Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*

Σ’ ένα άρθρο μας στην «Πατρίδα» στις 17.4.05 εξετάσαμε τη μεγάλη ακίνητη περιουσία που φορολογήθηκε στην Κρήτη και στους νομούς της το οικονομικό έτος 2004 (στοιχεία του 2003).

Η Γενική Διεύθυνση Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε στη δημοσιότητα τα στοιχεία για τη φορολογία της μεγάλης ακίνητης περιουσίας (ΦΜΑΠ) και το οικονομικό έτος 2005 (στοιχεία του 2004). Με βάση τα στοιχεία αυτά εξετάζουμε στο άρθρο αυτό τις μεταβολές που σημειώθηκαν στη ΦΜΑΠ το οικονομικό έτος 2005 σε σχέση με το οικονομικό έτος 2004 στους νομούς και στην Κρήτη συνολικά σε σύγκριση με το Σύνολο Χώρας (στο Μέρος Ι) και στις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) όλων των νομών της Κρήτης (στο Μέρος ΙΙ).



Ι. Οι μεταβολές στην ΦΜΑΠ στους νομούς και στην Κρήτη συνολικά σε σύγκριση με το Σύνολο Χώρας



Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους του Πίνακα 1 δίνουμε τον αριθμό των φορολογικών δηλώσεων ΦΜΑΠ, στη 2η στήλη την αξία των δηλωθέντων ακινήτων σε χιλιάδες ευρώ και στην 3η στήλη το φόρο που καταβλήθηκε σε χιλιάδες ευρώ το οικονομικό έτος 2004 για τα φυσικά πρόσωπα και στις επόμενες τρεις στήλες τα αντίστοιχα στοιχεία το οικονομικό έτος 2005. Στο δεύτερο μέρος του Πίνακα 1 δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία για τα νομικά πρόσωπα και στο τρίτο μέρος για το σύνολο φυσικών και νομικών προσώπων.

Από τον Πίνακα 1 φαίνεται, παρ’ όλο ότι στο νομό Ηρακλείου οι δηλώσεις ΦΜΑΠ ήταν τόσο το 2004 όσο και το 2005 λιγότερες από το 50% το συνόλου των δηλώσεων στην Κρήτη, εν τούτοις τόσο η αξία των δηλωθέντων ακινήτων όσο και ο καταβληθείς φόρος ήταν μεγαλύτερα του 50% των αντίστοιχων συνόλων στην Κρήτη τόσο στα φυσικά όσο και στα νομικά πρόσωπα. Από τον ίδιο Πίνακα φαίνεται ότι το 2005 σε σχέση με το 2004:

- Με εξαίρεση τα νομικά πρόσωπα στους νομούς Ηρακλείου, Χανίων και Λασιθίου, ο αριθμός των φορολογικών δηλώσεων ΦΜΑΠ παρουσιάζει μείωση σε όλους τους νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη συνολικά τόσο στα φυσικά όσο και στα νομικά πρόσωπα. Σε όλες τις περιπτώσεις η μείωση είναι μεγαλύτερη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Ρεθύμνου.

- Τόσο η αξία των δηλωθέντων ακινήτων όσο και ο φόρος που καταβλήθηκε στη ΦΜΑΠ παρουσιάζει μείωση σε όλους τους νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη συνολικά τόσο στα φυσικά όσο και στα νομικά πρόσωπα και η μείωση αυτή είναι μεγαλύτερη από εκείνη που σημειώθηκε στο Σύνολο Χώρας.

- Η μεγαλύτερη μείωση τόσο στην αξία των δηλωθέντων ακινήτων όσο και στο φόρο που καταβλήθηκε στα μεν φυσικά πρόσωπα σημειώθηκε στο νομό Ρεθύμνου στα δε νομικά πρόσωπα στο νομό Ηρακλείου.



ΙΙ. Οι μεταβολές στην ΦΜΑΠ στις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (ΔΟΥ) όλων των νομών της Κρήτης



Στο Μέρος ΙΙ εξετάζουμε σε ποιες Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ. – πρώην Εφορίες και Δημόσια Ταμεία) παρουσιάζονται οι μεγαλύτερες μειώσεις στην Κρήτη και στους νομούς της. Τα σχετικά στοιχεία για το σύνολο των φυσικών και νομικών προσώπων τα οικονομικά έτη 2004 και 2005 δίνονται στον Πίνακα 2.

Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι :

Τόσο το 2004 όσο και το 2005 οι Δ.Ο.Υ. με το μεγαλύτερο αριθμό δηλώσεων ΦΜΑΠ ήταν, κατά σειρά, η Β΄ Ηρακλείου, Ρεθύμνου, Α΄ Ηρακλείου, Α΄ Χανίων, Β΄ Χανίων, Λιμένα Χερσονήσου, Αγίου Νικολάου, Ιεράπετρας και Σητείας.

-Στις Δ.Ο.Υ. Νεάπολης, Τυμπακίου, Καστελίου Κισσάμου, Μοιρών, Καστελίου Πεδιάδος και Αρκαλοχωρίου ο αριθμός των φορολογικών δηλώσεων ήταν μικρός και ο φόρος που καταβλήθηκε ελάχιστος ή μηδενικός).

-Τόσο το 2004 όσο και το 2005 οι Δ.Ο.Υ. με τη μεγαλύτερη σημαντική αξία δηλωθέντων ακινήτων είναι οι 9 πρώτοι του Πίνακα 2.

-Τόσο το 2004 όσο και το 2005 οι Δ.Ο.Υ. με το μεγαλύτερο σημαντικό φόρο που καταβλήθηκε ήταν, κατά σειρά, οι Β΄ Ηρακλείου, Ρεθύμνου, Α΄ Ηρακλείου, Α΄ Χανίων, Β΄ Χανίων, Λιμένα Χερσονήσου, Αγίου Νικολάου, Ιεράπετρας και Σητείας.

Από τον Πίνακα 1 φαίνεται ακόμη ότι το 2005 σε σχέση με το 2004 :

-Με εξαίρεση τη Β’ Δ.Ο.Υ. Χανίων (στην οποία σημειώθηκε μια πολύ μικρή αύξηση), ο αριθμός των φορολογικών δηλώσεων ΦΜΑΠ παρουσιάζει μείωση στις Δ.Ο.Υ. της Κρήτης. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στις Δ.Ο.Υ. Ιεράπετρας και Α΄ Χανίων και η μικρότερη στη Δ.Ο.Υ. Σητείας.

- Με εξαίρεση την Α΄ Δ.Ο.Υ. Χανίων (στην οποία σημειώθηκε μικρή αύξηση στο φόρο που καταβλήθηκε) τόσο η αξία των δηλωθέντων ακινήτων όσο και ο φόρος που καταβλήθηκε στη ΦΜΑΠ παρουσιάζει μείωση στις Δ.Ο.Υ. της Κρήτης

-Η μεγαλύτερη μείωση στην αξία των δηλωθέντων ακινήτων σημειώθηκε στις Δ.Ο.Υ. Ιεράπετρας και Σητείας και η μικρότερη στη Δ.Ο.Υ. Αγίου Νικολάου.

-Η μεγαλύτερη μείωση στο φόρο που καταβλήθηκε σημειώθηκε στις Δ.Ο.Υ. Σητείας και Β΄ Χανίων και η μικρότερη στη Δ.Ο.Υ. Αγίου Νικολάου.

Όπως είχαμε αναφέρει στο άρθρο της 17.4.05 η αξία των δηλωθέντων ακινήτων στο Σύνολο Χώρας δεν ξεπερνά το 17,5% της συνολικής της αντικειμενικής αξίας με τις αντικειμενικές αξίες που ίσχυαν τότε) των δηλωθέντων ακινήτων με το έντυπο 9 το 1997.

Αν ληφθούν υπόψη :

-Η διαφορά ανάμεσα στις αντικειμενικές και στις πραγματικές αξίες.

-Η μεγάλη αύξηση των τιμών των ακινήτων στο διάστημα 1997-2004.

-Η κατασκευή μεγάλου αριθμού ακινήτων μετά το 1997, και

-Το γεγονός ότι κανείς έλεγχος δεν έγινε σε ό,τι αφορά τους υπόχρεους να υποβάλουν δήλωση ΦΜΑΠ καθώς και την ακρίβεια των δηλώσεων που υποβλήθηκαν, είναι σαφές ότι υπάρχει μεγάλης έκτασης φοροδιαφυγή στη ΦΜΑΠ.

Οι μειώσεις, επιπλέον, τόσο στον αριθμό των δηλώσεων όσο και στην αξία των δηλωθέντων ακινήτων το 2005 σε σχέση με το 2004 τόσο στο Σύνολο Χώρας όσο και - περισσότερο - στην Κρήτη και στους νομούς τους δείχνει ότι η μεγάλη αυτή φοροδιαφυγή διογκώνεται.

Η Ν.Δ. είχε εξαγγείλει προεκλογικά ότι θα καταργήσει το ΦΜΑΠ. Βλέποντας, όμως, το πρόβλημα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και τα ανεπαρκή έσοδα από άλλες φορολογίες, δεν προχώρησε - ευτυχώς στην υλοποίηση της προεκλογικής αυτής εξαγγελίας.

Ο Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών δήλωσε στις 12.10.05 στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής στην οποία συζητείται το Προσχέδιο Προϋπολογισμού του 2006 ότι η Κυβέρνηση θα «επιδείξει «μηδενική ανοχή στη φοροδιαφυγή χρησιμοποιώντας όποια μέσα και ό,τι προβλέπει ο νόμος». Με δεδομένη, όπως φάνηκε στο άρθρο αυτό, την τεράστια και αυξανόμενη φοροδιαφυγή στη ΦΜΑΠ, δεν έχει παρά να ευχηθεί κανείς το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών να αξιοποιήσει τα στοιχεία που συνέλεξε φέτος με το έντυπο Ε.9 για τον εντοπισμό εκείνων που, ενώ έπρεπε να κάνουν δήλωση, δεν έκαναν, καθώς και για τον έλεγχο της ακρίβειας των δηλώσεων ΦΜΑΠ που υποβλήθηκαν. Αν αυτά γίνουν και αν, επιπλέον, οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων πλησιάσουν τις πραγματικές, η κοινωνικά δίκαιη φορολογία της μεγάλης ακίνητης περιουσίας θα αποδώσει πολύ περισσότερα έσοδα και θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση του δημόσιου ελλείμματος.

* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ