Ρεπορτάζ Λίνα Λαγουδιανάκη

Μέτρα για την αντιμετώπιση του Rhynchophorus Ferrugineus, του κολεόπτερου που απειλεί να καταστρέψει τους φοίνικες της Κρήτης συζητήθηκαν μεταξύ άλλων στην ευρεία χθεσινή σύσκεψη η οποία πραγματοποιήθηκε στις 10 το πρωί στην αίθουσα του εκπαιδευτικού κέντρου “Δήμητρα” (πρώην ΚΕΓΕ).

Η συνάντηση ήταν μια πρωτοβουλία του Κέντρου Προστασίας Φυτών και Ποιοτικού Ελέγχου Ηρακλείου ενώ συμμετείχαν και επιστήμονες του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Κέντρου του ΕΘΙΑΓΕ και γεωπόνοι των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων και των Δήμων της Κρήτης. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εκπροσώπησε ο γεωπόνος στη φυτοπροστασία του Υπουργείου κος Νίκος Κούλης, ενώ διάχυτος ήταν ο προβληματισμός μεταξύ των παρευρισκομένων για το τι πρέπει να γίνει ώστε να ληφθεί άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα για την καταπολέμηση του σκαθαριού που εντοπίστηκε σε φοίνικες στη Χερσόνησο και στις γύρω περιοχές.

Το έντομο Rhynchophorus Ferrugineus, έφτασε στην Κρήτη μέσα σε κορμούς φοινίκων σε εισαγωγές και έχει ήδη προσβάλει αρκετά φοινικοειδή, ενώ οι αρμόδιοι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχίες και για το Φοινικόδασος, καθώς το έντομο προσβάλει είδη φοινικοειδών στα οποία ανήκει και ο φοίνικας του θεόφραστου που υπάρχει στο Βάι.

Το σημαντικό δε πρόβλημα στην αντιμετώπιση του συγκεκριμένου κολεόπτερου , είναι σύμφωνα με τους επιστήμονες η δυσκολία εντοπισμού των προσβεβλημένων φοινικοειδών καθώς η διαπίστωση της προσβολής, όπως τονίζουν, γίνεται κατά κανόνα όταν αυτή έχει φτάσει σε μη αναστρέψιμο στάδιο. Κατά τη διάρκεια της χθεσινής ευρείας σύσκεψης ο γεωπόνος - εντομολόγος του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου κος Δημήτρης Κοντοδήμας υπογράμμισε ότι πρέπει να υπάρξει σ’ αυτή τη φάση εγρήγορση, να γίνουν εκτεταμένες επισκοπήσεις, να εντοπιστούν όλες οι εστίες στην Κρήτη και ν’ αρχίσει η καταστροφή των προσβεβλημένων φοινικοειδών. Ο ίδιος, μιλώντας στην “Π” ανέφερε: “Πρέπει να υπάρξει πολύ μεγάλη προσοχή στις καινούριες φυτεύσεις και στις μεταφορές φοινικοειδών από τη μια περιοχή στην άλλη. Θα ήταν δε ευχής έργον να μπορούσαμε να βασιστούμε στα δικά μας φοινικοειδή και να σταματήσουν οι αθρόες εισαγωγές”.

Ο κος Κοντοδήμας επεσήμανε στη συνέχεια ότι εκτός από την καταστροφή των προσβολών, άλλα μέτρα αντιμετώπισης του εντόμου που απειλεί να καταστρέψει τους φοίνικες της Κρήτης, είναι οι μαζικές παγιδεύσεις του σκαθαριού, η βιολογική και σε ορισμένες περιπτώσεις η χημική καταπολέμησή του. “Αν δεν επιτευχθεί η εκρίζωση του Rhynchophorus Ferrugineus με την καταστροφή των προσβεβλημένων φοινικοειδών, θα τεθούν σε εφαρμογή και τα υπόλοιπα μέτρα. Το θετικό είναι ότι ήδη υπάρχει μεγάλη κινητοποίηση από τους συναδέλφους και η Κρήτη διαθέτει πολύ καλούς επιστήμονες στον τομέα της εντομολογίας. Είναι πάντως σημαντικό να εκπαιδευτούν οι γεωπόνοι και οι ιδιώτες, να διαλέγουν σωστά φυτά και ν’ ακούν τους ειδικούς, να μην επιλέγουν ό,τι είναι φτηνότερο ή πιο εντυπωσιακό”.

Ο πρόσφατος εντοπισμός του συγκεκριμένου εντόμου που έχει τη μορφή σκαθαριού (η ελληνική επιστημονική του ονομασία είναι “κόκκινος ρυγχωτός σκάνθαρος των φοινικοειδών”), σε φοίνικες στη Χερσόνησο και τις γύρω περιοχές, αποτελεί την πρώτη σχετική καταγραφή στην Ελλάδα. Ο γεωπόνος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Φίλων των φοινικοειδών κος Νίκος Θυμάκης, σχολίασε στην “Π”: “Το έντομο εντοπίστηκε από τον γεωπόνο κο Δημήτρη Οικονόμου, ο οποίος το έστειλε σ’ εμένα και εγώ σε συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Κέντρο το στείλαμε στην Αγγλία. Εκεί έγινε ταυτοποίηση και διαπιστώθηκε ότι όντως πρόκειται για τον Rhynchophorus Ferrugineus. Από τα 30 δε είδη φοινικοειδών που καλλιεργούνται εκτεταμένα στην Ελλάδα σε εξωτερικούς χώρους, το έντομο αυτό μπορεί να προσβάλει περίπου τα 26”.

Ο κος Θυμάκης συμπλήρωσε έπειτα ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία για προσβολή φοινικοειδών στο Φοινικόδασος της Κρήτης αλλά: “Υπάρχει μεγάλη ανησυχία καθώς το σκαθάρι αυτό πηγαίνει σε είδη παρόμοιου γένους μ’ αυτό του φοίνικα του θεοφράστου στο Βάι”.

Πρόθεση της Εταιρίας Φίλων των φοινικοειδών, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να μην διαδίδονται εκτεταμένα τα ίδια είδη φοινικοειδών, να μην γίνεται δηλαδή κατάχρηση και να υπάρξει ντόπια παραγωγή. Η Ελλάδα και κυρίως η Κρήτη, έχει αυτή την δυνατότητα. Πρέπει να προστατευτεί ο φοίνικας του Θεοφράστου (Phoenix Theoprastii) και να προωθηθεί, να γίνουν μετρήσεις και φυτώρια. Φοίνικες αυτού του είδους υπάρχουν μόνο στην Κρήτη (στο Βάι και στην Πρέβελη), στη Νίσυρο, στην Κω και στην Αττάλεια. Η Κρήτη διαθέτει την πλουσιότερη χλωρίδα στην Ευρώπη (5.000 περίπου γηγενή είδη από τα 6.500 της Ελλάδας) και πρέπει με κάθε τρόπο να την προστατέψουμε”, κατέληξε ο κος Θυμάκης.