Ενα δράμα αξιώσεων και μια πολύ ευαίσθητη ερωτική απεικόνιση, αποτελούν δύο από τις καλύτερες ταινίες τις χρονιάς.

PROOF

Σκην.: Τζον Μάντεν

Πρωτ.: Γκουίνεθ Πάλτροου, Τζέικ Γκίλενχαλ, Άντονι Χόπκινς, Χόουπ Ντέηβις

Ο Ρόμπερτ υπήρξε μαθηματική ιδιοφυία, αλλά τα τελευταία χρόνια της ζωής του βασανίστηκε από μια διανοητική αρρώστια που τελικά τον οδήγησε στο θάνατο. Το φιλμ ξεκινάει μια μέρα πριν την κηδεία του, όταν η 27χρονη κόρη του, Κάθριν, ετοιμάζεται να υποδεχτεί την αδερφή της από τη Νέα Υόρκη και αρχίζει να έρχεται πιο κοντά στο μαθητή του πατέρα της, Χαλ, ο οποίος προσπαθεί να συνεχίσει τις μελέτες που άφησε ημιτελείς ο σπουδαίος δάσκαλός του.

Μετά το ‘χλιαρό’ «Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι», ο Μάντεν επιστρέφει στις διαπροσωπικές σχέσεις, υλικό που χειρίζεται καλύτερα. Μαζί του έχει ένα εξαιρετικό καστ, που περιλαμβάνει έναν από τους σπουδαιότερους σύγχρονους ηθοποιούς, έναν ελπιδοφόρο νεαρό, και μια πρωταγωνίστρια που η τελευταία τους συνεργασία στον «Ερωτευμένο Σαίξπηρ» τους οδήγησε στα Όσκαρ με μία δική του υποψηφιότητα και μία δική της νίκη. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η Πάλτροου έχει παίξει την Κάθριν προηγουμένως στο θέατρο. Είναι λοιπόν έμπειρη στο ρόλο, κι ίσως εκεί οφείλεται το ότι τον αποδίδει τόσο καλά.

Το επίκεντρο του φιλμ είναι η σχέση πατέρα-κόρης. Ο Ρόμπερτ εμφανίζεται μόνο στα φλάσμπακ της Κάθριν, μέσα από τα οποία βλέπουμε τη σταδιακή κατάπτωσή του και πώς δυσκολεύει τη σχέση τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι δε γίνεται καμία απολύτως αναφορά στη μητέρα των κοριτσιών, κι έτσι ενισχύεται η επιρροή της πατρικής προσωπικότητας πάνω τους, ενώ ισχυροποιείται ο δεσμός της Κάθριν με τον πατέρα της. Η ομοιότητά της μ’ αυτόν και η συμβολή του στην προσωπικότητά της είναι καθολική, που μοιάζει σχεδόν σα να είναι ένα φυσικώς μονογονεϊκό παιδί. Εξάλλου η εξάρτηση που ισχυρίζεται το φιλμ δεν είναι μόνο συγκυριακή, επειδή η Κάθριν είναι αυτή που έμενε μαζί του και τον φρόντιζε. Το θέμα της ταινίας είναι η προσπάθεια της Κάθριν ν’ αποδεχτεί τη γενετική σχέση με τον πατέρα της, το ότι έχει κληρονομήσει τόσο την ιδιοφυία του στα μαθηματικά, όσο και τη διανοητική του αστάθεια.

Αρχικά, το σενάριο ταλαντεύεται ανάμεσα στις δύο κάνοντας την πρώτη ένα σύμπτωμα της δεύτερης. Σιγά-σιγά όμως γίνεται ξεκάθαρο ότι η Κάθριν είναι πολύ πιο έξυπνη από τον πατέρα της, κι ότι η αμφιθυμία της οφείλεται στο άγχος που της δημιουργεί η ομοιότητά της μ’ εκείνον. Φοβάται ότι μαζί με την ευφυΐα, έχει κληρονομήσει και την αρρώστια. Από την ανασφάλεια θα την απαλλάξει προσωρινά ο Χαλ, τον οποίο ερωτεύεται και θα τον αφήσει να την πλησιάσει χωρίς να του χαριστεί αφού, αντίθετα από τα μαθηματικά, τα συναισθήματα δεν αποδεικνύονται με λογική, γι’ αυτό χρειάζονται λίγη παραπάνω εμπιστοσύνη. Οι εξαιρετικές ερμηνείες σ’ αυτό το δράμα αυξάνουν τις πιθανότητες ο Μάντεν κι η Πάλτροου να βρεθούν μαζί στα Όσκαρ ακόμη μια φορά.

9 ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

9 SONGS

Σκην.: Μάικλ Γουίντερμποτομ

Πρωτ.: Κιέραν Ο Μπράιεν, Μάργκο Στίλυ

Ο Ματ και η Λίζα είναι ένα νεαρό ζευγάρι που ζει στο Λονδίνο. Το φιλμ παρακολουθεί τη σχέση τους μέσα από δύο δραστηριότητές τους. Το σεξ και τα βράδια που περνούν σε αίθουσες της πόλης, παρακολουθώντας συναυλίες ροκ.

Ο Ματ είναι κάποια χρόνια μεγαλύτερος από την Λίζα που είναι μόλις 21. Είναι επιστήμονας και βλέπει τα πράγματα λιγότερο επιπόλαια από τη Λίζα, η οποία είχε αρκετά δραστήρια σεξουαλική ζωή, γεγονός που συνδέεται με την αμερικανική της καταγωγή. Είναι ο πιο συγκροτημένος από τους δύο και στα μέτρα της σχέσης τους είναι ο πιο ‘αφοσιωμένος’ σεξουαλικά. Η Λίζα σε κάποια στιγμή φαίνεται να ‘αποδεσμεύεται’ προσωρινά από τον Ματ, αυτοϊκανοποιουμένη, κάτι ο Ματ δεν κάνει ποτέ. Η δική του σεξουαλική απόλαυση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Λίζα, ενώ εκείνη φαίνεται πάντα έτοιμη να αποδεσμευθεί αν έτσι αποφασίσει.

Οι σκηνές του σεξ είναι εξαιρετικά ρεαλιστικές και πειστικές. Η μουσική και ο απαλός φωτισμός που τις συνοδεύει χαρακτηρίζουν τις πράξεις του ζευγαριού με τρυφερότητα και ευχαρίστηση, χωρίς οποιαδήποτε υποψία υπερβολής ή χυδαιότητας. Υπενθυμίζουν τη φυσικότητα, την ελευθερία, την οικειότητα, την ολοκλήρωση και την αισθαντικότητα που υποτίθεται ότι πρέπει να έχει η σεξουαλική πράξη, μακριά από τη μυστικότητα και την προκατάληψη με την οποία την περιβάλουμε.

Η κάμερα δε ντρέπεται επειδή πιστεύει ότι δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο πρέπει να ντραπεί. Δέχεται το σεξ ως έναν εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα στις σχέσεις των ανθρώπων, αλλά κι επικίνδυνο γι’ αυτές αν αποτελεί το μόνο συνεκτικό κρίκο μέσα σ’ αυτές. Η συναισθηματική απόσταση ανάμεσα στο ζευγάρι τονίζεται από τη συμπεριφορά των χαρακτήρων, αλλά είναι επίσης κάτι που παραδέχεται ο Ματ όταν περιγράφει τη Λίζα στην αρχή της ταινίας. Οι λίγες, αποσπασματικές σκηνές από την ώρα της δουλειάς του τον παρουσιάζουν πιο ισορροπημένο και ικανοποιημένο από τη ζωή του. Έχει μια καλή δουλειά που από τον τρόπο με τον οποίο μιλάει γι’ αυτή, φαίνεται ότι την αγαπάει πολύ. Περισσότερη βαρύτητα στο χαρακτήρα του, δίνει το γεγονός ότι κάνει μια επιστήμη σπάνια αλλά πολύ χρήσιμη. Αυτό που ίσως ξενίσει κάποιους είναι η φυσικότητα με την οποία αντιμετωπίζεται η χρήση κοκαΐνης από το ζευγάρι, που όμως ποτέ δε γίνεται κατάχρηση, και θα μπορούσε να ειπωθεί ότι ο σκηνοθέτης απλώς την αποδίδει ως στοιχείο ρεαλισμού σ’ ένα σύγχρονο ζευγάρι της μεγαλούπολης. Το φιλμ ξεκινάει και τελειώνει με την αφήγηση του Ματ, οπότε μπορεί κάποιος να τον θεωρήσει ως πρωταγωνιστή στην ταινία, και το φιλμ μια ματιά στη ζωή του που για ένα σύντομο διάστημα ήταν ολοκληρωμένη.

Περιττό να ειπωθεί, ότι σε όποιον αρέσει η σύγχρονη βρετανική ροκ σκηνή θ’ απολαύσει ακόμη περισσότερο το φιλμ. Ανάμεσα στα συγκροτήματα που εμφανίζονται ζωντανά, βρίσκονται οι Franz Ferdinand, οι Dandy Warhols και οι Elbow, ενώ τις ερωτικές σκηνές συνοδεύουν γλυκά, μελωδικά κομμάτια πιάνου από τον Μάικλ Νάιμαν («Μαθήματα Πιάνου») και τη Μελίσα Πάρμεντερ.