετείχε η υπηρεσία καθώς και με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους.

Χρησιμότητα

Η λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος έχει πολλαπλά οφέλη που μπορούν να συνοψισθούν:

•Εξοικονόμηση σε ανθρώπινο δυναμικό και στο χρόνο που απαιτείται για την λήψη των μετρήσεων. Εξοικονόμηση πόρων.

•Λήψη μετρήσεων ανά πάσα στιγμή σε πραγματικό χρόνο. Αυτό σημαίνει άμεση ενημέρωση σε περιπτώσεις πιθανών δυσάρεστων καταστάσεων (πχ υποβιβασμός στάθμης ή ενδείξεις υφαλμύρωσης), και δυνατότητα ενημέρωσης των αρμόδιων φορέων και των χρηστών νερού για την λήψη άμεσων μέτρων.

•Δυνατότητα άμεσης ενημέρωση των αρμοδίων φορέων για μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περιπτώσεις κινδύνων (π.χ. μέτρα πολιτικής προστασίας, ακραία καιρικά φαινόμενα κλπ)

•Η λεπτομερής καταγραφή των στοιχείων παρέχει τη δυνατότητα διερεύνησης της υδραυλικής συμπεριφοράς του υδροφορέα, ιδίως αν οι μετρήσεις συνδυαστούν και με άλλα στοιχεία όπως βροχοπτώσεις ή επιφανειακές απορροές και έτσι μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για τις υδρογεωλογικές συνθήκες του υδροφορέα (Ζώνες τροφοδοσίας, εκφόρτισης) κ.λ.π. Επίσης σε συνδυασμό με αντλήσεις είτε στο σταθμό παρατήρησης είτε σε γειτονικά σημεία από τους σταθμούς μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για τις υδραυλικές παραμέτρους του υδροφορέα.

Η δημιουργία ενός αξιόπιστου αρχείου χρονοσειράς στοιχείων με μεγάλη ακρίβεια και μικρό βήμα μέτρησης τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περαιτέρω μελέτες και εφαρμογές όπως μαθηματική προσομοίωση, υδρογεωλογικά μοντέλα, ακριβέστερο υπολογισμό του υδατικού ισοζυγίου κά.