Του Χρήστου Κάτσικα

Μόνο το 20% των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή αναπηρία (ΑμΕΑ) συμμετέχει στην εκπαιδευτική διαδικασία λόγω των τραγικών ελλείψεων στον τομέα της ειδικής αγωγής.

Έτσι ενώ τα παιδιά σχολικής ηλικίας με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή αναπηρία ξεπερνούν αρκετά τις 100.000, μόλις 21.000 φοιτούν σε σχολείο με αποτέλεσμα η πλειονότητα ή να μένει κλεισμένη στο σπίτι ή καταδικάζεται σε ιδρυματισμό στις «αποθήκες ανθρώπων», στα ιδρύματα, ή η οικογένεια να ξοδεύει όλη την περιουσία για να αγοράσει αμφιβόλου ποιότητας υπηρεσίες από « Ιδιωτικά Ειδικά Κέντρα» και «ειδικούς» που κάνουν χρυσές δουλειές.

Πρόσφατη έρευνα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου έδειξε ότι η Ειδική Αγωγή στην Ελλάδα εξαντλείται σχεδόν αποκλειστικά στο πλαίσιο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (το 94,3% των μονάδων), με ιδιαίτερα χαμηλό το επίπεδο παρουσίας της στη δευτεροβάθμια και επαγγελματική εκπαίδευση. Παράλληλα μια ματιά στη γεωγραφική κατανομή των Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής αποκαλύπτει ότι σε πολλές περιοχές της χώρας οι δομές της είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες.

Τεράστιο είναι και το πρόβλημα στέγασης καθώς πέρα από τις ελλείψεις μόλις το 20% των τμημάτων ένταξης στεγάζονται σε κατάλληλες και προσβάσιμες αίθουσες πολλαπλών χρήσεων και μόλις το 20% των ειδικών σχολείων στεγάζονται σε κατάλληλα κτίρια! Το 43,8% των ειδικών σχολείων που συστεγάζονται με σχολεία γενικής αγωγής αποτελούνται από μία και μοναδική αίθουσα (!), ενώ 60% των τμημάτων ένταξης λειτουργούν σε χώρους κατώτερους των τυπικών αιθουσών διδασκαλίας.

Σημαντικά είναι και τα ελλείμματα στην παροχή βασικών υπηρεσιών Ειδικής Αγωγής των σχολικών μονάδων ειδικής αγωγής (ΣΜΕΑ) καθώς μόλις το 15,4% των μονάδων παρέχουν ψυχολογική στήριξη, λογοθεραπεία το 6,7% και επαγγελματική κατάρτιση το 1,8%. Το 46,1% των ΣΜΕΑ δεν παρέχουν καμία υπηρεσία!

Ο βασικός θεσμός της ενταξιακής διαδικασίας, τα κέντρα διάγνωσης αξιολόγησης και υποστήριξης (ΚΔΑΥ) είτε υπολειτουργούν είτε υπάρχουν μόνο στα χαρτιά καθώς υπάρχει μεγάλη έλλειψη επιστημονικού προσωπικού που αγγίζει το 76% ενώ είναι μηδενικό το ποσοστό για διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό.

Η έλλειψη αυτών των υποδομών έχει οδηγήσει στην περιθωριοποίηση των αναπήρων μαθητών καθώς καλούνται σε αυτές τις συνθήκες να υπερβούν εκτός από τα εμπόδια που παρεμβάλλει η αναπηρία τους και τις ανεπάρκειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Δυσλεκτικοί μαθητές σε απόγνωση

Οι καταγεγραμμένοι (επίσημα πιστοποιημένοι) μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες και δυσλεξία στα σχολεία είναι περίπου 12.000. Ωστόσο με βάση τους διεθνείς στατιστικούς δείκτες, εκτιμάται ότι περίπου 70-80.000 μαθητές παρουσιάζουν κάποια μορφή δυσλεξίας η οποία απλώς δεν έχει διαγνωστεί και καταγραφεί καθώς η έλλειψη επαρκών και άρτια εξοπλισμένων και στελεχωμένων διαγνωστικών μονάδων συχνά δεν επιτρέπει την έγκαιρη και πλήρη διαγνωστική εκτίμηση των ιδιαιτέρων αναγκών των παιδιών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες - δυσλεξία. Μόνον στα ΚΔΑΥ του Λεκανοπεδίου η λίστα αναμονής που υπάρχει για μαθητές με δυσλεξία φτάνει στα 3.000 άτομα και για την έκδοση του σχετικού πιστοποιητικού η αναμονή ξεπερνά τον ένα χρόνο.

Οι μαθητές/τριες της Β/θμιας εκπαίδευσης, παρά τις διαγνωστικές εκθέσεις -ανεπαρκείς και ελλιπείς κατά το πλείστον- που προσκομίζουν στα Γυμνάσια-Λύκεια, πλην του δικαιώματος σε προφορική αντί της γραπτής εξέτασης, δεν έχουν καμία πρόσθετη και διαφορετική διδακτική υποστήριξη στη σχολική μονάδα. Τα παιδιά με δυσλεξία γενικά, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, εντοπίζονται, αφού έχουν οδηγηθεί στον ...Καιάδα της σχολικής αποτυχίας. Το σχολικό μας σύστημα σε πολλές περιπτώσεις λειτουργεί ως σταθμός τρένων και το μόνο που φαίνεται ότι το απασχολεί είναι η τήρηση των ωραρίων του. Έτσι χιλιάδες παιδιά με δυνατότητες και ικανότητες, οι δυσλεκτικοί μαθητές, οδηγούνται στην «Οδό του Μαρτυρίου» κι ανεβαίνουν τον Γολγοθά της σχολικής αποτυχίας, στη συντριπτική τους πλειοψηφία εξαιτίας της «ισοπεδωτικής παιδαγωγικής» που εφαρμόζεται.

www.xkatsikas.gr