Της Λίνας Λαγουδιανάκη

Σεμινάρια Σπηλαιολογίας “για όσους ενδιαφέρονται να προσεγγίσουν τον υπόγειο κόσμο με ασφάλεια και γνώση” διοργανώνει για άλλη μια χρονιά το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας (ΕΣΕ) από τις 3 Οκτωβρίου και για δέκα εβδομάδες.

Τα σεμινάρια αυτά αποσκοπούν στην καλή θεωρητική κατάρτιση και πρακτική εκπαίδευση των συμμετεχόντων στην προσπέλαση των σπηλαίων και των βαράθρων ενώ κατά τη διάρκεια τους οι εκπαιδευόμενοι θα παρακολουθήσουν 15 διαλέξεις από ειδικούς, με θεματολογία που καλύπτει τις τεχνικές εξερεύνησης και μελέτης των σπηλαίων και βαράθρων καθώς και τις επιστήμονες που εμπλέκονται στη σπηλαιολογία.

Θα συμμετάσχουν επίσης σε 8 μονοήμερες και διήμερες εκπαιδευτικές εκδρομές σε σπήλαια και βάραθρα του Ηρακλείου αλλά και του Ρεθύμνου όπου και θα πραγματοποιήσουν πρακτική άσκηση.

Ιστορικό του Τμήματος Κρήτης της ΕΣΕ

Το Τμήμα Κρήτης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας ιδρύθηκε στις 12 Ιανουαρίου του 1962 με πρόεδρο τον Ελευθέριο Πλατάκη, ο οποίος υπήρξε και ιδρυτικό μέλος της ΕΣΕ.

Η ΕΣΕ για να τιμήσει το πολύχρονο και πλούσιο έργο του, διοργάνωσε το Α’ Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συνέδριο το 1989, το οποίο έδωσε νέα πνοή στην σπηλαιολογία της Κρήτης.

Αποτέλεσμα ήταν η επαναδραστηριοποίηση του Τμήματος Κρήτης, η στελέχωση του με νέα μέλη του δραστηριοποιούνται σε πολλούς κοινωνικούς και επαγγελματικούς τομείς και έχουν ενδιαφέρον και μεράκι για το περιβάλλον και την σπηλαιολογία. Σήμερα το Τμήμα Κρήτης της ΕΣΕ αριθμεί 100 περίπου μέλη, 25 τουλάχιστον εκ των οποίων συμμετέχουν ενεργά στις ποικίλες δραστηριότητές του.

Μεταξύ των μελών του Τμήματος συγκαταλέγονται αρχαιολόγοι, βιολόγοι, γεωλόγοι, επαγγελματίες φωτογράφοι και άνθρωποι πλήθους άλλων ειδικοτήτων.

Δραστηριότητες του Τμήματος Κρήτης της ΕΣΕ

Το Τμήμα Κρήτης της ΕΣΕ στα 42 χρόνια της λειτουργίας του έχει να επιδείξει ένα πολυποίκιλο και σημαντικότατο έργο, το οποίο έχει καθιερώσει ως έναν από τους πλέον αξιόλογους ερευνητικούς φορείς στην Κρήτη.

•Μέχρι σήμερα έχουν εξερευνηθεί συνολικά πάνω από 2000 σπήλαια και βάραθρα κυρίως της Κρήτης, αλλά και όλης της υπόλοιπης Ελλάδας.

Μεταξύ των αποστολών αυτών ξεχωρίζουν οι παρακάτω:

• Η εξερεύνηση του βαράθρου “Τάφκος στα Πετραδολάκια” στον Ψηλορείτη με την σπηλαιολογική ομάδα Grespa Πανεπιστημίου Παρισιού 6 το 1992.

• Η αποστολή σε σπήλαια της Κύπρου, η οποία πραγματοποιήθηκε το 1996 σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. Στην αποστολή συμμετείχαν 2 μέλη του Τμήματος.

• Οι δύο αποστολές σε σπήλαια του Μαρόκου οι οποίες πραγματοποιήθηκαν το 2001 και το 2003 και στις οποίες συμμετείχαν 10 και 6 μέλη του Τμήματος αντίστοιχα.

• Η αποστολή σε σπήλαια των Κυθήρων (2002) στην οποία συμμετείχαν 10 μέλη του Τμήματος.

• Η αποστολή σε σπήλαια της Κεφαλονιάς (2003) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας.

Εκτός της ανακάλυψης και της περιγραφής σπηλαίων και βαράθρων διασώζονται τοπωνύμια και αρχαιολογικές θέσεις, καταγράφεται η χλωρίδα και η πανίδα των σπηλαίων και εντοπίζονται οι κίνδυνοι και οι απειλές για το σπηλαιοπεριβάλλον. Μεταξύ των δραστηριοτήτων του Τμήματος Κρήτης της ΕΣΕ συγκαταλέγονται επίσης και 5 εκπαιδευτικά σεμινάρια από το 1992 ως σήμερα στα οποία εκπαιδεύτηκαν μέλη του Τμήματος. Οι διαλέξεις στα σεμινάρια αυτά παραδίδονται από διακεκριμένους αρχαιολόγους, βιολόγους, γεωλόγους και γιατρούς, ενώ οι εκπαιδευτικές εκδρομές συντονίζονται από έμπειρους σπηλαιολόγους.

Επίσης, έχουν δοθεί από το Τμήμα Κρήτης της ΕΣΕ εκατοντάδες ομιλίες σε πανεπιστήμια, σχολεία, ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, δήμους, κοινότητες, και άλλους επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς φορείς, ενώ πραγματοποιούνται σε ετήσια σχεδόν βάση, ξεναγήσεις παιδιών σε σπήλαια της Κρήτης. Κάποιες ακόμη από τις δραστηριότητες του τμήματος είναι οι εξής:

- Νομικά διαβήματα και παρεμβάσεις στον τοπικό και εθνικό Τύπο, προκειμένου να διασωθεί η φυσική κληρονομιά της Κρήτης. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις αποτελούν η τουριστική διευθέτηση του Σπηλαίου του Ψυχρού Λασιθίου, η κατασκευή θεάτρου στη δολίνη “Βουλισμένο Αλώνι” της Τυλίσου Ηρακλείου και η επέκταση της λατομικής ζώνης της περιοχής Μαράθου Ηρακλείου.

- Εκδήλωση προς τιμήν της Άννας Πετροχείλου (ιδρύτρια της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας) η οποία πραγματοποιήθηκε στη Νεάπολη Λασιθίου το 2000 λίγες εβδομάδες πριν το θάνατό της.

- 2ο Παγκρήτιο Σπηλαιολογικό Συμπόσιο (το Μάιο του 2005).



Δεν είναι επικίνδυνο χόμπι



Μ’αφορμή τα σεμινάρια σπηλαιολογίας που διοργανώνει από τις 3 Οκτωβρίου και για δέκα εβδομάδες το Τμήμα Κρήτης της ΕΣΕ η “Π” μίλησε με τον πρόεδρο της διοικούσας επιτροπής του Τμήματος κο Κώστα Φωτεινάκη στο μεγάλο αριθμό σπηλαίων που έχει να επιδείξει η Κρήτη και στο τι περιλαμβάνει μια εξερεύνηση σπηλαίων και βαράθρων.

Ο κος Φωτεινάκης είπε σχετικά: “Τα σπήλαια που είναι μέχρι στιγμής καταγεγραμμένα στην Κρήτη, φτάνουν τα 5000 και ο συνολικός αριθμός του στην Ελλάδα είναι 10000 περίπου, δηλαδή η Κρήτη διαθέτει σχεδόν τα μισά. Πολλά από αυτά τα 5000 σπήλαια έχουν χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα και αρκετά ήταν ιερά σπήλαια, τόποι λατρείας”.

Ο ίδιος ανέφερε ότι στην Κρήτη βρίσκεται το μεγαλύτερο σε βάθος σπηλαιοβάραθρο στην Ελλάδα, ο Γουργούθακας στα Λευκά Όρη με βάθος 1208 μέτρα και επεξηγώντας τη διαφορά μεταξύ σπηλαίου και βαράθρου, τόνισε ότι ο όρος “βάραθρο” αναφέρεται σε κάθετα σπήλαια, στα οποία πραγματοποιείται κατάβαση με σχοινί, ενώ υπογράμμισε ότι αν τηρούνται οι κανόνες, οι επισκέψεις σε σπήλαια δεν είναι επικίνδυνες.

Ο κος Φωτεινάκης συμπλήρωσε έπειτα:

“Η κάθε επίσκεψη σ’ένα από τα σπήλαια ή τα βάραθρα της Κρήτης είναι μια καινούρια περιπέτεια και εμπειρία. Δεν είναι λίγες οι φορές, που ανακαλύπτουμε είδη πανίδας που δεν γνωρίζαμε ότι υπάρχουν. Σε κάποια δε από τα σπήλαια του νησιού υπάρχουν είδη που δεν τα συναντά κανείς πουθενά αλλού σ’ολόκληρο τον κόσμο”.

Η μελέτη των σπηλαίων ξεκινά έξω από αυτά σύμφωνα με τον πρόεδρο της Δ.Ε. του Τμήματος Κρήτης της ΕΣΕ και μελετώνται η ιστορία, η τοποθεσία, τα τοπωνύμια και η γεωλογία της περιοχής όπου βρίσκονται τα σπήλαια, ενώ η εξερεύνηση συνεχίζεται μέσα σ’αυτά με αρχαιολογικές, βιολογικές, γεωλογικές παρατηρήσεις, φωτογράφηση και χαρτογράφιση του χώρου.

Ο κος Φωτεινάκης είπε τέλος μιλώντας στην “Π” και αναφερόμενος στα σεμινάρια σπηλαιολογίας που θα πραγματοποιηθούν το προσεχές διάστημα: “Μπορούν να συμμετάσχουν όλοι όσοι είναι άνω των 18 ετών και ενδιαφέρονται για τη σπηλαιολογία, ανεξάρτητα από το αν είναι μέλη του Τμήματος. Η συμμετοχή στα συγκεκριμένα σεμινάρια είναι 200 ευρώ κατ’άτομο και μέσα σ’αυτήν περιλαμβάνονται και σημειώσεις απ’όλες τις διαλέξεις που θα δοθούν και δωρεάν εξοπλισμός, τον οποίο οι συμμετέχοντες θα δανειστούν από το Τμήμα μας, ενώ όλοι οι εκπαιδευόμενοι θα πάρουν με τη λήξη των σεμιναρίων και μία βεβαίωση συμμετοχής ως αναμνηστικό.

Ένα μεγάλο κέρδος για μας από τα σεμινάρια είναι ότι κάθε φορά που πραγματοποιούνται αρκετά άτομα που συμμετέχουν σ’αυτά αποφασίζουν έπειτα να γίνουν μέλη του Τμήματος Κρήτης της ΕΣΕ”.

Οι εγγραφές για τα σεμινάρια σπηλαιολογίας θα γίνονται μέχρι και την Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμπληρώνουν τις σχετικές αιτήσεις κάθε Τετάρτη βράδυ (20.00-22.00) στα γραφεία του Τμήματος Κρήτης της ΕΣΕ (οδός 1770 αρ. 3 και Ψαρομηλίγκων τηλ. 2810- 341039). Για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να επικοινωνούν καθημερινά στα τηλέφωνα 2810-286616, 6974-852369, 6973-793297.