Της Αννας Παπαδοκωστάκη
Και όμως το Ηράκλειο, θα μπορούσε να έχει ένα πρότυπο κέντρο φιλοξενίας και υποδοχής παραμελημένων κοριτσιών, αν η Πολιτεία έσκυβε με μεγαλύτερη φροντίδα στο θέμα αυτό.
Το κτίριο όπου στεγάζεται το Κέντρο Παιδικής Μέριμνας , της Διοίκησης Υγειονομικής Περιφέρειας Κρήτης στον Πόρο, δωρεά των Ιδρυμάτων Καλοκαιρινού, θα μπορούσε να φροντίζει σε μόνιμη βάση 50 παιδιά και να φιλοξενεί περιστασιακά όσα δεν μπορούν να παραμείνουν στο σπίτι τους, όπως στην περίπτωση των παιδιών από την Αλβανία, των οποίων η μητέρα συνελήφθη γιατί το ένα από τα πέντε παιδιά της διανυκτέρευσε σε καρέκλα στην πλατεία Ελευθερίας.
Όμως έχει λίγο προσωπικό, ενώ περίπου το 1/4 του ισογείου, καταλαμβάνει ένας παιδικός σταθμός, στον οποίο πηγαίνουν μόλις 7 παιδιά «της γειτονιάς», σύμφωνα με τον πρόεδρο του Κέντρου, γιατρό Γιώργο Αλεγκάκη. Είναι ίσως ο μοναδικός παιδικός σταθμός στην Κρήτη, υπό την εποπτεία της ΔΥΠΕ, και είναι άγνωστο γιατί λειτουργεί αφού αυτή η αρμοδιότητα ανήκει στους ΟΤΑ.
Όταν η Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας, ζήτησε να φιλοξενηθούν στο Κέντρο αυτό τα δύο κορίτσια που τελικά κατέληξαν στην Καλυβιανή, αντέδρασαν και ο κ. Αλεγκάκης και ο διοικητής της ΔΥΠΕ κ. Καλατζάκης, καθώς, όπως υποστήριξαν , κάτι τέτοιο, δεν προβλέπεται από τον κανονισμό λειτουργίας του Κέντρου, ο οποίος απαιτεί οι τρόφιμες να είναι υγιείς βάσει ιατρικών γνωματεύσεων.
«Αν δεχόμασταν αυτά τα παιδιά, δεν θα μπορούσαμε να τα φροντίσουμε γιατί δεν υπάρχει η κατάλληλη υποδομή. Εμείς λειτουργούμε με ορισμένους κανόνες και κάνουμε συγκεκριμένη δουλειά. Για να δεχτούμε παιδιά εδώ πρέπει να γίνει κοινωνική έρευνα, να έρθει σε μας πλήρης ιατρικός φάκελος και ακολούθως να συνεδριάσει το Διοικητικό Συμβούλιο και να αποφασίσει. Δεν είναι εύκολο να δεχτούμε μέσα σε μια μέρα άλλα παιδιά, γιατί μπορεί να είναι άρρωστα, ή να έχουν άλλα προβλήματα. Θα αντιδράσουν οι άλλες φιλοξενούμενες. Τι θα κάνουμε, αν για παράδειγμα γεμίσει ψείρες το Κέντρο; Από την άλλη πλευρά, ποιος θα αναλάμβανε να τα προσέχει όλη μέρα και τη νύχτα; Στο παρελθόν είχαμε δεχτεί ένα τσιγγανάκι που είχε έρθει μόνο του στο Ηράκλειο για να βρει τους γονείς του και το'σκασε πηδώντας από ψηλά» μας είπε ο κ. Αλεγκάκης.
Όταν όμως οι αρμόδιοι…ψειρίζουν τέτοια θέματα και δεν λύνουν τα προβλήματα, τότε θα διαιωνίζεται το καθεστώς της ελλειμματικής κοινωνικής προστασίας στις ευπαθείς ομάδες.

Ο χώρος
Ο κ. Αλεγκάκης, αναγνωρίζει ότι υπάρχει τέτοιο έλλειμμα και όπως μας είπε προσπαθεί εδώ και ένα χρόνο να το μειώσει ζητώντας προσωπικό και καθιερώνοντας ένα νέο σύστημα οργάνωσης.
«Θα μπορούσαμε να φιλοξενούμε παιδιά προσωρινά, όπως αυτά της Αλβανής μητέρας, αν είχαμε ένα χώρο υποδοχής, στο κτίριο μας , αλλά με ανεξάρτητη λειτουργία και κατάλληλο προσωπικό, το οποίο θα τα φρόντιζε όσο καιρό θα χρειαζόταν ή θα έκανε όλες αυτές τις αναγκαίες ενέργειες ένταξης τους στο Κέντρο, μαζί με τα άλλα παιδιά. Αυτό είναι χρέος της Πολιτείας» μας είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το θέμα έχει απασχολήσει την Εισαγγελία και το Συνήγορο του Παιδιού , στη βάση να οργανωθεί ένα στάδιο προένταξης παιδιών με προβλήματα, όπως είναι για παραδειγμα τα παιδιά των φαναριών τα οποία είναι δύσκολο να περιοριστούν.
Ο κ. Αλεγκάκης, τονίζει επίσης ότι θα πρέπει να καταργηθεί ο παιδικός σταθμός αφού τα παιδιά που φιλοξενούνται εκεί δωρεάν, προέρχονται από κανονικές οικογένειες και θα μπορούσαν να απορροφηθούν από τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς έτσι ώστε να απελευθερωθεί ο χώρος.
Σήμερα, στο Κέντρο φιλοξενούνται 28 κορίτσια ηλικίας από 11 έως 25 ετών, τα οποία μένουν σε δίκλινα, τρίκλινα ή τετράκλινα δωμάτια. Υπάρχει κουζίνα και τραπεζαρία, χωριστές ντουλάπες για την κάθε μια και 6-7 μπάνια.
Ανάμεσα στα μεγαλύτερα, είναι μια φοιτήτρια Πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη και τρείς φοιτήτριες ΤΕΙ οι οποίες μεγάλωσαν στο Κέντρο , πήγαν στο σχολείο και πέτυχαν στις εξετάσεις. Για όσα κορίτσια σπουδάζουν εκτός Ηρακλείου, το Κέντρο, καλύπτει όλα τα έξοδα τους. Επίσης, καλύπτει τα έξοδα για τα φροντιστήρια και την εκμάθηση ξένων γλωσσών, αλλά και τα μαθήματα μπαλέτου ενός κοριτσιού με κλίση στο χορό!
Οι πόροι του, προέρχονται από κρατική χρηματοδότηση, από δωρεές και από τα έσοδα κληροδοτημάτων που επιτρέπουν να προικοδοτούνται με 5000 ευρώ όσες ενηλικιώνονται και αποχωρούν.

Ανάγκες

«Τα κορίτσια αυτά είτε έχουν χάσει τους γονείς τους, είτε τα έχουν εγκαταλείψει, είτε προέρχονται από οικογένειες χωρίς οικονομικούς πόρους. Προσπαθούμε να διατηρήσουμε επαφή με την οικογένεια, και αυτό γίνεται στις περισσότερες περιπτώσεις, εκτός και αν αυτό απαγορεύεται με εισαγγελική απόφαση λόγω παντελώς ακατάλληλου οικογενειακού περιβάλλοντος.
Πριν ένα χρόνο, το Κέντρο ήταν υπό διάλυση, χωρίς ψυχολόγο, κοινωνικούς λειτουργούς και παιδαγωγούς. Καταφέραμε να το στελεχώσουμε με μετακινήσεις προσωπικού από τα Νοσοκομεία. Ωστόσο, δεν έχουμε μόνιμο προσωπικό και αυτό που υπάρχει δεν επαρκεί για την πλήρη ανάπτυξη του Κέντρου» μας είπε ο κ. Αλεγκάκης.
Η διαμονή στο Κέντρο, διέπεται από ορισμένους κανόνες. Επιτρέπεται για παράδειγμα στις ενήλικες να βγαίνουν το βράδυ έξω, να κάνουν συναναστροφές, αλλά πρέπει να επιστρέφουν στις 11 το βράδυ στα δωμάτια τους.
Το πρόβλημα της επαγγελματικής αποκατάστασης, είναι ένα από τα πιο σημαντικά που απασχολούν τους υπεύθυνους του Κέντρου αλλά και τις φιλοξενούμενες οι οποίες μετά την ενηλικίωση τους, πρέπει να φροντίσουν οι ίδιες για τη ζωή τους, εκτός και αν σπουδάζουν.
Οι δυνατότητες που έχει ο χώρος αυτός, ο μοναδικός στην Κρήτη, (εκτός από τα Ιδρύματα της Καλυβιανής) είναι πολλές. Χρειάζεται όμως περισσότερο ενδιαφέρον από πλευράς Πολιτείας , δεδομένου οτι αυξάνεται διαρκώς το πρόβλημα των απροστάτευτων παιδιών και σε αυτό έχουν πιά μεγάλη συμμετοχή και οι μετανάστες.

Ευτυχώς που βρέθηκε η Καλυβιανή...
Αυτό που δεν έκανε μια κρατική υπηρεσία, το τα Ιδρύματα Καλυβιανής που υποδέχτηκαν τα παιδιά αυτά με απεριόριστη στοργή, τα φρόντισαν και τα φροντίζουν μαθαίνοντάς τους κατ’ αρχήν τα βασικά πράγματα που κάνουν τα παιδιά στην ηλικία τους, όπως πχ να χρησιμοποιούν την τουαλέτα για τις ανάγκες τους.
Τα δύο κορίτσια , μετά από ένα μαραθώνιο διαβουλεύσεων και αντεγκλήσεων των εμπλεκομένων υπηρεσιών κατέληξαν στην Καλυβιανή ξυπόλυτα , με βρόμικα ρούχα και ταλαιπωρημένα.
Και δεν ήταν μόνο οι μοναχές που έτρεξαν να τα αγκαλιάσουν, αλλά κυρίως τα κορίτσια που φιλοξενούνται εκεί, παιδιά επίσης από φτωχές ή προβληματικές οικογένειες. Αυτά τα κορίτσια των 15 και 16 χρονών , τους έκαναν μπάνιο, τα καθάρισαν από τις ψείρες και τους φόρεσαν καθαρά ρούχα και παπούτσια. Για να αποδειχτεί για άλλη μια φορά, ότι όπου υπάρχει αγάπη, υποχωρούν οι κανονισμοί.
«Φύγαμε από την Καλυβιανή κλαίγοντας . Ήταν πολύ συγκινητική η στάση των μοναχών αλλά και των άλλων παιδιών, τα οποία όχι μόνο δεν δυσανασχέτησαν αλλά έδειξαν να παίρνουν πάνω τους τη φροντίδα των δύο κοριτσιών» μας είπε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πρόνοιας Μ. Ανδριώτη.Το 4χρονο κορίτσι, δεν ξέρει ακόμα να μιλάει ενώ το μεγαλύτερο ρωτά διαρκώς «τι είναι αυτό και γιατί γίνεται έτσι, εκείνο». Απλές ερωτήσεις ενός έξυπνου παιδιού, που το μόνο που έχει μάθει είναι να απλώνει το χέρι και να ζητιανεύει…
Κάποιες φορές αναζητά τη μητέρα του, κλαίει και ρωτά αν είναι στη φυλακή και άλλες φορές λέει ότι θέλει να μείνει εκεί με τα άλλα παιδιά…
Οι μοναχές που ασχολούνται με τα παιδιά, έχουν την πίστη και τις αρχές τους αλλά ξέρουν ότι δεν πρέπει να επιβάλουν σε μικρά παιδιά να προσαρμοστούν στο τυπικό ενός μοναστηριού με αυστηρούς κανόνες και περιορισμούς που θα έκανε το περιβάλλον απωθητικό. Ξέρουν επίσης ότι δεν πρέπει να ρωτούν και να ξύνουν πληγές. Αυτός είναι και ο λόγος που το Ιδρυμα αυτό εξακολουθεί να υπάρχει και να αποτελεί μια ευπρόσδεκτη λύση για τους φορείς της Πολιτείας οι οποίοι συχνά «σηκώνουν τα χέρια ψηλά», μπροστά στα αδιέξοδα. Τα δύο κορίτσια από την Αλβανία, πηγαίνουν εδώ και μερικές μέρες στο νηπιαγωγείο όπου παρακολουθούν το πρόγραμμα για μερικές ώρες, αλλά θα χρειαστεί ακόμα πολύ καιρός για να προσαρμοστούν και να μπουν σε πειθαρχία.
Καθώς έχουν μάθει να γυρνάνε συνέχεια στους δρόμους, να μην έχουν περιορισμούς και σωστή επιμέλεια , δυσκολεύονται να ακολουθήσουν το ρυθμό της ζωής των άλλων παιδιών, τα οποία ωστόσο, δεν δυσανασχετούν αλλά προσπαθούν να τα βοηθήσουν, και ας πετάνε τα παπούτσια τους, γιατί έχουν μάθει να κυκλοφορούν ξυπόλυτα, κι αν μην ξέρουν να πιάσουν πιρούνι και στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής.
Ελεύθερη η μητέρα

Η 35χρονη Αλβανή, έχει ακόμα ένα αγόρι 8 ετών που φιλοξενείται στη Στέγη Ανηλίκων και δύο κορίτσια 10 και 2 ετών τα οποία φιλοξενούνται στην Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου. Το μικρότερο, αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας. Η μητέρα των παιδιών μετά την αθώωσή της, κρατήθηκε για μια μέρα στα κρατητήρια προκειμένου να απελαθεί ,ωστόσο, την επόμενη αφέθηκε ελεύθερη , μέχρι να συζητηθεί η προσφυγή που έχει κάνει κατά της απόφασης απέλασης.
Όπως ήταν φυσικό, έχει αρχίσει να ζητά πίσω τα παιδιά της, αλλά με …δόσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, θέλει να πάρει στο σπίτι της τα δύο κορίτσια των 10 και έξι ετών για λόγους που εκείνη ξέρει και εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς.
Για το θέμα αυτό, οι κοινωνικοί λειτουργοί που ασχολούνται με την περίπτωση της οικογένειας αυτής θα έχει σήμερα συνάντηση με την αρμόδια αντεισαγγελέα ανηλίκων.