ΣΤΑΣΙΝΑΚΗΣ - “Είναι εθνικής σημασίας θέμα η επανακυκλοφορία και η μετάφραση των έργων του Νίκου Καζαντζάκη”

Την προσωπική παρέμβαση του πρωθυπουργού και υπουργού Πολιτισμού, για να επανεκδοθούν τα έργα του μεγάλου Κρητικού στοχαστή Νίκου Καζαντζάκη τα οποία σήμερα δεν κυκλοφορούν, ζητά μ’ επιστολή του ο πρόεδρος της “Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη”, Γιώργος Στασινάκης.

Ο κ. Στασινάκης που έχει θέσει ως στόχο της ζωής του τη διάδοση των ιδεών του μεγάλου στοχαστή στα πέρατα της γης, χαρακτηρίζει στην επιστολή του ως “εθνικού ενδιαφέροντος” το όλο θέμα, καταγγέλλοντας ότι όχι μόνο δεν επανεκδίδονται τα έργα του Καζαντζάκη, αλλά ούτε και μεταφράζονται παρά τη ζήτηση που υπάρχει.

Στην επιστολή του προς τον πρωθυπουργό ο κ. Στασινάκης αναφέρει:

“Συστημένη επιστολή

Προς

Τον κύριο

Κωνσταντίνο Καραμανλή

Πρωθυπουργό και υπουργό

Πολιτισμού

Μέγαρο Μαξίμου

Ηρώδου Αττικού 19

10671 Αθήνα-Ελλάδα

Κύριε πρωθυπουργέ,

Εξ ονόματος της Συντονιστικής Επιτροπής της Εταιρείας μας, θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ένα σημαντικό πρόβλημα που μας απασχολεί.

Η Εταιρεία μας είναι ένας διεθνής Πολιτιστικός Σύλλογος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που προσπαθεί να κάνει γνωστό στην Ελλάδα και το εξωτερικό, το έργο και τη σκέψη του μεγάλου συγγραφέα, ποιητή και στοχαστή Νίκου Καζαντζάκη. Ιδρύθηκε στη Γενεύη, με τη συμμετοχή της Ελένης Καζαντζάκη και του κ. Γιώργου Ανεμογιάννη, σκηνογράφου και ιδρυτή του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη στην Κρήτη. Σήμερα αριθμεί 3.210 μέλη, κυρίως διανοούμενους που κατοικούν σε 99 χώρες.

Εδώ και 17 περίπου χρόνια, διοργανώνουμε εκατοντάδες εκδηλώσεις στην Ελλάδα (σε 37 πόλεις), καθώς και σε πολλές άλλες χώρες. Συνεργαζόμαστε συχνά με τις ελληνικές διπλωματικές και προξενικές Αρχές, την ομογένεια, τα φιλελληνικά σωματεία, τα Πανεπιστήμια και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι εκδηλώσεις μας είναι ποικίλες: επιστημονικά συνέδρια, αναγνώσεις, προβολή κινηματογραφικών ταινιών και βίντεο, διαλέξεις, ταξίδια, λογοτεχνικοί διαγωνισμοί, εκθέσεις, θεατρικές παραστάσεις κλπ. Ο κοινός παρονομαστής που συνδέει τα μέλη μας, καθώς και τους συμπαθούντες και τους συμμετέχοντες σε αυτές τις εκδηλώσεις, είναι η αγάπη για το έργο του Νίκου Καζαντζάκη, αλλά και γενικότερα η αγάπη για την Ελλάδα, για τη λογοτεχνία, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις της. Για την επιτυχία αυτής της ευγενούς αποστολής, οι συνεργάτες μας προσφέρουν γενναιόδωρα τον ελεύθερο χρόνο, αλλά και τα οικονομικά τους μέσα.

Είναι λοιπόν βέβαιο, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε και εσείς, ότι η Εταιρεία μας έχει γίνει ένας σημαντικός φορέας για την προώθηση του ελληνικού πολιτισμού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Εντούτοις, είμαστε υποχρεωμένοι να σας πληροφορήσουμε ότι, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, αντιμετωπίζουμε πολλές δυσκολίες. Ορισμένες είναι αναμενόμενες για ένα σύλλογο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, άλλες όμως είναι πραγματικά απρόβλεπτες. Θα θέλαμε να σας μιλήσουμε ειδικά γι’ αυτές τις τελευταίες.

Αφορούν την επανέκδοση, την έκδοση, τη μετάφραση και τη διανομή των έργων του Νίκου Καζαντζάκη:

1. Η επανέκδοση. Πολλά από τα βιβλία του, και ιδιαίτερα το μεγάλο επικό ποίημα Οδύσσεια, δεν επανεκδίδονται πια, ούτε στα ελληνικά ούτε σε ξένες γλώσσες. Εξαφανίζονται λοιπόν λίγο-λίγο από τα ράφια των βιβλιοπωλείων.

2. Η έκδοση. Εκατοντάδες επιστολών του Νίκου Καζαντζάκη, το ημερολόγιό του, οι σημειώσεις του κλπ. δεν έχουν δημοσιευτεί. Ομως οι ερευνητές, αλλά και πολλοί αναγνώστες επιθυμούν να γνωρίσουν και τα ανέκδοτα αυτά κείμενα, ώστε να έχουν μια συνολική εικόνα του συγγραφέα και του έργου του.

3. Οι μεταφράσεις. Πολλοί μεταφραστές που ζητούν να μεταφράσουν έργα του Νίκου Καζαντζάκη στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, πορτογαλικά, πολωνικά, ρουμανικά, εσθονικά, καζακικά κλπ., δεν παίρνουν καμιά απάντηση από τους διαχειριζόμενους τις εκδόσεις των έργων αυτών.

4. Η διανομή. Οπως έδειξε μια πρόσφατη έρευνα μελών μας σε πολλά αθηναϊκά και επαρχιακά βιβλιοπωλεία, λίγα μόνο βιβλία του μεγάλου Κρητικού προσφέρονται ακόμη προς πώληση, χωρίς να μιλήσουμε για τις χώρες του εξωτερικού όπου τα περισσότερα έργα δεν υπάρχουν καν στα βιβλιοπωλεία.

Για να απαντήσουμε στα πολυάριθμα ερωτήματα που μας απευθύνουν διάφορα μέλη μας, πανεπιστημιακοί, ερευνητές, μεταφραστές, καθώς και όσοι εκπονούν διδακτορική διατριβή πάνω στο έργο του Καζαντζάκη, είχαμε γράψει στην Ελένη Καζαντζάκη για να της επισημάνουμε πόσο ήταν σημαντική και επείγουσα η δημοσίευση των έργων του συζύγου της. Ωστόσο, η κατάσταση της υγείας της δεν της επέτρεπε, όπως φαίνεται, να μας απαντήσει. Τα σχετικά έγγραφα είναι στη διάθεσή σας.

Οσο ζούσε η Ελένη Καζαντζάκη, αλλά και μετά το θάνατό της, τα δικαιώματα δημοσίευσης των έργων του Νίκου Καζαντζάκη ήταν και είναι στα χέρια του κ. Πάτροκλου Σταύρου, υπηκόου της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατοίκου Λευκωσίας. Ομως, παρά τις επαναλαμβανόμενες από το 1983 υποσχέσεις του, δεν δημοσιεύει κανένα ανέκδοτο κείμενο, δεν επανεκδίδει τα έργα που έχουν εξαντληθεί, δεν απαντά στους μεταφραστές και δεν ασχολείται με τη διανομή. Δηλώνει συχνά στον Τύπο και σε διάφορους ερευνητές ότι όλα είναι έτοιμα για την πραγματοποίηση αυτών των εργασιών, αλλά δεν δίνει καμία συνέχεια. Η συμπεριφορά αυτή μας λυπεί, πλην όμως δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γιατί η Εταιρεία μας δεν έχει το δικαίωμα δημοσίευσης αυτού του έργου.

Ωστόσο ορισμένοι κληρονόμοι του Νίκου Καζαντζάκη προσέφυγαν στην ελληνική Δικαιοσύνη αμφισβητώντας την παραχώρηση από την Ελένη Καζαντζάκη των πνευματικών δικαιωμάτων στον κ. Σταύρου. Εναπόκειται στις δικαστικές Αρχές να αποφασίσουν σχετικά. Δεν επιθυμούμε με κανένα τρόπο να αναμιχθούμε σε αυτή τη διαδικασία. Είναι όμως γεγονός ότι οι δίκες που τώρα έχουν ξεκινήσει και θα διαρκέσουν σίγουρα πολλά χρόνια ώσπου να εκδικαστούν οι σχετικές αγωγές, εφέσεις και ενδεχομένως αναιρέσεις στον Αρειο Πάγο και να εκδοθούν οι σχετικές αποφάσεις (ας μην εκληφθεί αυτό ως κριτική της λειτουργίας της Δικαιοσύνης).

Πιστεύουμε ότι αυτή η κατάσταση βλάπτει σοβαρά το γόητρο του συγγραφέα, τη στιγμή μάλιστα που ετοιμάζουμε για το 2007 σε ολόκληρο τον κόσμο εκδηλώσεις για την 50η επέτειο του θανάτου του.

Κατά τη γνώμη μας, το πρόβλημα αυτό είναι εθνικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα και γι’ αυτό το λόγο, εξ ονόματος της Συντονιστικής Επιτροπής της Εταιρείας μας, όλων των μελών μας και εκατοντάδων θαυμαστών του Νίκου Καζαντζάκη σε ολόκληρο τον κόσμο, σας παρακαλούμε να εξετάσετε, με τη βοήθεια των υπηρεσιών σας, όλα εκείνα τα νομικά και πρακτικά μέσα που θα επέτρεπαν, πριν από το 2007, την έκδοση, επανέκδοση και διανομή αυτού του απέραντου έργου που τιμά την Ελλάδα. Είστε πια η μόνη μας ελπίδα.

Περιμένουμε μια ευνοϊκή απάντηση εκ μέρους σας.

Με τιμή

Γεώργιος Στασινάκης

Πρόεδρος”



Η επιστολή κοινοποιείται στους:

Υπουργείο Πολιτισμού, κ. Φάνη Πάλλη-Πετραλιά, αναπληρώτρια υπουργό, κ. Πέτρο Τατούλη, υφυπουργό.

- Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, κ. Μαριέττα Γιαννάκου

- Υπουργείο Εξωτερικών, κ. Πέτρο Μολυβιάτη.