Της Μαρίας Δασκαλάκη*

Ο Αλέξης Φρουδαράκης πήρε τα πρώτα μαθήματα κιθάρας από τον πατέρα του Νίκο στο Ηράκλειο και συνέχισε τις σπουδές του στην Αθήνα με τον κιθαρίστα Ευάγγελο Ασημακόπουλο με την υποτροφία του Ωδείου «Φίλιππος Νάκας» απ' όπου και πήρε το δίπλωμά του το 1994 με άριστα παμψηφεί και πρώτο βραβείο.

Έπειτα παρακολούθησε μεταδιπλωματικές σπουδές με υποτροφία από τη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής του Λονδίνου απ' όπου απέκτησε Δίπλωμα Διδασκαλίας και το Recital Diploma of Royal Academy of Music, την υψηλότερη διάκριση της Ακαδημίας. Συμμετέχοντας σε διάφορους διαγωνισμούς ανά τον κόσμο έχει αποσπάσει ένα πανελλήνιο και επτά διεθνή βραβεία, ενώ έχει συμπράξει ως σολίστ με πολλές ελληνικές και ξένες ορχήστρες διεθνούς κύρους κι έχει εμφανιστεί σε συναυλίες αποσπώντας εγκωμιαστικές κριτικές. Σήμερα, είναι καθηγητής και καλλιτεχνικός διευθυντής στην αναγνωρισμένη από το κράτος Σχολή Κιθάρας Φρουδαράκη (Βιάννου 28, Ηράκλειο), της οποίας είναι και ιδρυτής.

Αρχικά ακολουθήσατε τις θετικές επιστήμες. Πώς έγινε και στραφήκατε στη μουσική;

Την περίοδο της εφηβείας όλα τα παιδιά ψάχνουν να βρουν την επαγγελματική τους κατεύθυνση. Εγώ ακόμη δεν είχα κατασταλάξει εκείνη την περίοδο ότι θέλω να γίνω μουσικός και επειδή είχα κλίση στα θετικά μαθήματα στο σχολείο -μαθηματικά, φυσική κλπ- ήθελα να ακολουθήσω αυτό το δρόμο. Όσο για τη μουσική, είχα κάνει μαθήματα με τον πατέρα μου το Νίκο Φρουδαράκη εδώ στο Ηράκλειο, αλλά όταν βρέθηκα στη Αθήνα και αποφάσισα να συνεχίσω την κιθάρα εκεί, συνειδητοποίησα και κατάλαβα ότι ήθελα να ακολουθήσω το δρόμο της μουσικής. Σε αυτή μου την απόφαση με ενέπνευσε ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος, ο Ευάγγελος Ασημακόπουλος, που ήταν δάσκαλός μου στην κιθάρα.

Θεωρείτε σημαντική την ύπαρξη μουσικών ερεθισμάτων από την οικογένεια σας γι' αυτή σας την απόφαση;

Βέβαια, αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Παρόλο που υπήρχε οικογενειακή παράδοση στην κιθάρα, ο πατέρας μου δεν υπήρξε ποτέ πιεστικός ούτε με προέτρεψε να ακολουθήσω αυτό το δρόμο, αλλά θέλοντας και μη είχα τα γονίδια κι όταν βιώνεις καθημερινά αυτό το περιβάλλον -γιατί ως μικρό παιδί παρακολουθούσα κι εγώ εδώ στη σχολή τα μαθήματα που έκανε εκείνος- αναπτύσσεται η επιθυμία έστω και υποσυνείδητα.

Πώς σας κάνουν να νιώθετε όλες αυτές οι παγκόσμιες διακρίσεις και τα βραβεία;

Οι διακρίσεις και οι συμμετοχές σε διεθνείς διαγωνισμούς για μένα κατά κύριο λόγο ωφελούν κάποιο μουσικό στο να αναπτύξει πλούσιο ρεπερτόριο καθώς αναγκάζεται να μάθει καινούρια κομμάτια τα οποία του ζητούνται από την κριτική επιτροπή στους διαγωνισμούς και κυρίως να αναπτύξει ένα πολύ δυνατό νευρικό σύστημα, ώστε να αντιμετωπίζει το λεγόμενο «τρακ της σκηνής». Αυτά είναι τα κύρια οφέλη που έχει κάποιος συμμετέχοντας στους διαγωνισμούς κι αν βέβαια υπάρξουν και οι διακρίσεις από αυτούς, τότε βοηθούν και στην καλλιτεχνική του σταδιοδρομία.

Γιατί οι κλασικοί μουσικοί έχουν περισσότερο τρακ από τους υπόλοιπους μουσικούς;

Πιστεύω ότι η κλασική μουσική -όπως λέγεται από τους μουσικοκριτικούς- είναι η απόλυτη Τέχνη. Δηλαδή, είναι μια τέχνη που παράγεται εκείνη τη στιγμή που το κοινό την παρακολουθεί. Δεν είναι όπως ένα έργο ζωγραφικής που όταν πάει κάποιος να δει μια έκθεση βλέπει τελειωμένα και ολοκληρωμένα όλα τα έργα. Ο μουσικός είναι υποχρεωμένος να παράγει την τέχνη του τη στιγμή εκείνη που τον παρακολουθεί το κοινό και αυτό ίσως τον κάνει να νιώθει λίγη παραπάνω πίεση από τους άλλους καλλιτέχνες και επίσης η κλασική μουσική έχοντας τις ερμηνευτικές και τεχνικές δυσκολίες ενός κλασικού οργάνου, σίγουρα απαιτεί απόλυτη αυτοσυγκέντρωση και πολύ καλό νευρικό σύστημα.

Είναι εύκολο κάποιος να προχωρήσει και να διακριθεί στην Ελλάδα σε αυτό το είδος μουσικής ή πρέπει οπωσδήποτε να βγει στο εξωτερικό;

Νομίζω ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πάρα πολλά ταλέντα. Υπάρχουν παιδιά με ιδιαίτερη κλίση στην κλασική μουσική σε όλα τα όργανα. Δυστυχώς όμως δε νομίζω ότι δίνονται αρκετές ευκαιρίες στη χώρα μας, η οποία ας μην το κρύβουμε, στην κλασική μουσική παιδεία είναι ακόμη πολύ πίσω σε σχέση με άλλες χώρες όπως η Αγγλία και η Αμερική. Γίνονται κάποιες προσπάθειες, αλλά όταν ένας τελειόφοιτος ή διπλωματούχος οργάνου θέλει να προχωρήσει περισσότερο, πρέπει οπωσδήποτε να βγει στο εξωτερικό.

Πώς θα κρίνατε την κλασική παιδεία στη χώρα μας;

Υπάρχουν καλές σχολές στην Αθήνα και σε άλλα μέρη της Ελλάδος, αλλά δε μπορούμε να φτάσουμε ποτέ το επίπεδο μιας ευρωπαϊκής μουσικής ακαδημίας. Στην Ελλάδα δεν έχουμε αυτή την πολυτέλεια ακόμα, να έχουμε ανώτατες κλασικές σπουδές στη μουσική. Ωστόσο ελπίζω κάποτε τα σχέδια που ακούω από το Υπουργείο Πολιτισμού για ίδρυση Μουσικής Ακαδημίας στη χώρα μας, να πραγματοποιηθούν και να ανέβει κατά συνέπεια και το επίπεδο της μουσικής παιδείας.

Πόσο εξοικειωμένο είναι το ελληνικό και δη το κρητικό αφτί με την κλασική μουσική;

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει ακόμη πολύ ευρύ κοινό στην Κρήτη και ειδικά στην πόλη μας. Υπάρχουν βέβαια άνθρωποι που είναι πολύ καλοί ακροατές άσχετα αν ασχολούνται με τη μουσική -κλασική ή όχι- κι αυτό συμβαίνει γιατί στην Κρήτη δεν έχουμε κάτι σαν το Μέγαρο Μουσικής στην Αθήνα. Όταν υπάρχει ένας τέτοιος χώρος, αναγκαστικά το κοινό θα δει και θα παρακολουθήσει καλές κλασικές εκδηλώσεις, θα μπει στην καθημερινότητά του αυτό το πρόγραμμα. Αν ποτέ ιδρυθεί και στην Κρήτη κάτι τέτοιο, πιστεύω ότι θα μεγαλώσει και το κοινό της κλασικής μουσικής.

Πόσο σημαντική θεωρείτε την ενθάρρυνση και εμψύχωση των μικρών παιδιών στα πρώτα βήματά τους για την κλασική μουσική;

Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντική. Η τέχνη -όπως είναι γνωστό- θέλει ενθάρρυνση γιατί ασχολείται με την ψυχή. Είναι κάτι πολύ ευαίσθητο ειδικά για τα μικρά παιδιά. Πιστεύω ότι εκεί τον κύριο και καθοριστικό ρόλο παίζουν οι γονείς, στο να δώσουν την ευκαιρία στα μικρά παιδιά να ασχοληθούν με κάτι ευγενικό και να αναδείξουν τις καλλιτεχνικές τους ικανότητες. Από κει και πέρα, όσον αφορά στη μουσική, είναι επίσης καθοριστικό να έχουν μια σωστή καθοδήγηση από έναν καλό δάσκαλο για να έχουν μια καλή εξέλιξη.

Πόσο σημαντικό θεωρείτε το “μουσικό αφτί” σε σχέση με τη μουσική παιδεία, θεωρία κλπ;

Σίγουρα για κάποιον που σπουδάζει μουσική το αφτί είναι πολύ σπουδαίο αν υπάρχει, αλλά αυτό μαθαίνεται κιόλας, καλλιεργείται. Δεν είναι πάντα μονάχα έμφυτο. Βέβαια, υπάρχουν και χαρισματικά παιδιά που έχουν όπως λέμε το “απόλυτο αφτί” και ακούνε τα πάντα πολύ σωστά. Αλλά πέρα από το ταλέντο -γενικά μιλώντας- αν κάποιος θέλει να προοδεύσει, να προχωρήσει και να φτάσει ψηλά στη μουσική, εκτός από το ταλέντο χρειάζεται και πάρα πολύ σκληρή δουλειά.

Πώς νιώθετε ως δάσκαλος;

Η διδασκαλία για μένα είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό στην επαγγελματική μου σταδιοδρομία διότι εκτός του ότι προσπαθώ να περάσω στα μικρά παιδιά και στους νεότερους κιθαρίστες αυτά που έχω μάθει εγώ, νομίζω ότι ένας δάσκαλος που κάνει σωστά τη δουλειά του μαθαίνει κιόλας ο ίδιος μέσα από τη διδασκαλία που κάνει. Επειδή είναι ατομικό το μάθημα της μουσικής, κάθε παιδί έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, το δικό του ταλέντο, το δικό του ρυθμό, τις ιδιαιτερότητές του. Οπότε ένας δάσκαλος μουσικής πρέπει να είναι και παιδαγωγός, αλλά και ψυχολόγος και να αντιμετωπίζει κάθε περίπτωση ξεχωριστά, αναλόγως με το τι του παρουσιάζεται.

Έχετε άλλα ακούσματα πέραν της κλασικής μουσικής;

Ακούω κι άλλα είδη μουσικής. Δεν είμαι αυτό που λέμε “κολλημένος” σε ένα μόνο είδος, την κλασική μουσική. Είμαι όμως αρκετά επιλεκτικός σε αυτά που ακούω. Από ελληνική μουσική μου αρέσουν πολύ η Αλεξίου, ο Νταλάρας, ο Μάριος Φραγκούλης και καλλιτέχνες τέτοιου βεληνεκούς. Από ξένα πιο πολύ ακούω ορχηστρική μουσική.

Τι θα μου πείτε για τη συναυλία σας στις 7 του μήνα;

Θα συνεργαστούμε για ακόμη μία φορά με την Ορχήστρα Εγχόρδων του Δημοτικού Ωδείου Ηρακλείου και το Λεωνίδα Τζωρτζάκη και αυτή τη φορά το πρόγραμμα θα είναι κάτι τελείως διαφορετικό από τα στενά κλασικά περιθώρια. Θα συμπράξουμε σε μια διασκευή του γνωστού Κουβανού συνθέτη Λ. Μπραουερ που έχει ενορχηστρώσει και διασκευάσει επτά τραγούδια των Beatles για κιθάρα και συνοδεία ορχήστρας εγχόρδων. Πιστεύω ότι είναι κάτι πολύ πρωτότυπο και πρωτόγνωρο, δεν έχει ξαναπαιχτεί -τουλάχιστον στην Κρήτη- αυτό το έργο και πιστεύω ότι και το κοινό θα ευχαριστηθεί και θα ενθουσιαστεί.

Κάποιοι στόχοι υπάρχουν για το μέλλον;

Ναι. Επαγγελματικά, αυτό που προσπαθώ να πετύχω είναι να έχω μια καλή ισορροπία ανάμεσα στην καλλιτεχνική δραστηριότητα και τη διδασκαλία, διότι έχω και τη σχολή κιθάρας εδώ στο Ηράκλειο. Ο στόχος μου είναι κάποια στιγμή όταν νιώσω ότι έχω ωριμάσει ως μουσικός αρκετά, να κάνω ένα προσωπικό δίσκο, ο οποίος να είναι κάτι καλό και να μείνει κι όχι κάτι περιστασιακό. Βεβαίως στοχεύω και στο να επεκτείνω το ρεπερτόριό μου, αλλά και να συμμετέχω σε διάφορα ρεσιτάλ όπως κάνω μέχρι τώρα.

Ευχαριστώ πολύ και καλή επιτυχία να έχετε.

* Η Μαρία Δασκαλάκη είναι αρχειονόμος - βιβλιοθηκονόμος [email protected]