Tης Mαρίας Θεοδωρίδου

Eίναι μια απλή γυναίκα που η αγάπη της και ο σεβασμός για την πατρίδα των προγόνων της, τα Αλάτσατα, την ώθησαν να εργαστεί για τη διατήρηση του πολιτισμού και των εθίμων των Ελλήνων της Μικρασίας.

Ο ζήλος με τον οποίο εργάστηκε προς αυτή την κατεύθυνση είναι μεγάλος και η προσπάθειά της αυτή επιβραβεύθηκε, αν και δεν ήταν αυτός ο στόχος της, όταν τιμήθηκε με το Βραβείο Ελληνοτουρκικής Φιλίας «Αμπτί Ιπεκτσί». Πρόκειται για την πρόεδρο του Συλλόγου Αλατσατιανών Νομού Ηρακλείου Μαλβίνα Σφίγγα-Δακτυλά.

Η ίδια γεννήθηκε στην Κρήτη που, όπως τονίζει, αγαπά πολύ, όμως αυτό που καλλιεργήθηκε στην ψυχή της για τα Αλάτσατα, από τους ανθρώπους που την μεγάλωσαν, για όσα βίωσαν στις αρχές του 20ου αιώνα την κάνουν να προσπαθεί καθημερινά να διατηρήσει τις μνήμες.

Σήμερα η κ. Σφίγγα, μιλά στην «Π», για τη τιμή που της έγινε καθώς και για το πώς η ίδια βλέπει τις σχέσεις των δυο λαών.

Ερ: Πόσα χρόνια ασχολείσθε με το Σύλλογο των Αλατσατιανων;

Aπ.: Από το1992 οπότε και ιδρύθηκε ο σύλλογος Αλατσατιανών νομού Ηρακλείου. Είμαι από τα ιδρυτικά μέλη.

Τα τελευταία χρόνια είμαι πρόεδρος.

Όμως η αγάπη μου για την Μικρασία ξεκίνησε απ’ όσα μου είχαν διηγηθεί οι πρόγονοί μου, μέσα από τα τραγούδια, τα παραμύθια και άλλα.

Άρα ο σύλλογος ήταν η αιτία που η αγάπη μου αυτή φούντωσε ακόμα περισσότερο.

Ερ: Διατηρείτε σχέσεις με ανθρώπους που βρίσκονται από την απέναντι πλευρά του Αιγαίου;

Aπ.: Έκανα και συνεχίζω να κάνω πάρα πολλές επισκέψεις στην Τουρκία και ειδικά στα Αλάτσατα. Έχω πάει πάνω από τριάντα φορές τα τελευταία είκοσι χρόνια με το σύλλογο ενώ έχω πραγματοποιήσει και προσωπικά ταξίδια.

Από τις πρώτες φορές που πήγα δημιούργησα φιλίες και γνώρισα πολλούς αξιόλογους ανθρώπους Τουρκοκρήτες.

Δέθηκα με στενούς δεσμούς φιλίας με το δήμαρχο στα Αλάτσατα, ο οποίος έχει επισκεφτεί και το σύλλογο μας εδώ.

Είδα λοιπόν ότι οι άνθρωποι αυτοί πονούσαν όταν έβλεπαν εμάς να δακρύζουμε για την πατρίδα μας και για τον ξεριζωμό μας από εκεί.

Επίσης εξαιτίας των σχέσεων που έχω αναπτύξει η ίδια, το 2000, που έγινε η αδελφοποίηση του Δήμου Αλατσάτων Τουρκίας και του συλλόγου Αλατσατιανών Ηρακλείου, με τίμησαν και με έκαναν επίτιμη δημότη.

Ερ: Υπάρχουν, θεωρείτε κοινά στους δύο πολιτισμούς και λαούς, ώστε να συνδέονται μεταξύ τους;

Aπ.: Υπάρχουν…οι γραμμές για μένα, όταν το βλέπουμε από την καθαρά ανθρώπινη πλευρά, ναι.

Σκεφτείτε ότι οι Τούρκοι θέλουν να έρχονται στην Ελλάδα, να τη γνωρίσουν, να δουν τους ανθρώπους της να αναπτύξουν φιλίες μαζί τους, καθώς υπάρχουν και άνθρωποι του πνεύματος που έχουν την Ελλάδα πολύ ψηλά.

Οι δυο λαοί είναι πολύ κοντά, δεν υπάρχει κανένας τοίχος στην επικοινωνία, μόνο ίσως κάποιος τοίχος πολιτικός.

Ερ: Πρόσφατα γίνατε γιαγιά. Θεωρείτε πως είναι εφικτό το εγγόνι σας και γενικότερα τα παιδιά που γεννιούνται τώρα να μπορέσουν με την ίδια θέρμη να διατηρήσουν τις παραδόσεις και τα έθιμα των Μικρασιατών;

Aπ.: Το κίνητρο που έλαβα εγώ από τους δικούς μου προσπαθώ και θα προσπαθώ, όχι μόνο στα παιδιά μου και τα εγγόνια μου, αλλά και σε ανθρώπους που δεν είναι Μικρασιάτες να μεταδώσω. Πιο συγκεκριμένα τα παιδιά πρώτα μέσα από τα βιβλία πρέπει να μάθουν την ιστορία της Μικρασίας και κατόπιν να αγαπήσουν μέσα από εμάς τα ήθη και έθιμα.

Λογικό είναι να αλλοιωθούν κάπως, αλλά θα παραμείνουν.

Ερ: Οι απόγονοι των Μικρασιατών είναι δυνατόν να έχουν έντονα συναισθήματα για όσα συνέβησαν στις αρχές του 20ου αιώνα;

Aπ.: Τα έντονα συναισθήματα υπάρχουν σε πιο ήπια μορφή, το θέμα είναι αν θα κατορθώσουν να διατηρηθούν με το πέρασμα των χρόνων. Οι σύλλογοι καταβάλλουν μια μεγάλη προσπάθεια ώστε να έρχονται τα παιδιά κοντά και να βιώνουν με κάποιο τρόπο τα τότε δρώμενα.

Σας είπα και πριν ότι δεν εξαρτάται μόνο από εμάς χρειάζεται προσπάθεια και από το σχολείο πάντα..

Φυσικά και για τις δύο πλευρές ισχύει αυτό.

Πολλές φορές έχουμε ακούσει ότι η απέναντι πλευρά παραποιεί την Ιστορία, αλλά αυτό δεν αληθεύει. Τα τελευταία χρόνια το μορφωτικό επίπεδο αλλά και το βιωτικό έχει ανέβει.

Ερ: Για σας έγινε στόχος ζωής η διατήρηση και διάδοση του μικρασιατικού πολιτισμού;

Aπ.: Ναι…το λέω με καμάρι και υπερηφάνια, γιατί πατρίδα μου είναι η Κρήτη που την αγαπώ, όμως αγαπώ πάρα πολύ, με άλλο σεβασμό μέσα στην ψυχή μου, τα μέρη εκείνα που γεννήθηκαν οι γονείς μου. Δεν γίνεται να ξεχαστεί ο ξεριζωμός εκείνος που βίωσαν τότε τόσοι άνθρωποι. Ήρθαν, στέριωσαν με μεγάλες δυσκολίες εδώ, αλλά ποτέ δεν ξέχασαν αυτό που άφησαν πίσω τους.

Ερ: Η βράβευσή σας με το βραβείο ΙΠΕΚΤΣΙ, ήταν μια δικαίωση της γενικότερης δραστηριότητάς σας όλα αυτά τα χρόνια;

Aπ.: Το βραβείο ήρθε για την προσπάθεια μου και μάλιστα από την Ελλάδα.

Η τιμή του βραβείου αυτού είναι μέγιστη, αν σκεφτούμε ότι το έχει λάβει ένας Θεοδωράκης, η Διδώ Σωτηρίου , ένας ακαδημαϊκός, ο Τάσος Αθανασιάδης, και άλλοι. Είναι δυνατόν να το παίρνω εγώ, ένας απλός άνθρωπος που δεν είμαι στο επίπεδο όλων αυτών;

Ερ: Άρα τα συναισθήματα που νιώσατε όταν σας ανακοινώθηκε ότι θα τιμηθείτε με το βραβείο ΙΠΕΚΤΣΙ , καθώς και κατά τη διάρκεια της βραδιάς της βράβευσης ποια ήταν;

Aπ.: Απερίγραπτα…για πολλές μέρες δεν μπορούσα να το πιστέψω.

Μέχρι και σήμερα μέσα μου αισθάνομαι πως αυτό το βραβείο είναι ένας “βράχος”, που θα πρέπει να σταθώ και όσο και να χτυπάει το κύμα… να αντέξω.

Αυτό το βραβείο το οφείλω στη μάνα μου γιατί από μικρή, μου έλεγε ατέλειωτες ιστορίες για εκείνα τα χρόνια, η οποία συγχρόνως μου έμαθε να αγαπώ και τους Τούρκους γιατί με έκανε να καταλάβω πως οι απλοί άνθρωποι μεταξύ τους δεν είχαν διαφορές…όπως δεν πρέπει να έχουμε και εμείς σήμερα.