Του Γιώργου Παρασύρη Αντιδημάρχου Ηρακλείου
Το τελευταίο διάστημα πραγματοποιούνται τεράστια βήματα και στη χώρα μας στον τομέα της ανακύκλωσης.
Αφορμή ήταν η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας προς την οδηγία 94/62 Ε.Ε. με το Νόμο 2939/2001 “Μέτρα και όροι για την εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων.
Ιδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Αλλων Προϊόντων”, ο οποίος επιβάλλει τη διαλογή στην πηγή και δημιουργεί νέα δεδομένα για όλη την δραστηριότητα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών.
Με τον παραπάνω Νόμο και τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα από τα οποία συνοδεύεται ξεκινάει μια ολοκληρωμένη προσπάθεια στην Ελλάδα για την πρόληψη, αξιοποίηση, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και γενικότερα εναλλακτική διαχείριση προϊόντων που μετά τη χρήση τους μετατρέπονται σε απόβλητα, όπως: συσκευασίες καταναλωτικών προϊόντων, ελαστικά και οχήματα, ορυκτέλαια, ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός, ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, υλικά εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων, καθώς και έντυπο υλικό.
Σύμφωνα με το Νόμο τα απόβλητα δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως άχρηστα υλικά αλλά ως εν δυνάμει πρώτες ύλες προς αξιοποίηση και επανένταξη στην παραγωγική διαδικασία. Επίσης για κάθε απόβλητο-υλικό καθορίζονται οι ποσοτικοί στόχοι και το χρονοδιάγραμμα επίτευξής τους.
Ειδικότερα για την Κρήτη, που αποτελεί τουριστικό προορισμό πολιτών από ανεπτυγμένα κράτη και με περιβαλλοντική συνείδηση, η εφαρμογή του Νόμου θα πρέπει να γίνει συντονισμένα και ταχύτατα έτσι ώστε άμεσα να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές και η εφαρμογή του Νόμου να πραγματοποιηθεί υποδειγματικά για όλη τη χώρα.
Η ανακύκλωση στη χώρα μας και κατά την δεκαετία του ‘70 γινόταν επί το πλείστον από τους εργάτες καθαριότητας, τους γυρολόγους, τους εμπόρους παλαιού χάρτου και ορισμένες βιομηχανίες.
Ο νέος Νόμος δημιουργεί λοιπόν νέα δεδομένα στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων στη χώρα μας και πλέον εμπλέκονται στον τομέα αυτό τόσο οι τελικοί χρήστες-καταναλωτές, όσο και η Τοπική Αυτοδιοίκηση καθώς και οι “παραγωγοί/εισαγωγείς” των αποβλήτων. Ως “παραγωγοί” των αποβλήτων νοούνται αυτοί που από την δραστηριότητά τους προέρχονται τα απόβλητα. Για παράδειγμα μια επιχείρηση εμφιάλωσης αναψυκτικών συγκαταλέγεται στους παραγωγούς αποβλήτων συσκευασίας, διότι μετά την κατανάλωση του περιεχομένου της συσκευασίας από τον τελικό χρήστη-καταναλωτή, παραμένει η συσκευασία η οποία ουσιαστικά αποτελεί απόβλητο. Είναι πλέον ευθύνη του παραγωγού να φροντίσει για την ανακύκλωση της συσκευασίας, του χρήστη-καταναλωτή να φροντίσει για την διαλογή στην πηγή της συσκευασίας και τον διαχωρισμό της από τα υπόλοιπα απορρίμματα και του οικείου Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε συνεργασία με τους “παραγωγούς” και με ιδιωτικές επιχειρήσεις διαχείρισης αποβλήτων να φροντίσει για την δημιουργία των κατάλληλων υποδομών συλλογής μεταφοράς και διαλογής των αποβλήτων.
Στα πλαίσια του νέου Νόμου έχουν αναπτυχθεί συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης για διάφορα απόβλητα όπως τα υλικά συσκευασίας, οι μπαταρίες, τα ελαστικά, τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής και τα ορυκτέλαια. Τα συστήματα αυτά αναπτύχθηκαν κυρίως από τους υπόχρεους με βάση τη νομοθεσία οι οποίοι περιλαμβάνουν κυρίως τους εισαγωγείς και τους παραγωγούς των αποβλήτων.
Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σε νέα δεδομένα στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων, τα οποία απαιτούν τον συντονισμό όλων των κοινωνικών εταίρων, ήτοι Κεντρική Διοίκηση, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Βιομηχανία, καταναλωτές-πολίτες.
Τα ανακυκλώσιμα απόβλητα αποτελούν ένα μεγάλο μέρος των στερεών αποβλήτων. Συγκεκριμένα η ποιοτική σύσταση των δημοτικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα (3,9 εκ. τόνοι ετησίως), όπως αυτή αναφέρεται στον εθνικό σχεδιασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ, είναι η εξής:
• Οργανικά-ζυμώσιμα βιοαποδομήσιμα 47%
• Απόβλητα συσκευασίας (πλαστικά, χαρτί, μέταλλα κλπ) 33%
• Γυαλί 4,5%
• Υπόλοιπα 15,5%

