Το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης παρουσιάζει ένα κινηματογραφικό αφιέρωμα σ’ έναν από τους πιο αξιόλογους σύγχρονους σκηνοθέτες, με ταινίες που μας συστήνουν μια πολύ ιδιαίτερη αλλά απομονωμένη κοινότητα.

CADJO DILO

Σκην.: Τόνι Γκατλίφ
Πρωτ.: Ρομαίν Ντυρί, Ρόνα Χάρτνερ, Ιζιντόρ Σερμπάν
Στο μικρό αμφιθέατρο του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, ξεκίνησε την Τετάρτη το τρίπτυχο αφιέρωμα στον γαλλο-αλγερινό τσιγγάνο σκηνοθέτη Τόνι Γκατλίφ. Γεννήθηκε στην Αλγερία το 1948 και μετά από μια αρκετά περιπετειώδη εφηβική ζωή κατά την οποία βρέθηκε μέχρι και στη φυλακή, αποφάσισε ν’ ασχοληθεί με τον κινηματογράφο. Οι ταινίες του επικεντρώνονται ως επί το πλείστον στους τσιγγάνους, τη ζωή και τις συνήθειες τους. Το «Cadjo Dilo» είναι η πρώτη από τις τρεις ταινίες του που θα προβληθούν, με το «Vengo» ν’ ακολουθεί αύριο στις 12.30 και το «Swing» την Τέταρτη 21/12 στις 19.30, πάντα στο μικρό αμφιθέατρο του Ιστορικού Μουσείου.
Στην Ελλάδα το φιλμ προβλήθηκε το 1997 με τον τίτλο «Υπάρχουν ακόμα γελαστοί τσιγγάνοι» αλλά κυριολεκτικά ο τίτλος του σημαίνει ‘ο τρελός ξένος’ και αφηγείται την εμπειρία της τσιγγάνικης ζωής όπως τη ζει ένας νεαρός γάλλος με ενδιαφέρον για τη μουσική (πιθανώς μουσικολόγος) που ταξιδεύει σε μια τσιγγάνικη κοινότητα της ρουμανικής επαρχίας για να εντοπίσει την αγαπημένη τραγουδίστρια του νεκρού πατέρα του. Στην αναζήτησή του, συναντά έναν τσιγγάνο που τον συμπαθεί αμέσως και προθυμοποιείται να τον φιλοξενήσει, δίνοντάς του παράλληλα την υπόσχεση ότι θα τον βοηθήσει να βρει την τραγουδίστρια. Το άλλο πρωί, ο Στεφάν ξυπνάει στο σπίτι του Ίζιντορ αλλά συνειδητοποιεί ότι εκείνος δεν καταλάβαινε λέξη απ’ όσα του έλεγε, αντιθέτως πιστεύει ότι έχει έρθει σπίτι του για να μάθει τη ρομανί, την τσιγγάνικη γλώσσα.
Ο Στεφάν από τη μία είναι αποφασισμένος να βρει την τραγουδίστρια που του θυμίζει τον πατέρα του, από την άλλη δεν ήταν προετοιμασμένος για μια τέτοια εμπειρία. Παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις, τελικά αποδέχεται τη φιλοξενία του Ίζιντορ και ‘βουτάει’ σ’ ένα ολοκαίνουριο βίωμα, του οποίου την ένταση και τον αντίκτυπο στη ζωη του δε θα τον καταλάβουμε πλήρως παρά μόνο μέχρι τη στιγμή που ο Στεφάν κομματιάζει τις κασέτες με τις ηχογραφήσεις των τσιγγάνων. Η ταφή είναι πράξη ταύτισης με το θρήνο του Ίζιντορ και έκφραση της ίδιας του της θλίψης για την καταστροφή και απελευθέρωση από το συναισθηματικό φορτίο της πολύ ζωντανής εμπειρίας του. Η υπερβολική ταύτιση του Στεφάν με την κοινότητα των τσιγγάνων τον πληγώνει και αποφασίζει στην κυριολεξία να ‘θάψει τις αναμνήσεις’. Δεν αποκολλάται όμως πλήρως από το πρόσφατο παρελθόν. Θρηνεί με παρόμοιο τρόπο όπως ο Ίζιντορ όταν χόρευε πάνω από τον τάφο ενός φίλου του τραγουδιστή.
Το φιλμ είναι μια χιουμοριστική και πολύ τρυφερή απεικόνιση της τσιγγάνικης ζωής από έναν άνθρωπο που τη γνωρίζει καλά και την αποδίδει πιστά και ρεαλιστικά, χωρίς γραφικότητα ή υπερβολή.

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ

Καλή η «Λούφα και Παραλλαγή», μια κωμωδία χωρίς σκηνές πολεμικών τεχνών. Οι δύο τελευταίες παράγραφοι του κειμένου που δημοσιεύτηκε την Τρίτη για τη συγκεκριμένη ταινία, πολύ απλά δεν αναφέρονταν σ’ αυτή. Επρόκειτο για δύο παραγράφους από την κριτική για το «Κουνγκ-φου…ζιο» και ένας θεός ξέρει πώς βρέθηκαν κολλημένες στο τέλος του εν λόγω κειμένου. Εξηγούμαστε για να μη θεωρηθεί ότι τα ‘χουμε χάσει εντελώς.

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

Μην ξεχνάτε ότι ο Θόδωρος Αγγελόπουλος θα βρίσκεται το σαββατοκύριακο στον Άγιο Νικόλαο, προσκεκλημένος της τοπικής κινηματογραφικής λέσχης, για να παρουσιάσει 10 ξεχωριστές ταινίες από την ιστορία του κινηματογράφου. Μαζί του θα βρίσκεται η αρχισυντάκτρια του πολιτιστικού τμήματος της «Καθημερινής», Μαρία Κατσουνάκη, και ο διευθυντής του εκδοτικού οίκου «Αιγόκερως», Γιάννης Σολδάτος. Οι αυριανές εκδηλώσεις ξεκινούν στις 19.00 στο κινηματοθέατρο «Rex».