Της Λίλιαν Δαφερμάκη
Λίγα 24ωρα μετά την απόφαση του Δήμου να προχωρήσει σε νέες κατεδαφίσεις στην Παλιά Πόλη με διαδικασίες express η προϊσταμένη της Υπηρεσίας Νεοτέρων Μνημείων Χρυσ. Τζομπανάκη με επιστολή της προς το υπουργείο Πολιτισμού, ζητά την παρέμβασή του προκειμένου να σωθούν τα διατηρητέα κτίσματα της πόλης που παρουσιάζουν προβλήματα στατικής επάρκειας.
Συγκεκριμένα, με το σχετικό έγγραφο που στάλθηκε με την ένδειξη “κατεπείγον” η κ. Τζομπανάκη ζητά να συσταθεί η επιτροπή (τη συγκρότηση της οποίας προβλέπει και ο νόμος 3028) που θα χειριστεί το θέμα της αποκατάστασης των διατηρητέων κτισμάτων που έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνα και απειλούν τη δημόσια ασφάλεια.
Με την επιστολή της που απευθύνεται προς τις Διευθύνσεις Αναστήλωσης και αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού και την κοινοποιεί στις τοπικές Αρχές ξεκαθαρίζει ότι: «Το υπουργείο πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του σε σχέση με τα διατηρητέα μνημεία της πόλης.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει για το σύνολο της εντός των τειχών πόλης εκπονείται μελέτη η οποία έχει αρχίσει πριν από χρόνια και η οποία έως σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί.
Από την μελέτη αυτή, στις επιτροπές παρακολούθησης της οποίας συμμετέχουν μόνιμοι υπάλληλοι του ΥΠ.ΠΟ ως εκπρόσωποί του, προέκυψε ότι ικανός αριθμός παλαιών κτιρίων θα έπρεπε να χαρακτηριστούν ως διατηρητέα μνημεία από το ΥΠΕΧΩΔΕ και επομένως, να μην θιγούν αλλά να διατηρηθούν και να επισκευαστούν.
Προέκυψε επίσης ότι τμήματα του παλαιού πολεοδομικού ιστού της πόλης που είχαν οργανωμένη πολεοδομική και μορφολογική οντότητα θα έπρεπε να διατηρηθούν και αναπλαστούν με ειδικές μελέτες.
Η υπηρεσία μας, είχε ήδη χαρακτηρίσει ως διατηρητέα μνημεία σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1469/50 ογδόντα περίπου κτίρια της παλαιάς πόλης.
Επίσης, στους ιδιοκτήτες αυτών των κτισμάτων αποστείλαμε έγγραφες ειδοποιήσεις ότι είναι υπεύθυνοι για την σωστή συντήρηση των διατηρητέων κτισμάτων τους.
Ανάλογα έγγραφα εξάλλου έχουν αποσταλεί στους ιδιοκτήτες διατηρητέων κτιρίων όλης της Κρήτης.
Δυστυχώς μικρή ήταν η ανταπόκριση των ιδιοκτητών, οι οποίοι πιστεύουν ότι το κράτος “δεσμεύει” την περιουσία τους και οφείλει να αναλαμβάνει εκείνο της οικονομικές υποχρεώσεις που συνεπάγεται η συντήρηση και επισκευή των διατηρητέων κτισμάτων.
Ο Δήμος Ηρακλείου, μετά τον σεισμό της 8ης Ιανουαρίου 2006, συνέταξε κατάλογο κτιρίων που κατά την άποψή του - μετά την γνωμοδότηση των επιτροπών ετοιμορρόπων που συστάθηκαν από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου και στις οποίες συμμετέχουν εκπρόσωποί του αλλά όχι εκπρόσωποι του ΥΠ.ΠΟ - πρέπει άμεσα να κατεδαφιστούν.
Στον κατάλογο αυτόν, ο οποίος δεν απεστάλη επισήμως έως σήμερα στην υπηρεσία μας αλλά τον γνωρίζουμε από δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου περιλαμβάνονται α) κτίρια που είχαν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα από το ΥΠ.ΠΟ. β) κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα από το ΥΠΕΧΩ και γ) κτίρια που δεν έχουν χαρακτηριστεί αλλά αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία των παλαιών τμημάτων της πόλης. Παράλληλα ο Δήμος είχε ήδη προχωρήσει σε καταδαφίσεις σειράς κτισμάτων κάποιων περιοχών (π.χ. περιοχή “Λάκκου”), κατεδαφίσεις που προκάλεσαν έντονες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις καθώς και την παρέμβαση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων.
Επειδή δε είχε ανακοινώσει ότι εξετάζει την πιθανότητα να προχωρήσει σε κατεδαφίσεις κτιρίων χαρακτηρισμένων ως μνημείων των νεοτέρων χρόνων από το ΥΠ.ΠΟ. η υπηρεσία μας απέστειλε το με αρ. 1048/14-10-2005 έγγραφο.
Στη συνέχεια ο Δήμος Ηρακλείου έστειλε έγγραφο προς το ΥΠ.ΠΟ. και την Εισαγγελία Ηρακλείου σχετικό με τα ετοιμόρροπα κτίρια της Παλαιάς Πόλης.
Μετά τα παραπάνω και σε ό,τι αφορά στις αρμοδιότητές μας, θεωρούμε ότι αποτελεί κατεπείγουσα ανάγκη να συσταθεί η επιτροπή που προβλέπεται από το άρθρο 41 του ν. 3028/2002 ώστε να γίνουν οι κατά τον νόμο διαδικασίες που αφορούν στο θέμα της άρσης της οποιασδήποτε επικινδυνότητας των χαρακτηρισμένων από το υπουργείο Πολιτισμού ως διατηρητέων».
Τα διατηρητέα
Αναλυτικά τα 82 κτίρια τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα νεότερα μνημεία της πόλης του Ηρακλείου από την Υπηρεσία Νεοτέρων Μνημείων είναι τα εξής:
Μέγαρο Ιδιοκ. Κοθρή-κλ. Τζωρτζάκη 25ης Αυγούστου και Επιμενίδου.
Οικία ιδιοκ. κληρ. Μηλιαρά Έβανς 24.
Οικία Χρονάκη Κ. Παλαιολόγου.
Οικία Καλυωράκη, Σοφ. Βενιζέλου και Θεοτοκοπούλου.
Οικία Μαυράκη Στυλ. Γιαμαλάκη 7.
Οικία Πολυκράτη (BON MARGE) Άγιος Μηνάς.
Κτίριο Μηλιαρά, Αγίου Μηνά.
Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή οδ. Άλμπερτ.
Ξενοδοχείο CRETA Ανωπόλεως 3.
Βίλλα Αριάδνη Κνωσός.
Οικία Τσαχάκη Θεσσαλονίκης 11.
Εργαστήριο Καστρινογιάννη οδ. Ιδομενέως.
Κτίριο ιδ. Αλίκης Σουριαδάκη οδ. Γιαμαλάκη.
Κτίριο ιδ. Παύλου Διαλυνά οδ. Αγίου Τίτου και Ιδομενέως.
Αρχοντικό του Μπέη Σεκεριά ιδ. Σκεύως Μπλαβάκη, Αποκορώνου 15.
Μικρό Σεράγι, ιδ. Φανουράκη Ευρώπης 26.
Ιδιοκτησία Περίδου Σ. Βενιζέλου και Χάνδακος.
Κτίριο ιδιοκ. Γεωργίου Βλαστού Χάνδακος 33.
Κτίριο ιδιοκ. Ουρανίας Χανιωτάκη οδ. 1770 αρ. 40 και Καζαντάκη.
Κτίριο ιδρύματος Καλοκαιρινού 25ης Αυγούστου 56-64 και Κορωναίου.
Κτίριο ιδιοκ. Χατζηδάκη (πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο) οδ. Ζωγράφου και Αβέρωφ.
Μέγαρο Φυτάκη, Δουκός Μποφώρ & Επιμενίδου.
Δύο κτίσματα, ιδιοκ. Μονής Σινά δίπλα στον Ι. Ναό Αγ. Ματθαίου Ηράκλειο.
Κτιριακό συγκρότημα (Νομαρχιακά Δικαστήρια, Α’ Δημόσιο Ταμείο κ.λ.π.) Λεωφ. Δικαιοσύνης.
Ιστορικό Μουσείο οδ. Γρεβενών & Καλοκαιρινού.
Πανάνειο Γεν. Νοσοκομείο Ηράκλειο.
Ιδιοκτησία Μ. Σακελλαρίδη Βύρωνος 13.
Κτίριο ιδ. Παυλάκη - Περδικογιάννη Επιμενίδου 9.
Κτίριο Καστέλα Αρχ. Μακαρίου - Μητσοτάκη - Θεοτοκοπούλου.
Κτίριο ιδ. Ε.Τ.Β.Α. 25ης Αυγούστου & Κορωναίου.
Κτίριο ιδ. Κλη/τος Τρανταλλίδου Αγ. Τίτου & Μιλάτου.
Κτίριο ιδιοκ. Νικ. & Γεωργ. Βαρούχα Κοραή & Περδικάρη.
Κτίριο ιδιοκ. Διαλυνά Αριάδνης 32.
Κτίριο ιδιοκ. Μαθιουδάκη Κλεάνθη Χορτατσών & Πρεβελάκη.
Κτίριο ιδιοκ. Ζαχ. Τζουλιαδάκη Καλοκαιρινού 188 & Ματίου 14.
Κτίριο ιδιοκ. Κοινότητας Φόδελε, Καλοκαιρινού 190.
Κτίριο ιδιοκ. Ορφανού Κοραή 1.
Κτίριο ιδιοκ. Ελευθ. Χατζηγιάννη Κοραή 4.
Κτίριο ιδιοκ. Αθ. Μπαρνιά Κοραή 5 & Μιλάτου 8.
Κτίριο ιδιοκ. Γρηγ. & Αναστ. Ιντζέ Κοραή 12.
Κτίριο ιδιοκ. κληρ. Ξηρουδάκη Κοραή 2.
Κτίριο ιδιοκ. Λογιάδη Καλοκαιρινού 191 & Σάθα.
Λύκειο “Κοραής” Κοραή 3.
Κτίριο ιδ. Κ. Κουτρούλη Μαστραχά 11.
Κτίριο ιδιοκ. κληρ. Ελ. Χριστοδουλάκη Καλοκαιρινού 151.
Κτίριο ιδ. Ελπιν. Βουκυκλάρη (Ωδείο Απόλλων) Αριάδνης 39.
Κτίριο ιδ. Μ. Μηλιαράκη Μύσωνος 4.
Κτίριο Ηλεκτρικής Ηράκλειο.
Κτίριο ιδιοκ. Δημ. Ζέη Καντανολέων11.
Κτίριο ιδ. Χρυσ. Πετράκη Κοραή 7.
Κτίριο ιδ. Χρυσ. Πετράκη Κοραή 9.
Κτίριο ιδ. Χρυσ. Πετράκη Μιλάτου 10.
Κτίριο ιδ. κληρ. Γριβάκη Ευγενικού 7.
Κτίριο ιδ. Ερασμ. & Ευαγγ. Γρηγοράκη Ψαρομηλίγκων 23.
Κτίριο ιδ. κληρ. Αντ. Μανασσάκη 25ης Αυγούστου 40.
Κτίριο ιδιοκ. Αικ. Μαρίνας & Ιωαν. Μπραγάκη, Έβανς & Πεδιάδος.
Κτίριο ιδ. Αφών Πετράκη ΄Εβανς 26.
Κτίριο ιδ. Κων. Λεμονάκη Πάροδος Αγ. Τίτου.
Κτίριο ιδ. κληρ. Καλιωράκη “Φλωρίντα” 25ης Αυγούστου 4.
Κτίριο ιδ. Θωμά Τσουδή Βαλέστρα 19.
Κτίριο ιδιοκ. Εμμ. Παπαδάκη Βουρβάχων 1.
Κτίριο ιδ. κληρ. Ρασιδάκη - κληρ. Μανασσάκη 25ης Αυγούστου 14.
Παλαιό Νοσοκομείο “Ευαγγελισμός” Θεοτοκοπούλου 18.
Κτίριο ιδ. Σταύρου Θεοδωράκη Καλοκαιρινού 170.
Κτίριο ιδ. Οικονόμου - Κωστάκη Αικ. Ευγενικού 4.
Κτίριο ιδ. Περδικάκη Μαρ. Χάνδακος 71.
Κτίριο ιδ. Μιχ. Καστρινάκη Κυδωνίας 15 & Καπ. Χαραλάμπη.
Κτιριακό συγκρότημα Κυλινδρόμυλων ιδ. Καστρινάκη Α.Ε.Ε.
Κτίριο ιδ. Μ. Ζηδιανάκη Λασιθίου 11-13.
Κτίριο ιδ. Δεσπ., Γεωργ., Ελένη, Ιωαν., Μαδαριωτάκη, Γαβαλάδων 23-25.
Κτίριο ιδ. Μαρίνας Παπαδάκη Φορτέτσα.
Κτίριο ιδ. Αικ. Ρεϊζόγλου Χάνδακος 45.
Κτίριο ιδ. Μ. Ακράτου πλατεία Ρήγα Φεραίου 3.
Κτίριο ιδ. Ανδρ. Κασαπάκη Λ. Καλοκαιρινού 24.
Κτίριο ιδ. Ευσεβίας Λασηθιωτάκη Έβανς 9.
Κτίριο Ιδ. Σαριδάκη Καλλ. Βιάννου 44 & Λεράτου.
Μποδοσάκειο Δημ. Σχολείο οδός 1878 αρ. 2.
Παλαιά κατοικία ιδ. ΕΘΙΑΓΕ Ινστιτούτο Αμπέλου στο Ηράκλειο.
Κτίριο ιδ. Κληρ. Στρατάκη Πλαστήρα 106.
Κτίριο ιδ. Μ. Κουναλάκη Ψαρομηλίγκων 21.
Ξύλινο σκάφος “Χαράλαμπος” Λιμένας Ηρακλείου.
Βιομηχανικό συγκρότημα “ΑΘΗΝΑ” Λ. Ικάρου & Εθν. Αντιστάσεως.
