Σε νέες περιπέτειες φαίνεται ότι οδηγείται το Πολυτεχνείο Κρήτης. Οπως κατήγγειλαν χθες οι πέντε καθηγητές - μέλη της προσωρινής γενικής συνέλευσης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, οι οποίοι εργάστηκαν αφιλοκερδώς για να λειτουργήσει το τμήμα αυτό, το "ευχαριστώ" της νέας Πρυτανείας είναι η δήλωση του αντιπρύτανη καθηγητή Ιωακείμ Γρυσπολάκη ότι από την 1η Σεπτεμβρίου που αναλαμβάνει καθήκοντα Πρύτανη δεν θα απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης του.

Σημειώνουν ότι η σύγκλητος με ισχνή πλειοψηφία απέρριψε το πρόγραμμα σπουδών και τονίζουν πως "δεν έχουν διάθεση να υποχωρήσουν από τις θέσεις τους έστω και αν αυτό τελικώς οδηγήσει στην βίαιη απομάκρυνσή τους".

Στο πλευρό τους πάντως στέκεται ο και σήμερα πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης Γιάννης Φίλης ο οποίος τονίζει ότι οι συγκεκριμένοι καθηγητές είναι οι κορυφαίοι της Αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα και έδωσαν τον εαυτό τους για να φτιαχτεί το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ενώ παράλληλα χαρακτηρίζει "άκομψο το ότι ετέθη θέμα εμπιστοσύνης στους πέντε ανθρώπους της Αρχιτεκτονικής κατά τη διάρκεια της Πρυτανείας μου από τον αντιπρύτανή μου".

Πρόκειται συγκεκριμένα για τους καθηγητές Γιάννη Πολύζου (Ε.Μ.Π.), Αναστ. Κωτσιόπουλο (Α.Π.Θ.), Νίκο Καλογήρου (Α.Π.Θ.), Παναγιώτη Τουρνικιώτη (Ε.Μ.Π.) και Ανδρέα Κούρκουλα (Ε.Μ.Π.) οι οποίοι σε κείμενό τους με τίτλο: "Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης: Δείγματα ακαδημαϊκής συμπεριφοράς, σημειώνουν:

"Το Πολυτεχνείο Κρήτης στα Χανιά είναι ένα μικρό σε μέγεθος αλλά δυναμικό Α.Ε.Ι. με πέντε μέχρι πέρυσι Τμήματα. Το νέο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου αυτού είναι το πιο πρόσφατο από τα έξι πανεπιστημιακά Τμήματα στην Ελλάδα, που υπηρετούν τις σπουδές Αρχιτεκτονικής, αυτή τη μοναδική σύζευξη τέχνης, τεχνολογίας και επιστήμης. Η είσοδος των πρώτων φοιτητών του Τμήματος το 2004-05 αποτέλεσε το τέλος μιας επίπονης προσπάθειας τόσο των τοπικών φορέων όσο και των άλλων Σχολών να αποκτήσει η πόλη των Χανίων μία σύγχρονη Αρχιτεκτονική Σχολή, ανοιχτή στο χώρο της Μεσογείου και τον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Μία προσπάθεια που υλοποιήθηκε με την παρουσία στη Σχολή των πλέον προβεβλημένων αρχιτεκτόνων της τοπικής κοινωνίας, μαζί με αρχιτέκτονες καθηγητές με πολύχρονη ακαδημαϊκή εμπειρία.

Μέλη της πρώτης πενταμελούς Προσωρινής Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος ορίσθηκαν οι υπογράφοντες με ομόφωνη πρόταση της Διοίκησης του Πολυτεχνείου. Η επιλογή αυτή είχε προφανώς σχέση με την εμπειρία των προσώπων αυτών: ο Γ. Πολύζος διετέλεσε δύο φορές Πρόεδρος της Αρχιτεκτονικής Σχολής και Αντιπρύτανης του Ε.Μ.Π., ο Α. Κωτσιόπουλος διετέλεσε τρεις φορές Πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ. και υπήρξε μελετητής του Ρυθμιστικού Σχεδίου του Πολυτεχνείου Κρήτης, ο Νίκος Καλογήρου είναι ο ήδη εκλεγμένος Πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ. ενώ διετέλεσε δύο φορές Αντιπρόεδρος του ιδίου Τμήματος, ενώ ο Π. Τουρνικιώτης και ο Α. Κούρκουλας έχουν πολύχρονη συμμετοχή στην οργάνωση του Προγράμματος Σπουδών της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Ε.Μ.Π. Αποτελούσε επίσης ένα είδος αναγνώρισης των επί σειράν ετών πρωτοβουλιών για τη δημιουργία της νέας Σχολής.

Οι παράγοντες του Πολυτεχνείου (η σημερινή Πρυτανεία, η Τεχνική Υπηρεσία, η Διοίκηση), πολλές δυνάμεις της πόλης των Χανίων με πρωταγωνιστή το Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου, τα πέντε μέλη της Επιτροπής αλλά ιδίως οι επιλεγέντες νέοι διδάσκοντες του Πολυτεχνείου με το ΠΔ 407 (πλαισιωμένοι από εθελοντικώς προσφερθέντες συναδέλφους όπως η καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Μπ. Μπαμπάλου), εργάστηκαν στα όρια των δυνάμεών τους ώστε η εικόνα της Σχολής στο τέλος του ακαδημαϊκού έτους να είναι κατά γενική ομολογία πέραν πάσης προσδοκίας: υψηλού επιπέδου φοιτητικές εργασίες, εξαιρετικές συνθήκες χώρου και εξοπλισμού, συγκροτημένο και συνεκτικό πρόγραμμα σπουδών με έκτακτη συμμετοχή αρχιτεκτόνων διεθνούς εμβέλειας (καθηγητές από τις Αρχιτεκτονικές Σχολές του Columbia ΗΠΑ και Mendrisio Ελβετίας) αλλά και δημοσιοποίηση της προσπάθειας σε ημερίδα με τη συμμετοχή των Αρχιτεκτονικών Σχολών της χώρας, του ΤΕΕ, του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων και διαλέξεις των Aurelio Galfetti και Δημήτρη Φατούρου. Η περί το τέλος του ακαδημαϊκού έτους, εκλογή των νέων πρυτανικών Αρχών σε κλίμα ηρεμίας, με μοναδική την υποψηφιότητα του κ. Γρυσπολάκη ως Πρυτάνεως και των κ.κ. Βαρότση και Πατεράκη ως Αντιπρυτάνεων, προμήνυε λαμπρό μέλλον.

Δυστυχώς, η συνέχεια ήταν τελείως απρόβλεπτη. Ίσως είχε υποτιμηθεί μια διαφαινόμενη διάθεση δυσπιστίας απέναντι στα μέλη της πενταμελούς προσωρινής Γενικής Συνέλευσης η οποία είχε εκφραστεί κατά τις εκλογές των πρώτων καθηγητών του νέου Τμήματος. Η δυσπιστία αυτή δεν υπερέβη βεβαίως τα πλαίσια της ακαδημαϊκής νομιμότητας.

Η πραγματική έκρηξη ήρθε αμέσως μετά την εκλογή της νέας Πρυτανείας. Αιφνιδίως, την 1η Ιουλίου 2005, ημέρα κατά την οποία είχε οριστεί συνάντηση με τη νέα Πρυτανεία, τα μέλη της προσωρινής Γενικής Συνέλευσης πληροφορήθηκαν ότι το ίδιο πρωί η Σύγκλητος του Πολυτεχνείου ανέβαλε την έγκριση του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος για το δεύτερο ακαδημαϊκό ετος, καθώς και την πρόταση για την ανανέωση εντολής διδασκαλίας όλου του διδακτικού προσωπικού. Οι ισχυρές απόψεις της νέας Πρυτανείας επί της δομής του Προγράμματος Σπουδών μιας Αρχιτεκτονικής Σχολής, επί των χαρακτηριστικών των διδασκόντων και επί άλλων συναφών θεμάτων επανελήφθησαν κατά τη συνάντηση αυτή, με διαφαινόμενη την απειλή ότι η προσωρινή Γενική Συνέλευση δεν θα έχει την εμπιστοσύνη της νέας Πρυτανείας. Στην προσπάθειά μας να αρθρώσουμε το επιχείρημα ότι εμείς έχουμε επαρκή γνώση του χαρακτήρα και των αναγκών του Τμήματος και ότι σε κάθε περίπτωση είμαστε διατεθειμένοι να συζητούμε τα πάντα πριν διατυπώσουμε τις θέσεις μας, εισπράξαμε τη δήλωση ότι η Σύγκλητος αποφασίζει και το τι πιστεύουμε εμείς είναι δευτερεύον. Ιδιαίτερη μάλιστα, ανησυχία προξένησε το γεγονός ότι σε μεγάλο αριθμό φοιτητών είχε ήδη δημιουργηθεί ο αδικαιολόγητος φόβος ότι το Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος δεν θα οδηγεί σε επαγγελματικώς ανεγνωρισμένο δίπλωμα, διότι δήθεν δεν θα περιέχει επαρκή τεχνικά μαθήματα.

Το όλο σκηνικό της δυσπιστίας απέναντι στην πενταμελή προσωρινή Γενική Συνέλευση επανελήφθη σε νέα συνεδρίαση της Συγκλήτου στις 14 Ιουλίου 2005, παρουσία μας. Παρά την εκτεταμένη και τεκμηριωμένη ανάλυση των θέσεών μας για το πρόγραμμα σπουδών και τις θέσεις των διδασκόντων του νέου Τμήματος και παρά την στήριξη που μας παρείχε η απερχόμενη Πρυτανεία, η Σύγκλητος με ισχνή πλειοψηφία απέρριψε το Πρόγραμμα Σπουδών του 3ου και 4ου εξαμήνου και άφησε το νέο Τμήμα μετέωρο, εν όψει του νέου ακαδημαϊκού έτους. O νέος Πρύτανης, μάλιστα, ανακοίνωσε ενώπιον της Συγκλήτου ότι από την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του, την 1η Σεπτεμβρίου 2005, τα μέλη της προσωρινής Γενικής Συνέλευσης, οριστικώς πλέον, δεν θα έχουν την εμπιστοσύνη της Πρυτανείας.

Αναρωτιέται κανείς ποια είναι τα πραγματικά κίνητρα της νέας Πρυτανείας, ώστε να φτάσει στο σημείο να απορρίπτει το Πρόγραμμα Σπουδών. Δεν είναι εύκολο να απαντήσει κανείς με βεβαιότητα. Η επικρατέστερη υπόθεση είναι ότι η νέα διοίκηση του Πολυτεχνείου Κρήτης θεωρεί το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών τέκνον της αγαπητόν και άρα οφείλει να το αναθρέψει σύμφωνα με τις δικές της αντιλήψεις. Ποιες είναι οι αντιλήψεις αυτές; Πρώτον, να αυξηθούν οι ώρες διδασκαλίας εξειδικευμένων μαθημάτων που δυστυχώς, όταν διδάσκονται αποσπασματικά, έχουν μειωμένη αξία για τους φοιτητές Αρχιτεκτονικής. Δεύτερον, να προδιαγραφεί η επιστημονική προσωπικότητα των νέων καθηγητών με κριτήρια που αποκλίνουν από τα καθιερωμένα των Αρχιτεκτονικών Σχολών. Τρίτον, να αποθαρρυνθεί η προσπάθεια να αποκτήσει το νέο Τμήμα μιαν ιδιαίτερη ταυτότητα που θα το βοηθούσε σημαντικά στη διαδρομή του στη διεθνή σκηνή. Τέταρτον, να παρέχει το Τμήμα πρόωρα - στο προπτυχιακό δηλαδή επίπεδο - και αντίθετα με την κυρίαρχη άποψη όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών Αρχιτεκτονικών Σχολών, δίπλωμα εξειδίκευσης (σε Συντήρηση –Αναστήλωση).

Οι υπογράφοντες έχουν πολλά χρόνια εμπειρίας στην πανεπιστημιακή ζωή, γνωρίζουν καλά τις ιδιαιτερότητες των ενδοπανεπιστημιακών συγκρούσεων και θα όφειλαν να μην εκπλήσσονται από γεγονότα αυτού του τύπου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ωστόσο, αυτά που συνέβησαν ξεπέρασαν τα αποδεκτά όρια και έθιξαν την ακαδημαϊκή οντότητα του Τμήματος. Τα πέντε μέλη της πενταμελούς προσωρινής Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης δηλώνουν δημόσια, τόσο προς το Υπουργείο Παιδείας, όσο και προς την αρχιτεκτονική και την πανεπιστημιακή κοινότητα της χώρας μας, ότι δεν έχουν διάθεση να υποχωρήσουν από τις θέσεις τους, έστω και αν αυτό τελικώς οδηγήσει στην βίαιη απομάκρυνσή τους από τα καθήκοντα που έχουν αναλάβει.

Χανιά, 20 Ιουλίου 2005

Γιάννης Πολύζος

Τάσος Κωτσιόπουλος

Νίκος Καλογήρου

Παναγιώτης Τουρνικιώτης

Ανδρέας Κούρκουλας



Ο Γιάννης Φίλης



Ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, Γιάννης Φίλης, σε δηλώσεις του, χαρακτήρισε αληθή όσα αναφέρει η επιστολή των πέντε αρχιτεκτόνων, οι οποίοι συνιστούν την προσωρινή γενική συνέλευση του τμήματος Αρχιτεκτονικής στο Πολυτεχνείο Κρήτης και συνέχισε:

"Πράγματι, έγινε συνεδρίαση της συγκλήτου, στην οποία λόγω του ότι απουσίαζαν οι πέντε καθηγητές ανεβλήθη το θέμα του προγράμματος σπουδών, όμως στην επόμενη συνεδρίαση, στις 14 Ιουλίου, όπως σωστά αναφέρεται, ήταν παρόντες οι τέσσερις από τους πέντε, οι οποίοι έδωσαν εξηγήσεις επαρκέστατες και πειστικότατες, αλλά όμως δεν έπεισαν ένα μικρό αριθμό ατόμων στη Σύγκλητο και την εκλεγείσα Πρυτανεία. Και εκεί εδηλώθη από τον κ. Γρυσπολάκη πράγματι ότι δεν θα απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης του και ότι από την έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους θα αντικατασταθούν διότι το πρόγραμμα σπουδών που φτιάχνουν δεν είναι σωστό και ενέχει τον κίνδυνο να μην κατοχυρώνει επαγγελματικά δικαιώματα. Οι εξηγήσεις που έδωσαν οι τέσσερις οι οποίοι ήταν παρόντες, για μένα ήταν πειστικές και γι’ αυτό και τους είπα ότι όσον αφορά εμένα απολαμβάνουν και της εμπιστοσύνης μου και τους ευχαριστώ πολύ για το έργο που επιτέλεσαν έως τώρα διότι το νέο τμήμα λειτούργησε επί ένα έτος με τις ελάχιστες δυνατές αναταράξεις, δοθεισών των συνθηκών στην Ελλάδα. Δεν περίμενα η λειτουργία του να ήταν τόσο ομαλή, τόσο καλή και τόσο ωραία. Θεωρώ ότι έχουν επιτελέσει αφιλοκερδώς -δεν αμείβονται- πολύ σημαντικό έργο και θα μπορέσουν να συνεχίσουν το έργο τους καθώς είναι οι κορυφαίοι αρχιτέκτονες της χώρας. Ομως, εγώ θα πάψω να είμαι πρύτανης από 1η Σεπτεμβρίου. Επομένως δεν μου πέφτει λόγος παρακάτω. Θεωρώ ότι αυτό που έκαναν ήταν αλτρουιστικό και εξαιρετικά επωφελές για το Πολυτεχνείο και ότι η όλη σύγκρουση είναι εξαιρετικά ατυχής. Ομως, η νέα Πρυτανεία έχει τις δικές της απόψεις και θα λειτουργήσει με το δικό της τρόπο. Εγώ, δεν μπορώ να παρέμβω περαιτέρω, ούτε μπορώ να πω τίποτα άλλο. Εκείνο που μπορώ να πω είναι ότι κατά την κρίση μου, το όλο επεισόδιο αδικεί τους πέντε αυτούς ανθρώπους που βοήθησαν το Πολυτεχνείο με τον τρόπο που το βοήθησαν. Προσέφεραν πολύ σπουδαίο έργο. Είναι οι μεγαλύτεροι αρχιτέκτονες σε ακαδημαικό χώρο στη χώρα μας και έδωσαν τον εαυτό τους για να φτιαχτεί αυτό το τμήμα. Και έτσι δημιούργησαν καλές προοπτικές. Νομίζω ότι οι κατηγορίες οι οποίες τους εξετοξεύθησαν είναι απολύτως άδικες. Οι άνθρωποι ξέρουν από πρόγραμμα σπουδών, ξέρουν την αρχιτεκτονική και δεν υπήρχε κανείς κίνδυνος ότι οι απόφοιτοι της σχολής δεν θα είχαν επαγγελματικά δικαιώματα".

Και ο κ. Φίλης συμπλήρωσε: "Θεωρώ άκομψο το ότι ετέθη θέμα εμπιστοσύνης στους πέντε ανθρώπους της Αρχιτεκτονικής κατά τη διάρκεια της Πρυτανείας μου από τον αντιπρύτανή μου και μικρό αριθμό μελών της Συγκλήτου ενώ θα μπορούσε αυτό να γίνει από την 1η Σεπτεμβρίου εφόσον υπήρχαν διαφωνίες. Και το εκπληκτικό είναι επίσης ότι αυτοί οι πέντε άνθρωποι έως τις εκλογές του Ιουνίου απολάμβαναν της πλήρους εμπιστοσύνης και εκτιμήσεως και της συγκλήτου και της Πρυτανείας και των αντιπρυτάνεων".