Αν σκοπεύατε να διοργανώσετε σεμινάριο με θέμα τη λογοτεχνία στον κινηματογράφο, δε θα μπορούσατε να διαλέξετε καλύτερη εβδομάδα.



ΠΕΡΗΦΑΝΙΑ ΚΑΙ

ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ

PRIDE AND PREJUDICE



Σκην.: Τζο Ράιτ

Πρωτ.: Κίρα Νάιτλυ, Μάθιου Μακφάντιεν, Ρόζαμουντ Πάικ, Μπρέντα Μπλέθιν, Ντόναλντ Σάδερλαντ, Τζούντι Ντεντς

Αυτή είναι η τέταρτη φορά που το ομώνυμο μυθιστόρημα της Τζέην Ώστεν μεταφέρεται στον κινηματογράφο, ακολουθώντας το φιλμ του 1940 σε σκηνοθεσία Ρόμπερτ Λέοναρντ και πρωταγωνιστές τη Γκρηρ Γκάρσον και τον Λώρενς Ολίβιε, ενώ έχουν προηγηθεί επίσης δύο πρόσφατες παραλλαγές της ιστορίας ως μιούζικαλ του Μπόλιγουντ και ως νεανική κομεντί.

Η καινούρια εκδοχή παραμένει πιστή στο χρονικό και κοινωνικό πλαίσιο του βιβλίου και αποτελεί την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του άγγλου σκηνοθέτη, Ράιτ. Η Νάιτλι αποδεικνύει ότι το ταλέντο της είναι ανάλογο της γλυκύτητάς της κι ο Μακφάντιεν είναι αντάξιός της. Τα υπόλοιπα ονόματα όπως η Μπλέθιν, ο Σάδερλαντ και βεβαίως η Ντεντς αντεπεξέρχονται στη σπουδαία φήμη τους.

Αυτό που παρατηρείται πιο εύκολα, είναι ότι ο Ράιτ δεν αρκείται στο κείμενο της συγγραφέως ως κάτι που έχει αυταπόδεικτη αξία. Γνωρίζει ότι εφόσον κάνει τον κόπο να το διασκευάσει κινηματογραφικά, πρέπει να του αποδώσει στοιχεία κινηματογραφικότητας. Στον πρώτο χορό μεταξύ της Ελίζαμπεθ και του Ντάρσι, ξαφνικά παρεμβάλλεται ένα πλάνο στο οποίο βρίσκονται να χορεύουν οι δυο τους σ’ ένα άδειο δωμάτιο. Το γεγονός ότι το πλάνο έρχεται μετά από μια ελαφριά διαμάχη που φαινομενικά αποτελεί σημάδι εχθρότητας, επιβεβαιώνει την αμοιβαία έλξη που προς το παρόν δεν τολμούν να ομολογήσουν ούτε στους εαυτούς τους. Η ανεπαίσθητη μετάβαση προς και από τη μικρή αυτή παρεμβολή συμβαδίζει με το αυθόρμητο και ακατέργαστο συναίσθημα μεταξύ τους.

Αμέσως μετά την πρώτη τους εξομολογητική διαμάχη κάτω από τη βροχή, η αντίδραση του σκηνοθέτη δεν είναι το θλιμμένο πρόσωπο της Ελίζαμπεθ που κλαίει, αλλά η σκοτεινή της φιγούρα που κάθεται μόνη στο δωμάτιό της. Επίσης, στον Ράιτ αρέσουν τα μονοπλάνα και τα χρησιμοποιεί συχνά κι αποτελεσματικά, σε περιπτώσεις που το μοντάζ θα ήταν μια πιο εύκολη αλλά όχι απαραίτητα πιο εξυπηρετική λύση. Για παράδειγμα, η αρχική σκηνή της εισαγωγής στο υποστατικό των Μπένετ που ολοκληρώνεται αρμονικά με το γενικό της πρόσοψης του σπιτιού και ο διάλογος ανάμεσα στον Ντάρσι, την Ελίζαμπεθ και την Κάρολαϊν.

Τα ίδια τα σπίτια απεικονίζουν την ταξική διαφορά ανάμεσα στους Μπένετ και στους ευγενείς που γνωρίζουν. Αρχικά βλέπουμε το σπίτι της οικογένειας που για τα δικά μας δεδομένα είναι ήδη μεγάλο, αλλά όπως αποδεικνύεται στην πορεία, αποτελεί ένα τυπικό σπίτι μιας απλώς ευκατάστατης οικογένειας της εποχής. Αργότερα μεταφερόμαστε στο μέγαρο των Μπίνγκλεϊ, το οποίο η μητέρα Μπένετ θαυμάζει αποσβολωμένη. Αυτό που πλησιάζει περισσότερο απ’ όλα σε παλάτι, είναι ο οίκος της Λαίδης Κάθριν, ένα τεράστιο κι επιβλητικό κτίριο. Όσο για το σπίτι του Ντάρσι είναι λίγο μικρότερο από της Λαίδης, αλλά διαθέτει μια πιο γαλήνια, κομψή, λιγότερο επιδεικτική ομορφιά με τη λίμνη μπροστά του, ενώ είναι εξίσου πλούσιο στην εσωτερική του διακόσμηση. Η κάμερα νομίζω παρολαυτά ότι θα μπορούσε να είναι λίγο πιο σχολαστική στην απεικόνιση των εσωτερικών χώρων, αλλά κι έτσι αυτοί χρησιμοποιούνται επαρκώς.



Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΟΥΣ



Σκην.: Ρένος Χαραλαμπίδης

Πρωτ.: Ρένος Χαραλαμπίδης, Γιώργος Βουλτζάτης, Μάνος Βακούσης, Μάρα Δαρμουσλή, Άλκης Παναγιωτίδης, Γιάννης Μποσταντζόγλου, Γιάννης Ζουγανέλης



Ο Στέφανος Τζουτζές ζει μια σημαντική συγκυρία για τη ζωή του, καθώς ο θάνατος της μητέρας του συμπίπτει με την απόλυσή του από το στρατό, και πρέπει τώρα ν’ αντιμετωπίσει τις εκκρεμότητες που άφησε εκείνη και που έχουν αρχίσει να στοιβάζονται απειλητικά. Οι ανώτατες σπουδές φιλοσοφίας όμως δεν τον έχουν προετοιμάσει για κάτι τέτοιο, κάθε άλλο μάλιστα. Πλησιάζει τα τριάντα και αυτό που ξέρει να κανει καλύτερα είναι να θεωρητικολογεί με ελιτίστικη συμπεριφορά, αποποιούμενος ακόμη και το -τραγικό ομολογουμένως- επώνυμό του.

Ο Χαραλαμπίδης σκηνοθετεί για τρίτη φορά μετά το «No Budget Story» και τα «Φτηνά Τσιγάρα», στο συνηθισμένο κλίμα και μοτίβα, αυτή τη μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Πέτρου Τατσόπουλου. Τον ξαναβλέπουμε να ερμηνεύει ένα χαρακτήρα που έρχεται αντιμέτωπος με το σύνολο. Οι ήρωές του είναι μονίμως παρεξηγημένοι και ζουν απομονωμένοι χωρίς να το επιδιώκουν. Είναι ιδεαλιστές, ονειροπόλοι, δημιουργικοί, αλλά αντιμετωπίζονται εντελώς απαξιωτικά από έναν κόσμο πολύ πιο πεζό απ’ ό,τι πιστεύουν ότι τους αξίζει.

Ο Στέφανος της ταινίας έχει παρόμοιες αξιώσεις από τη ζωή. Να απολυθεί γρήγορα για να γλιτώσει από την καφρίλα του στρατού και να αφιερώσει όλο του το χρόνο στη φιλοσοφία. Όμως η παραπάνω ατυχής σύμπτωση τον καθηλώνει ανάμεσα στο πλήθος, ανήμπορο να σταθεί λίγο πιο ψηλά, βουλιάζοντας στην ανωνυμία και την ασημαντότητα (επανειλημμένες λήψεις της Ερμού σε περίοδο Χριστουγέννων). Στο δικό του καρουσέλ που έχει ακόμη στο κομοδίνο του, αντιπαρατίθεται το καρουσέλ του Δήμου Αθηναίων στο Σύνταγμα. Το ένα κάτι μικρό και προσωπικό, το άλλο μαζικό, αγοραίο, προς ευχαρίστηση του πλήθους. Ο Χαραλαμπίδης δεν ρητορεύει βέβαια ενάντια στη συγκεκριμένη δραστηριότητα, απλώς τη χρησιμοποιεί για να διαμορφώσει τον δονκιχωτισμό του κεντρικού χαρακτήρα του. Αντιθέτως, αυτή που είναι αδιέξοδη είναι η ουτοπική νοοτροπία του Στέφανου.

Στο ρόλο του ενός συμμαθητή εμφανίζεται ο εμβληματικός Γιώργος Βουλτζάτης, τον οποίο είχαμε δει επίσης στο «Budget», και εδώ υποδύεται ξανά τον πιο αλλόκοτο χαρακτήρα της ιστορίας, με λίγο πιο έντονα χαρακτηριστικά.

Αν περιμένετε να ξεκαρδιστείτε είστε λάθος πληροφορημένοι, καθώς οι κινηματογραφικές δουλειές του Χαραλαμπίδη δεν έχουν καμία σχέση με τις τηλεοπτικές του. Είναι πολύ πιο προσωπικές και ιδιότυπες, που σημαίνει προσγειωμένη κινηματογράφηση, περισσότερη μελαγχολία, πικρό χιούμορ, ίχνη τζαζ, μικρές ματιές σε κόσμους λούμπεν (στη συγκεκριμένη περίπτωση, το μπαρ όπου συναντιέται με τον Τσακίρη). Οι ταινίες του είναι από τις λίγες που παρουσιάζουν μια συγκροτημένη ταυτότητα στη σύγχρονη ελληνική παραγωγή, και αποτελούν μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις της.