ΑΡΘΡΟ του Χρήστου Κάτσικα www.xkatsikas.gr

Είναι γνωστό ότι η πιο «ταραγμένη ζώνη» του σχολείου υπήρξε, ακριβώς, η περίοδος της μετάβασης από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην τριτοβάθμια.

Μάλιστα αν κανείς τινάξει το εκπαιδευτικό «σώμα» των μεταρρυθμιστικών «επεισοδίων» της τελευταίας τριακονταετίας θα διαπιστώσει ότι εκείνα που προβλήθηκαν από τη μεριά του ΥΠΕΠΘ ως πρωτότυπα και μαγικά ελιξίρια για την ανανέωση του ελληνικού σχολείου αναφέρονταν στο εξεταστικό σύστημα.

Φέτος με τη μείωση του αριθμού των εξεταζόμενων μαθημάτων από εννέα σε έξι (και την περσινή κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων της Β΄ Λυκείου) φαίνεται να ολοκληρώνεται η τελευταία πράξη της αποσάθρωσης του συστήματος πρόσβασης στα ΑΕΙ-ΤΕΙ που εγκαινιάστηκε το 1998/99 από τον τότε Υπουργό Παιδείας Γεράσιμο Αρσένη.

Ωστόσο είναι φανερό ότι και το νέο σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν αποτελεί παρά ένα «λίφτινγκ» του προηγούμενου εξεταστικού συστήματος, με το οποίο γίνεται προσπάθεια από τους νυν «τιμονιέρηδες» του ΥΠΕΠΘ να διαχειριστούν από άλλες διόδους το σχολείο που είναι αρένα εξεταστικού ανταγωνισμού, που παράγει τους μαθητές-λάστιχο, που εκμηδενίζει κάθε έννοια ελεύθερου χρόνου, ακρωτηριάζει το μορφωτικό γίγνεσθαι και γιγαντώνει την παραπαιδεία.

Είναι φανερό ότι και οι νέες ρυθμίσεις που χαρακτηρίζονται μεταβατικές αποτελούν έναν παραπλανητικό επίδεσμο στο ρημαγμένο σώμα της Λυκειακής εκπαίδευσης καθώς ουσιαστικά μένει άθικτος ο εξεταστικοκεντρικός προσανατολισμός του Λυκείου. Με τις νέες ρυθμίσεις που αφορούν στην κατάργηση των πανελληνίων εξετάσεων της Β΄ Λυκείου, στη μείωση των εξεταζομένων μαθημάτων στην Γ΄ τάξη και στο «βαθμολογικό πλαφόν» για την εισαγωγή στα ΑΕΙ – ΤΕΙ είναι σίγουρο ότι δεν είναι δυνατόν να γίνει πράξη καμιά από τις «υποσχετικές» του ΥΠΕΠΘ που συνόδευσαν σαν μια «παρέλαση» καλών προθέσεων τις ανακοινώσεις των νέων ρυθμίσεων.

Είναι σαφές ότι και φέτος οι μαθητές και οι γονείς δεν απαλλάσσονται από τον ασφυκτικό κλοιό των πανελληνίων εξετάσεων και τα φροντιστηριακά παρεπόμενά τους και το Λύκειο δεν αποκτά σε καμιά περίπτωση τη μορφωτική του αποστολή και δυναμική ως σχολείο γενικής μόρφωσης. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν καλλιεργείται το ενδιαφέρον των μαθητών για την απόκτηση της γνώσης στο σύνολο των μαθημάτων του Λυκείου, αφού, στα πλαίσια του εξεταστικοκεντρικού σχολείου οι μαθητές επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα, απαξιώνοντας κάθε τι άλλο.

Οι πρώτες «παρενέργειες» που συνοδεύουν το νέο εξεταστικό σύστημα έκαναν κιόλας δυναμικά την εμφάνισή τους. Πρώτα η νέα ρύθμιση του ΥΠΕΠΘ για τη «βαθμολογική βάση εισαγωγής» στην εισαγωγή στα ΑΕΙ-ΤΕΙ έχει λιπάνει το έδαφος για ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των εγγραφών των μαθητών των δυο τελευταίων τάξεων του Λυκείου στα Φροντιστήρια για να αντιμετωπίσουν το βαθμολογικό πλαφόν καθώς και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό λόγω της αναμενόμενης μεγάλης αναντιστοιχίας ανάμεσα στις θέσεις εισακτέων και στον αριθμό των υποψηφίων.

Παράλληλα όλες οι ενδείξεις φανερώνουν ότι φέτος θα αυξηθεί ο αριθμός των αποφοίτων που θα δηλώσουν συμμετοχή στις πανελλαδικές εξετάσεις για δεύτερη φορά. Πρόκειται για απόφοιτους κυρίως της περσινής αλλά και της προπέρσινης χρονιάς που δεν πέτυχαν την εισαγωγή τους ή πέτυχαν σε τμήμα που δεν βρίσκονταν μέσα στις προσδοκίες τους και σκοπεύουν να συμμετάσχουν τη νέα χρονιά στις πανελλαδικές εξετάσεις λόγω της μείωσης των εξεταζομένων μαθημάτων.

Μια ακόμη παρενέργεια αφορά στην επιλογή του έκτου μαθήματος των μαθητών της Θεωρητικής Κατεύθυνσης. Η πραγματική δυσκολία του μαθήματος της Ιστορίας Γενικής Παιδείας προβληματίζει πολλούς μαθητές και τους σπρώχνει στην επιλογή του μαθήματος της Βιολογίας Γενικής Παιδείας το οποίο φαίνεται να είναι ευκολότερο. Αυτό αποτελεί ένα ακόμη χτύπημα στο μάθημα της Ιστορίας ενώ παράλληλα «διδάσκει» τους μαθητές να επιλέγουν όχι το μάθημα που συνδέεται «φυσικά» με τις σπουδές που θέλουν να κάνουν αλλά εκείνο που προσωρινά φαίνεται να τους διευκολύνει στον εξεταστικό ανταγωνισμό. Ωστόσο ο κατάλογος των παρενεργειών δεν κλείνει εύκολα. Οι πανελλαδικές εξετάσεις στα έξι μαθήματα στην Γ΄ Λυκείου μετατρέπονται σε κορυφαία πράξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας με αποτέλεσμα όλα μέσα στο Λύκειο, από την Α΄ τάξη μέχρι την Γ΄, να κινούνται γύρω από αυτές. Ήδη από φέτος η Γ΄ τάξη του Λυκείου είναι «σπασμένη» κυριολεκτικά στα δυο. Από τη μια η «αίθουσα του ανταγωνισμού» με τα έξι πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα, και από την άλλη η «αίθουσα της αναμονής» βαριεστημένων μαθητών με τα υπόλοιπα άλλα τόσα και περισσότερα μη πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα.

Αλήθεια, πόσο έχουν σχέση με την εκπαίδευση όλα αυτά και με τι τρόπο διαπαιδαγωγούνται οι μαθητές απέναντι στη γνώση;