Της Μαρίας Δασκαλάκη*

Αύριο, Σάββατο, εκεί γύρω στις 9.30 το βράδυ, θα είναι στην Πύλη της Βηθλεέμ –στην ανηφορίτσα απέναντι από το Πανάνειο Νοσοκομείο– ο Γιάννης Αγγελάκας και ο Νίκος Βελιώτης για μία και μοναδική συναυλία με ήχους και στίχους που θα "ξυπνήσουν" την πόλη.

Μαζί τους επί σκηνής οι: Φώτης Σιώτας (βιόλα), Δημήτρης Μπασλάμ (κοντραμπάσο), Χρήστος Χαμπίλας (ηλεκτρονικά) και Τίτος Καριωτάκης (κονσόλα). Οι μουσικοί θα παρουσιάσουν τραγούδια "φρέσκα φρέσκα" από τον τελευταίο τους δίσκο με τίτλο "Ανάσες των λύκων". Πρόκειται για μια δουλειά-έκπληξη, για κάτι διαφορετικό, σε στυλ άλλο από αυτό που είχαμε συνηθίσει το Γιάννη Αγγελάκα.

Τελικά εμείς οι Έλληνες έχουμε μια μανία να βάζουμε ταμπέλες και να χαρακτηρίζουμε το καθετί. Πάνε περίπου τρία-τέσσερα χρόνια που διαλύθηκαν οι Τρύπες κι όμως όταν ακούμε Γιάννης Αγγελάκας το μυαλό μας πάει –πού αλλού– στις Τρύπες. Επίσης, είχε χαρακτηριστεί ως ροκ και –στη μετά Τρύπες εποχή– ο κόσμος έχει μπερδευτεί και δεν ξέρει πώς να τον χαρακτηρίσει. Μα μήπως ο "Βραχνός προφήτης" δεν ήταν ροκ; Οι "ανάσες των λύκων" δεν είναι ροκ; Όμως ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Ο Γιάννης Αγγελάκας γεννήθηκε το 1959 στη Θεσσαλονίκη, όπου μέχρι σήμερα είναι και ο μόνιμος τόπος κατοικίας του. Από μικρός ήταν ανήσυχο πνεύμα και φύση ατίθαση. Το 1983 έπεσε η ιδέα για τη δημιουργία ενός συγκροτήματος αποτελούμενο από τέσσερις φίλους και γείτονες, το Γιάννη Αγγελάκα (στίχοι, τραγούδι), το Γιώργο Καρρά (μπάσο), το Μπάμπη Παπαδόπουλο (κιθάρα) και το Γιώργο Τόλιο (τύμπανα), ενώ κάποια χρόνια μετά προστέθηκε και ο Ασκληπιός Ζαμπέτας (κιθάρα). Το συγκρότημα Τρύπες –με έδρα του πάντα τη Θεσσαλονίκη– κράτησε σχεδόν μία εικοσαετία κι έπειτα "διαλύθηκε ησύχως", αφού πρώτα σημάδεψε ανεξίτηλα τα δρώμενα της ελληνικής μουσικής ροκ σκηνής. Άφησε πίσω του μελωδίες ηλεκτρικές, μουσικές που δε μπορείς να ακούσεις με την ένταση χαμηλά, αλλά και ροκ μπαλάντες και ψυχεδελικά κομμάτια που σε ταξιδεύουν βαθιά μέσα σου σε μία εσωτερική αναζήτηση της ουσίας των πραγμάτων, της αυτογνωσίας, της ανάγκης για ζωή.

Ενδεικτικά αναφέρω κάποιους στίχους του Γιάννη που δε θα πάψουμε να σιγοτραγουδούμε "…όσοι περνούν τη χώρα της απόγνωσης παθαίνουν αμνησία…", "…δε θέλουμε θλιμμένους στη γιορτή μας… ", "…τρέχω συνέχεια να κρυφτώ μακριά από σένα κι ενώ νομίζω πως μπορώ να γιατρευτώ, πάνω σου πέφτω ξαφνικά κι απεγνωσμένα στα ηλεκτροσόκ σου προσπαθώ να αντισταθώ…", "…εδώ οι μέρες ταξιδεύουν σα χελώνες νεκρές κι εγώ τρεκλίζοντας τις ακολουθώ, εδώ οι σκέψεις ζωντανεύουνε ναυάγια, πυρκαγιές κι εγώ είμαι ολόκληρος εδώ και ξανασβήνω εδώ…", "υπάρχουν ξυράφια που φοβούνται το αίμα, καράβια αλλεργικά στο νερό, παιδιά που σιχαίνονται τα παιχνίδια, μπαλαρίνες που μισούν το χορό, υπάρχουν εραστές που αρνιούνται το θάνατο, υπάρχω κι εγώ…", "…όμως πληρώνομαι γι’ αυτό πληρώνομαι, μ’ ανώδυνες μικρές διαδρομές πάνω κάτω σε μια έρημη χώρα, μέσα έξω σε μια αχόρταγη χώρα. Πληγώνομαι απ’ αυτήν πληγώνομαι, μα ξαγρυπνάω γυρεύοντας τα άχρηστά της δώρα…", "…είδα έναν άντρα να πέφτει, όμως δεν πρόλαβα να κάνω ευχή…", "…κι έτσι ξαφνικά θα βρεθώ μεμιάς κάτω απ’ το σκοινί, στο χώμα τσακισμένος. Μην ενοχλείστε κύριοι, είναι ευχαρίστησή μου κάθε βραδιά εδώ, μπροστά σας να πεθαίνω…" , "…ό,τι σκοτώνεις είναι δικό σου για πάντα…", "…έχω μια θλίψη που είναι τόσο μεγάλη που όλο φοβάμαι μην τυχόν και ξεσπάσει…", "ακούω την αγάπη και δεν ακούω τις σκέψεις μου…", "…πες μου ποιο φόβο αγάπησες πάλι…", "…τι γυρεύουμε εμείς μέσα στη νύχτα των άλλων…".

Πρόκειται για έναν αντικομφορμιστή καλλιτέχνη που δεν τον ενδιέφερε να "προμοτάρει" τη δουλειά του θυσιάζοντας τα πάντα στο βωμό του χρήματος και της δόξας, ούτε ήξερε τι σήμαινε "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα". Διέθετε όμως αυτό που εγώ ονομάζω μεράκι –αν και ο όρος δεν ταιριάζει με το ροκ, αλλά πέφτω πάλι στην παγίδα να βάζω ταμπέλες– καθώς και αγάπη για τη μουσική, την ανησυχία, τη ζωή. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα της άρνησής του να "ξεπουληθεί", είναι η απόρριψη πρότασης –αξίας περίπου 50 εκατομμυρίων τότε δραχμών– από αλυσίδα φαστ φουντ να χρησιμοποιήσει το τραγούδι των Τρυπών "Δε χωράς πουθενά" για να διαφημίσει τις τρυπάτες πατάτες της!!!

Όμως, τα χρόνια περνούσαν και ο Γιάννης ήθελε να κάνει άλλα πράγματα. Δεν καλυπτόταν πια από τη "μπάντα" της νεότητάς του. Ίσως είχε αρχίσει να μυρίζεται μια επερχόμενη ρουτίνα, μάτια που κοίταζαν το ρολόι για να δουν αν τελειώνει η πρόβα κλπ., κι έτσι αποφασίζει να συνεχίσει μόνος του, σε δρόμους άγνωστους και διαφορετικούς, να δοκιμαστεί σε νέα πράγματα και να πειραματιστεί με αυτά. Κι αν αποτύγχανε, τουλάχιστον θα είχε προσπαθήσει. Εξάλλου ο ίδιος είχε δηλώσει πριν καμιά δεκαριά χρόνια ότι "το ροκ είναι μία κατάσταση των άκρων, μια κατάσταση των πειραματισμών". Κι έρχεται αυτή που ονομάζω –βάζοντας πάλι ταμπέλες– εποχή της ωριμότητας. Προκύπτει λοιπόν ο "Βραχνός προφήτης", δίσκος που έβγαλε με το Θανάση Παπακωνσταντίνου. Δίσκος καταπληκτικός, που ανέδειξε δυνατότητες του Γιάννη που μέχρι τότε δεν είχε την ευκαιρία να δείξει. Και ξαφνικά συμβαίνει και το εξής αναπάντεχο. Το κοινό του ξεφεύγει από τα ηλικιακά όρια της "πιτσιρικαρίας" κι αρχίζουν να τον ακούνε και μεγάλοι άνθρωποι. Πριν λίγους μήνες ήρθαν και οι "Ανάσες των λύκων" με το Νίκο Βελιώτη (τσέλο), δίσκος που επίσης εξέπληξε και ήρθε για να ταράξει τα μουσικά δεδομένα. Το δίσκο απαρτίζουν εννέα κομμάτια, των οποίων η ενορχήστρωση έχει γίνει με βάση τον ήχο του βιολοντσέλο. Η θεματολογία κινείται από διασκευές τραγουδιών του Μάρκου Βαμβακάρη και του Μάνου Χατζιδάκι, έως τους γνώριμους ηλεκτρικούς ήχους, λίγο πειραγμένους αυτή τη φορά, με τη χρήση υπολογιστή και διαφόρων εγχόρδων, δημιουργώντας έτσι ένα πειραματικό μείγμα ήχων διαφορετικών μεταξύ τους που όμως δένουν με τις καυτές αλήθειες των στίχων του Γιάννη. Αυτός ο δίσκος χαρακτηρίστηκε μεταξύ άλλων ως: "ένα ηχητικό τοπίο όπου τα δοξάρια και οι υπολογιστές στήνουν ένα δαιμονισμένο χορό ήχων, θορύβων, εικόνων και σιωπών…η φωνή και η στιχουργική του Γιάννη Αγγελάκα έρχεται άλλοτε σαν κραυγή κι άλλοτε σαν ψίθυρος".

Εκτός όμως από τραγουδιστής και στιχουργός, ο Γιάννης Αγγελάκας έκανε και το ντεμπούτο του ως ηθοποιός στην ταινία του Νίκου Νικολαϊδη (Γλυκιά συμμορία, Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα, Πρωινή περίπολος κλπ.) "Ο χαμένος τα παίρνει όλα", της οποίας επιμελήθηκε τη μουσική επένδυση. Συν τοις άλλοις, έχει εκδώσει και δύο βιβλία με ποιήματα και κείμενα δικά του, κάποια εκ των οποίων έχουν μελοποιηθεί από τον ίδιο. Το πρώτο εκδόθηκε το 1988 με τίτλο "Σάλια, μισόλογα και τρύπιοι στίχοι" και το δεύτερο είναι σχετικά πρόσφατο κι έχει τίτλο "Πώς τολμάς και νοσταλγείς τσόγλανε;".

"Αν είχαμε το νερό τον αέρα

Τις σωστές ατμοσφαιρικές συνθήκες

Εγώ και οι φίλοι μου

Θα ’μασταν ένα μπουκέτο ιδρωμένα τριαντάφυλλα

Αθάνατα

Με το άρωμά μας προκλητικό και τσαμπουκαλίδικο

Θα σπάγαμε τις μύτες των μέτριων καιρών

Θα ’μασταν το πριν το τώρα και το μετά

Η ολόχρυση κι ανυπόμονη αιωνιότητα"

Ο Γιάννης Αγγελάκας λοιπόν και η παρέα του, θα είναι στην Κρήτη το Σάββατο και μας περιμένουν να τραγουδήσουμε και να ταξιδέψουμε μαζί σε αλλιώτικους προορισμούς από αυτούς που μέχρι τώρα συνηθίζαμε. Κλείνω με στίχους του από το τραγούδι "Γιορτή" του δίσκου "Μέσα στη νύχτα των άλλων" (1999, Τρύπες). "Βάλε φωτιά σ’ ό,τι σε καίει, σε ό,τι σου τρώει την ψυχή

Έξω οι δρόμοι αναπνέουν διψασμένοι, ανοιχτοί,

Είναι η αγάπη ένα ταξίδι από γιορτή σε γιορτή

Ζήσε μαζί μου στον αέρα, στη φωτιά, στη βροχή

Μας περιμένουν άδειες μέρες, διψασμένοι ουρανοί

Είναι η αγάπη ένα ταξίδι από πληγή σε πληγή…"

*Η Μαρία Δασκαλάκη είναι Αρχειονόμος - Βιβλιοθηκονόμος

[email protected]