Tου Eμμανουήλ A. Kοντογιάννη

Αν κάποιος που δεν συνέπεσε να τον γνωρίσει, θα ήθελε να μάθει για το ποιος είναι αυτός ο Δημητράκης της Δεσποινιάς, δεν έχει να κάνει τίποτε περισσότερο από το να ρίξει μια ματιά στο σχόλιο αυτό.

Όταν λοιπόν μιλάμε για τον Δημητράκη της Δεσποινιάς εννοούμε ασφαλώς το Δημήτριο Βασ. Σαμόλη από τον Αΐμονα, που έπειτα από μια περιπετειώδη διαδρομή στη θάλασσα και στα ξένα κατέληξε να ζει σήμερα στο Ηράκλειο μαζί με την ωραία οικογένεια που δημιουργεί. Παράλληλα δε ασκεί το επάγγελμα του ταξιτζή. Όχι πάντως σαν απλός οδηγός, αλλά σαν ιδιοκτήτης απ’ ότι είμαι σε θέση να ξέρω. Πώς όμως προέκυψε η προσωνυμία του αυτή; Με την προσθήκη στο υποκοριστικό του ονόματός του και του ονόματος της μάνας του για την εύκολη και γρήγορη αναγνώρισή του, σε κάθε περίπτωση που γινότανε λόγος γι’ αυτόν. Το όνομα δηλαδή της μάνας είναι ένα είδος επεξηγηματικού προσδιορισμού του αναφερόμενου προσώπου. Δεν μας είναι άγνωστο βέβαια πως και τα παρατσούκλια παίζουν ακριβώς τον ίδιο ρόλο. Ο τρόπος μάλιστα αυτός να αναγνωρίζεται δηλαδή κάποιος με τη συνδρομή του ονόματος της μάνας του ήτανε αρκετά οικείος σε μας, ή αν θέλετε αρκετά διαδεδομένος.

Ο Δημητράκης της Δεσποινιάς - ο Βασίλης τσ’ Αγγελικής.

Ο Γιώργης της Δοξανιάς - ο Μιχάλης της Δουλολένης κλπ.

Επανερχόμενος όμως πάλι στο Δημητράκη της Δεσποινιάς έχω να παρατηρήσω και τα εξής:

α) Πως η προσωνυμία που του δόθηκε του ήρθε κουτί (του ταίριασε) κι αυτό γιατί πολλοί λίγοι θα μπορούσαν να τον ξέρουν σαν Δημήτριο Βασ. Σαμόλη. β) Όταν κανείς χρησιμοποιεί ειδικά γι’ αυτόν, το υποκοριστικό του, προδιαθέτει τον άλλο ότι πρόκειται το ολιγότερο για ένα συμπαθητικό παιδί. Κι είναι πράγματι έτσι, αν λάβουμε υπόψη μας την άψογη προς όλους συμπεριφορά του, την πραότητα και το ανυπόκριτο χαμόγελό του, την ανεπανάληπτη εργατικότητά του καθώς και την ανελλιπή συμμετοχή του στις κάθε είδους κοινωνικές υποχρεώσεις.

Όλα τα παραπάνω ευγενή χαρακτηριστικά του σε συνδυασμό και με την ωραία οικογένεια που σκαρώνει τον τοποθετούν επάξια στην περίοπτη θέση του παραδειγματισμού. Γι’ αυτό εκτός από την παρότρυνσή μου να συνεχίσει να οικοδομεί αφού το μπορεί, του εύχομαι κι άλλες χαρές και επιτυχίες στη ζωή του. Κι όσον αφορά το βιβλίο του “Κρητικά Μερακλήκια” θα ήθελα να τον ευχαριστήσω κατ’ αρχήν για την τιμή που μου έκανε να μου αφιερώσει ένα από τα αντίτυπά του. Ιδού η αφιέρωση:

Στο δάσκαλο, ποιητή, συγγραφέα, ιδρυτή και επίτιμο πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Αΐμονα “Πλάτων” φίλο και χωριανό μας Εμμανουήλ Α. Κοντογιάννη.

Με εκτίμηση

Υπογραφή

Δημ. Βασ. Σαμόλης

Αΐμονας 17-7-2005

Ευκαιριακά θα πρέπει όμως να του υπενθυμίσω πως η φιλία μας ξεκινάει από τότε που οι πατεράδες μας ήταν νέοι. Ο δικός του λυρατζής και μαντιναδολόγος όπως και ο ίδιος, κι ο δικός μου καλός τραγουδιστής, κάνανε συχνά παρέα και μ’ άλλους μαζί για να ξεφύγουνε μια ώρα του Χάρου, όπως κάπου - κάπου επισημαίνανε! Δεν ξεχνώ επίσης το γέρο Σαμολοβασίλη, όταν είχε έρθει στο χωριό μας από τις Βούτες που έμενε, το 1989 νομίζω και ήρθε και στο σπίτι μας μόνο και μόνο για να δει τον κατάκοιτο πατέρα μου!... Μέσα σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσω και μια ωραία επιστολή που μου έστειλε ο Δημήτρης από το Duisburg της Δυτ. Γερμανίας που αφού με συνέχαιρε για το βιβλίο μου “Αΐμονας” μου εξέφραζε και το παράπονό του πως δεν ανέφερα τον πατέρα του παρά μονάχα με τους χωριανούς της διασποράς. Και δεν είναι ψέματα αυτό, όπως βέβαια και το γεγονός ότι αγνοούσα τη δράση του κατά τη Γερμανική Κατοχή!..

Και τώρα ας ρίξουμε και κάποια ματιά στο καλαίσθητο βιβλίο του, τα “Κρητικά Μερακλήκια” όπως το βάφτισε ο ίδιος και που παραδόθηκε στην κυκλοφορία τώρα τελευταία. Και κατ’άρχήν η εκτύπωσή του έγινε στο Ηράκλειο από την Τυποκρέτα. Εντυπωσιακό στοιχείο της έκδοσης αυτής, πέραν από το χειμαρρώδη λυρισμό του περιεχομένου της είναι και το εξώφυλλό της. Στο μπροστινό του μέρος, εκτός των απαραίτητων πληροφοριακών στοιχείων, απεικονίζονται κι οι δυο χαριτωμένες του κόρες, ως κοπελούδες βέβαια μικρές, ντυμένες Κρητικοπούλες κι έτσι καθώς είναι πιασμένες χέρι - χέρι, δείχνουνε έτοιμες να χορέψουνε τη σούστα αλλά και να αγκαλιάσουν με υπερηφάνεια το τιμημένο μας νησί. Να το πεις αυτό αγάπη; Να το πεις μερακλήκι; Πώς αλήθεια να το πεις;... Αλλά όπως και να το πεις, δεν θα ατυχήσεις! Στο οπισθόφυλλό του απεικονίζεται επίσης ένα μαντολίνο, προσωπική κατασκευή του συγγραφέα. Ακριβώς δε κάτω από το απεικονιζόμενο μαντολίνο μας παραθέτει ένα τετράστιχο, ως ρεφραίν ίσως, με το οποίο μας πληροφορεί πως τόσο η τεχνική της πλοκής του στίχου, όσο και η ικανότητα επίδοσης προς τις καλές τέχνες είναι υπόθεση κληρονομική. Και δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε!

“Με κληρονομικότητα

και λίγη κουζουλάδα

μα και μεράκι γράφτηκε

η κάθε μαντινάδα”.

Τα “Κρητικά Μερακλήκια” θα μπορούσε κανείς να τα χαρακτηρίσει ως μια εκτεταμένη προσωπική βιογραφία του συγγραφέα των, που διανθίζονται από τα έντονα συναισθηματικά του βιώματα! Ο Δημήτρης Β. Σαμόλης αν και οι επίσημες γνώσεις του περιορίζονται στο Δημοτικό Σχολείο, εντούτοις με την προσωπική του ευφυή παρουσία μέσα στο δικό του κύκλο ενδιαφερόντων κατάφερε να αυτοκαλλιεργηθεί και να παρουσιάζεται με πολύ ευρύτερο γνωστικό προφίλ. Αυτό εξάλλου επιβεβαιώνεται κι από την ποικιλότητα των θεμάτων που προσεγγίζει. Το Δημητράκι της Δεσποινιάς δεν είναι όμως μόνο ο κληροδοτημένος ταλαντούχος στιχοπλόκος αλλά και ο ευαίσθητος ποιητής που τραγουδά με αυθορμητισμό πολλές φορές, την αγάπη, τη μοναξιά αλλά και την πίκρα της ξενιτιάς. Είναι ακόμη πολύ κοντά στο Θεό που σε κάθε ευκαιρία τον εξυμνεί, έτσι ακριβώς όπως κάνανε και οι πρόγονοί του!...

Μια αγάπη, σελ. 48 στροφή 6η

“Μου ’γραφε κι εκείνη

πόσο μ’ αγαπούσε

ταίρι να γενούμε

ότι λαχταρούσε”.

Στο σπίτι του ξενιτεμένου Κρητικού σελ. 41 στροφή 1η

“Μέσα στο σπίτι που τώρα μένω

έχω φυλάξει κάποια γωνιά

να μου ζεσταίνει ψυχή και σώμα

μέσα στου κόσμου την παγωνιά”.

Το ποίημα αυτό μεταφράστηκε στα γερμανικά και δημοσιεύτηκε σ’ ένα λογοτεχνικό περιοδικό που μοιραζότανε στα Δημοτικά Σχολεία του Duisburg. Ιδού και η μετάφραση της στροφής αυτής:

Im dem haus, indem ich jetzi wohne

habe ich mir eine Ecke autbewahrt

damit sic mir meine seele und meinen Korper warmet

in der eisigen kalte der welt

Τα Χριστούγεννα του γερο - βοσκού σελ. 122 στροφή 14η

“Σήμαινε καμπάνα

όταν στο χωριό του

φθάνει κι αντικρύζει

το μεγάλο γιο του

να τον περιμένει

σαν την οπτασία

με πολλή λαχτάρα

μπρος στην εκκλησία!...”.

Τα τρία παραπάνω ποιήματα θα μπορούσε να τα πει κανείς αριστουργηματικά!... Και κλείνοντας στο σημείο αυτό δεν μπορώ παρά να του απευθύνω ένα ειλικρινές “Εύγε”, κάτι που απορρέει βέβαια από τα υψηλόφρονα αισθήματά του.