Της Κατερίνας Μυλωνά
Δ. ΜΟΥΔΑΤΣΑΚΗΣ: (Συγγραφέας του βιβλίου)
Η αγάπη και η εκτίμησή μου για τους ανθρώπους του χώρου ήταν το κίνητρο μου για να γράψω το βιβλίο
ΣΤ. ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ: (πρόεδρος των τυπογράφων)
Αναφέρεται στην τέχνη που διέδωσε τη γνώση και τα Γράμματα
Κ. ΚΑΖΑΝΑΚΗΣ (Ιδιοκτήτης της ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ)
Στις σελίδες του βιβλίου είναι αποτυπωμένη η αγωνία όλων μας για την εξέλιξη της τυπογραφίας
Κ. ΤΡΙΓΩΝΗΣ: (Δημοσιογράφος)
Θα είναι στο διηνεκές μια πολύτιμη πηγή γνώσης
Γ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ: (Αρχισυντάκης της “Π”)
Έγραψε ιστορία γιατί διέσωσε ιστορικά στοιχεία άγνωστα ακόμα και σ’ όσους έζησαν την εποχή αυτή
Κ. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ: (Συγγραφέας)
Έχει μια πλήρη κοινωνική και βιομηχανική αναπαράσταση εκείνης της εποχής
“Άρωμα” παλιού τυπογραφείου αναδύεται από το νέο βιβλίο του Δημήτρη Ν. Μουδατσάκη με τίτλο «Τα τυπογραφεία του Ηρακλείου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ.
Στις σελίδες του αποτυπώνονται η ιστορία και η εξέλιξη της τυπογραφίας του τόπου και ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με εικόνες άλλης εποχής... τις ξύλινες κάσες και τα τετράγωνα νταμάκια, το μελάνι και τη διάχυτη μυρωδιά του αντιμονίου.
Χθες, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου στην αίθουσα της Λότζια, τη διάρκεια της οποίας μίλησαν πολλοί εκπρόσωποι από το χώρο της τυπογραφίας, οι γνωστοί δημοσιογράφοι Γιώργος Λαγουβάρδος και Κώστας Τριγώνης.
Ο πρόεδρος του συλλόγου ιδιοκτητών τυπογράφων και λιθογράφων Ν. Ηρακλείου, κ. Στέλιος Φραγκούλης, αφού απήγγειλε το ποίημα του Κωστή Φραγκούλη, «Οι τυπογράφοι εμείς», αναφέρθηκε στη σύγχρονη τυπογραφία που, όπως ο ίδιος τόνισε, έχει ελάχιστη σχέση με εκείνη του Γουτεμβέργιου.
«Είναι η τέχνη εκείνη που διέδωσε την γνώση και τα Γράμματα στην ανθρωπότητα, προσφέροντας αυτά τα δύο πολυτιμότερα αγαθά στον άνθρωπο και κάνοντάς τα κτήμα των πολλών για πρώτη φορά», υπογράμμισε. Αυτή την τέχνη, όπως συμπλήρωσε, υπηρέτησαν πιστά πολλοί Ηρακλειώτες και πρόσθεσαν, ο καθένας με τις δυνάμεις τους, «ένα λιθάρι στο μεγάλο κάστρο». Τέλος, ευχήθηκε το βιβλίο να αποτελέσει το αξιολογότερο που έχει τυπωθεί για την ιστορία ενός όμορφου επαγγέλματος, στο οποίο σίγουρα θα αναφέρονται και στο μέλλον οι μελετητές.
Ο ιδιοκτήτης της ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ, κ. Κώστας Καζανάκης μίλησε για την πορεία του κ. Μουδατσάκη καθώς και την προσωπική τους σχέση που ξεκίνησε από την εποχή που τα εργαστήριά τους γειτόνευαν στο κέντρο του Ηρακλείου.
Ακόμα, ανέφερε ότι η ιδέα της συγγραφής του βιβλίου ξεκίνησε μέσα από όλη την προσπάθεια για ένα καλύτερο έργο της τυπογραφίας ενώ, στις σελίδες του, είναι αποτυπωμένη η αγωνία πολλών χρόνων για την εξέλιξή της.
Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι με αυτό το εγχείρημα γίνεται καταγραφή της ιστορίας και το βιβλίο μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης και έρευνας για τους μεταγενέστερους.
«Αφήνει δείγμα γραφής για τις επόμενες γενιές όπου το χαρτί και το μελάνι μπορεί να αποτελεί παρελθόν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο δημοσιογράφος, κ. Κώστας Γραμματικάκης δεν κατάφερε να παραβρεθεί στην παρουσίαση και έστειλε το δικό του χαιρετισμό, όπου επανέλαβε την πεποίθηση ότι η καταγραφή της ιστορίας της τυπογραφίας της πόλης είναι ένα σημαντικό τμήμα καταγραφής της πολιτιστικής ιστορίας του Ηρακλείου.
Στη συνέχεια, το λόγο πήρε ο δημοσιογράφος, κ. Κώστας Τριγώνης, «οι άνθρωποι που έχουμε ζήσει μέσα σε παλιά και σύγχρονα τυπογραφεία θεωρούμε το βιβλίο έργο μοναδικό και μνημειώδες», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος τόνισε το πόσο δύσκολο εγχείρημα ήταν η καταγραφή της ιστορίας της τυπογραφίας στην πόλη μας και την επιμονή που έδειξε ο κ. Μουδατσάκης στην έρευνα που ανέλαβε να εκπονήσει γύρω από την τέχνη και τους ανθρώπου της. «Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα εντυπωσιακό και μοναδικό, θα αποτελεί στο διηνεκές μια πολύτιμη πηγή για όσους θελήσουν να ανατρέξουν στην ιστορία των Ηρακλειώτικων τυπογραφείων», υπογράμμισε.
Ανέφερε ότι όσοι διαβάσουν το βιβλίο θα ξεναγηθούν στο συναρπαστικό κόσμο του παλιού τυπογραφείου, «το απολεσθέν θέλγητρο», οι σελίδες του οποίου αποδίδουν ένα σπάνιο άρωμα τυπογραφείου.
Ο δημοσιογράφος και αρχισυντάκτης της «Π» κ. Γιώργος Λαγουβάρδος, ανέφερε ότι ο κ. Μουδατσάκης έγραψε ιστορία γιατί διέσωσε ιστορικά στοιχεία άγνωστα, ακόμα και σε εκείνους που έζησαν από κοντά αυτή την εποχή, ενώ θύμισε ανθρώπους που είχαν ήθος και ευπρέπεια.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε σε ένα παλιό περιστατικό που αποτελεί όπως είπε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για τη σημασία του τυπογράφου εκείνης της εποχής, καθώς ένα πολύ γνωστός τυπογράφος συνεργάτης μιας μεγάλης εφημερίδας του Ηρακλείου διέσωσε το κύρος της όταν είδε ένα λάθος τίτλο πάνω στο πιεστήριο που εκτύπωνε την εφημερίδα.
Πρόκειται για τον καιρό, λίγο μετά τη μεταπολίτευση, όταν ήταν στο φόρτε της η σύγκρουση Καραμανλή –Παπανδρέου και ο πρώτος επιτίθεται από την Αθήνα στον Παπανδρέου, τον οποίο κατηγορεί ότι δυναμιτίζει το προεκλογικό κλίμα διότι συμπεριφέρεται περίπου ως “Ταλιμπάν” ,όπως θα λέγαμε σήμερα. Την επομένη του απαντάει ο Ανδρέας Παπανδρέου από το Βόλο και μια τοπική εφημερίδα βγαίνει με τίτλο «Σκληρή απάντηση του Ανδρέα από τον κόλο». “Είχε γίνει λάθος και αντί να πάρει το β από την κάσα πήρε το κ. Αυτό το φοβερό λάθος διόρθωσε ένας τυπογράφος και διέσωσε έτσι το κύρος της εφημερίδας.
Τέλος, υποστήριξε ότι σήμερα έχουν αλλάξει όλα, τα παλιά τυπογραφεία, οι άνθρωποι με τις πολλές αγάπες και τα πολλά πάθη αλλά και οι παλιοί δημοσιογράφοι δεν υπάρχουν όπως είπε πια.
Τα τυπογραφεία συμπλήρωσε ακόμη ήταν τότε για τους δημοσιογράφους κάτι ανάλογο με τα γνωστά διάσημα “Cafe” του Παρισιού, της Ρώμης και της Αλεξάνδρειας για τους ποιητές, τους διανοούμενους και τους καλλιτέχνες.
«Για ένα άλλο λόγο πρέπει να ευχαριστήσουμε το Δημήτρη γιατί μας θύμισε τη πιο ρομαντική εποχή των νεανικών μας χρόνων», κατέληξε ο κ. Λαγουβάρδος.
Ο συγγραφέας, κ. Κώστας Αρβανιτάκης ανέφερε ότι στο βιβλίο γίνεται μια λεπτομερή περιγραφή του σιναφιού των τυπογράφων όπου περιλαμβάνονται όλες οι μεταβολές στον τρόπο τυπογραφίας. «Έχει μια πλήρη κοινωνική και βιομηχανική αναπαράσταση της εποχής εκείνης», συμπλήρωσε.
Ο συγγραφέας του βιβλίου, κ. Δημήτρης Μουδατσάκης, τόνισε ότι «Το κίνητρο για να ασχοληθώ με την καταγραφή της ιστορίας των τυπογραφείων της πόλης μας ήταν η αγάπη και απεριόριστη εκτίμηση που τρέφω για τους ανθρώπους που διακόνησαν την τέχνη της τυπογραφίας σε πολύ ανθυγιεινές συνθήκες εργασίας και με μικρό ημερομίσθιο».
Οι άνθρωποι αυτοί πίστεψαν πως η τυπογραφία ανοίγει δρόμους στην πρόοδο του ανθρώπου, πλαταίνει το νου και διανοίγει τα σκοτάδια της αμάθειας και της σκλαβιάς. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που συνάντησε κατά την ανεύρεση και συγκέντρωση όλων των απαραίτητων στοιχείων, όπου χρησιμοποίησε την πενιχρή βιβλιογραφία που υπάρχει αλλά και μαρτυρίες ανθρώπων, συγγενών και φίλων των πρωταγωνιστών. Στην εκδήλωση κατέθεσε τη δική του μαρτυρία ο καθηγητής και γνωστός σκιτσογράφος Βαγγέλης Σαμαράκης, δύο έργα του οποίου περιλαμβάνονται στο βιβλίο.

