ΜE δυο τετοια ονοματα, εχουμε δικαιωμα να περιμενουμε πολυ περισσοτερα απ' οσα τελικα μας δινουν.
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΣΜΩΝ THE WAR OF THE WORLDS
Σκην.: Στήβεν Σπίλμπεργκ
Πρωτ.: Τομ Κρουζ, Ντακότα Φάνινγκ, Τιμ Ρόμπινς
Εξωγηινοι επιτιθενται στη Γη και μια οικογενεια προσπαθει να επιβιωσει. Προκειται για τη δευτερη κινηματογραφικη μεταφορα του ομωνυμου μυθιστορηματος επιστημονικης φαντασιας του Χέρμπερτ Τζωρτζ Γουέλς, μετα το φιλμ του 1953 απο τον Μπάιρον Χάσκιν. Πραγματικα, αν υπηρχε ενας σκηνοθετης που θα μπορουσε να εχει αναλαβει την κινηματογραφηση ενος τετοιου σχεδιου, λιγοι θα μπορουσαν να κριθουν περισσοτερο καταλληλοι απο τον Σπίλμπεργκ που ξεκινησε την καριερα του με μια απο τις καλυτερες ταινιες του ειδους και μαλιστα στην 'ειρηνικη' του εκδοχη. Οι ΣΤΕΝΕΣ ΕΠΑΦΕΣ ΤΡΙΤΟΥ ΤΥΠΟΥ μας εδωσαν μια ρομαντικη επαφη με το αγνωστο, αντλώντας απο την παιδικη περιεργεια και το θαυμασμο με τον οποιο κοιταμε το βραδινο ουρανο. Ο Ε.Τ. συνεχισε στο ιδιο υφος, ακομη πιο συναισθηματικα και καταφερε ν' αγγιξει εκατομμυρια θεατες παγκοσμιως. Ο Σπίλμπεργκ ομως εχει αποδειξει οτι μπορει να μεταχειριζεται το φοβο εξισου καλα με την τρυφεροτητα. Τα ΣΑΓΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΧΑΡΙΑ και το ΤΖΟΥΡΑΣΙΚ ΠΑΡΚ παιχζουν με ενστικτωδεις φοβους οπως οι ταινιες του με εξωγηινους παιζουν με ενστικτωδη περιεργεια για το αγνωστο.
Με τον ΠΟΛΕΜΟ ΤΩΝ ΚΟΣΜΩΝ ο Σπίλμπεργκ εκανε αυτο ακριβως που φοβομουν. Για καποιο λογο τον οποιο δε θα βιαστω να συμπερανω, καταφερνει να φτιαξει μια πολυ στιβαρη ταινια, αλλα οχι αυτο που αναφερεται στον τιτλο. Ο Σπίλμπεργκ επιλεγει μια πολυ πιο προσγειωμενη οπτικη. Το φιλμ δε θυμιζει σε τιποτα προηγουμενες εσχατολογικες ταινιες καταστροφης οπως η ΜΕΡΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ και ο ΑΡΜΑΓΕΔΔΩΝ. Δεν υπαρχουν τα γνωστα κλισε οπως καταστροφη γνωστων μνημειων του πλανητη, ουτε ανταποκρισεις απο αλλες πρωτευουσες. Η καμερα μονο σε μερικες σκηνες σηκωνεται πανω απο το εδαφος, ενω η αφηγηση δε φευγει ποτε απο την οικογενεια του Ρέι. Το φιλμ τελικα ειναι η ιστορια για μια οικογενεια που προσπαθει να ζησει μεσα στο θανατο και την απολυτη καταστροφη που σκορπανε τα τριποδα. Περιττο να ειπωθει οτι τα οπτικα εφέ ειναι αψογα, αλλα δυστυχως η αιθουσα στα Χανιά οπου παρακολουθησα την ταινια -παροτι κλειστη- δεν ηταν καταλληλα εξοπλισμενη για να επιτρεψει στον ηχο της ταινιας να δειξει τις ικανοτητες του. Ο Σπίλμπεργκ εχει φροντισει ν' αποσπασει πολυ ικανοποιητικες ερνημειες τοσο απο τον Κρουζ αλλα κι απο τη μικρη Φάνινγκ που αυτο τον καιρο αποτελει τη μικρη 'αποκαλυψη' του Χόλιγουντ και μακαρι να σταδιοδρομησει οπως οι Κίρστεν Ντανστ και Άννα Πάκουιν.
Η επιθεση λοιπον αρχιζει κι ο Ρέι με την κορη και το γιο του, προσπαθουν να διασχισουν το πεδιο της 'μαχης' και να φτασουν στη Βοστώνη οπου βρισκεται η μητερα των παιδιων. Η απειλη ειναι σοβαρη, τα τριποδα ανελεητα και ο πολεμος υποννοειται ικανοποιητικα -ο στρατος εμφανιζεται μαζικα συνηθως οταν ο Ρέι διαπληκτιζεται με το γιο του. Το κακο ομως ειναι οτι για το μεγαλυτερο μερος του φιλμ, απλως υποννοειται. Θελω να πω οτι ο τιτλος και η ιδεα της ιστοριας σε προετοιμαζουν για την μεγαλυτερη ταινια εξωγηινης εισβολης ολων των εποχων. Ο Σπίλμπεργκ δεν ηταν αναγκασμενος ν' ακολουθησει ιδεες προηγουμενων ταινιων, ουτε καν να υποταχθει σε συμβασεις του ειδους. Εξαλλου ειναι ακριβως ο σκηνοθετης απο τον οποιο περιμενεις να δεις εικονες και ιδεες στην ιστορια, που δεν εχει δει απο κανεναν αλλο. Γι' αυτο ειναι κριμα που τελικα δε μπορεις να σταματησεις να σκεφτεσαι οτι τη μεγαλυτερη και πιο απειλητικη εισβολη εξωγηινων στην ιστορια του πλανητη, εμεις καλουμαστε να την περασουμε και να την αισθανθουμε για μιση ωρα σ' ενα υπογειο οπου ο πρωταγωνιστης παιζει ενα μαλλον προχειρο κρυφτο με τους εξωγηινους και που στο κατω-κατω μας θυμιζει την ιδια κατασταση στην οποια ειχαν βρεθει οι πρωταγωνιστες ενος αλλου ταλαντουχου σκηνοθετη, του Μ. Νάιτ Σαϊάμαλαν, στον ΟΙΩΝΟ το 2002. Η εκταση μιας τετοιας σκηνης στο σεναριο ειναι ενδεικτικη των ευκαιριων που χανονται για να βρεθουμε μπροστα σε μια ανευ προηγουμενου καταστροφη.
Η μαζικοτητα ειναι κατι που ο δημιουργος μιας τετοιας ταινιας εξ ορισμου δε μπορει ν' αποφυγει, καθως αποτελει ακεραιο κομματι της ταυτοτητας του εργου -στον τιτλο και την αφηγηση του. Κι ομως ο Σπίλμπεργκ μας περιοριζει στις συνεπειες που υφισταται ενα προαστιο της Νέας Υόρκης. Μας δινει αρκετη πληροφορια για να συνηδειτοποιησουμε το μεγεθος της καταστροφης, αλλα μας στερει το ιδιο το μεγεθος. Επισης, το τελος ερχεται εντελως ξαφνικα και βιαστικα δικαιολογημενο, αναξιοπιστο και προχειρο, παρα την υποβλητικη αφηγηση του Μόργκαν Φρήμαν.
Για να μην παρεξηγηθω, αυτη ειναι μια πολυ εντυπωσιακη, καλοδουλεμενη ταινια επιστημονικης φαντασιας -οχι δρασης. Στο δικο μου το μυαλο παντως, ο πολεμος αναμεσα σε δύο κοσμους θα δοθει σε πολυ μεγαλυτερη κλιμακα.

