Του Ν. Τσαγκαράκη
Ενα παιδί που χρίζεται απρόθυμα ενήλικος πριν καλά-καλά μπει στην εφηβεία, κι ένα άλλο που δεν πρόκειται να μεγαλώσει ποτέ.

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ
DARE MO SHIRANAI
Σκην.: Χιροκάζου Κορίντα
Πρωτ.: Γιούγια Γιαγκίρα, Άγιου Κιτάουρα, Χιέι Κιμούρα, Μομόκο Σιμίζου

Μια μητέρα μετακομίζει με τα 4 παιδιά της σ' ένα μικρό διαμέρισμα στο Τόκιο. Μια μέρα τα εγκαταλείπει, αφήνοντάς τους μόνο λίγα χρήματα κι ένα σημείωμα προς το μεγάλο της γιο, το 12χρονο Άκιρα, να προσέχει τα υπόλοιπα.
Το θέμα του φιλμ είναι εμπνευσμένο από αληθινή ιστορία που συνέβη στο Τόκιο τη δεκαετία του '90. Η πλοκή ακολουθεί τον Άκιρα στην προσπάθεια του να φροντίσει τ' αδέρφια του, αλλά και τη μετάβασή του στην εφηβεία. Προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι καθ' όλο το χρονικό διάστημα στο οποίο εκτυλίσσεται το φιλμ, κανείς από τους γείτονες δεν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει ή ακόμη το ότι τα μικρότερα παιδιά παραμένουν τόσο πειθαρχημένα, ώστε κάποια περιστατικά δε συμβαίνουν νωρίτερα απ' όταν τελικά εμφανίζονται.
Θα μπορούσε κανείς να βρει αρκετά ακόμη παραδείγματα στα οποία ο ρεαλισμός του σεναρίου μοιάζει να υποχωρεί, αλλά στο γενικό πλαίσιο νομίζω ότι δεν παίζουν πολύ μεγάλη σημασία αφού σκηνοθέτης δεν είναι ο Λόουτς, αλλά ο Κορίντα. Το φιλμ δεν ενδιαφέρεται για την κοινωνική πλευρά του θέματος, αλλά παραμένει κοντά στα παιδιά που με το πέρασμα του χρόνου αντιμετωπίζουν το καθένα διαφορετικά την έλλειψη της μητέρας τους. Τα δύο μικρά, ο Σιγκερού και η Γιούκι, δεν αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει και μόνο η Γιούκι εκφράζει περιστασιακά νοσταλγία για τη μητέρα της. Η μεγάλη αδερφή, Κιόκο, νιώθει την απουσία περισσότερο απ' όλους και στενοχωριέται στην κυριολεξία, περνώντας πολλές ώρες στριμωγμένη στη σκοτεινή ασφυκτική ντουλάπα.
Ο Άκιρα είναι ο πιο ώριμος και πιο δυνατός από τα παιδιά. Η Κιόκο επίσης κατανοεί πλήρως την κατάσταση (τα σχόλιά της όταν η μητέρα της επιστρέφει ένα βράδυ μεθυσμένη), αλλά αφενός δε διαθέτει τις άμυνες για να την ελέγξει. Αφετέρου, στον Άκιρα έχει ανατεθεί εξ αρχής ο ρόλος του προστάτη λόγω ηλικίας, αλλά κι επειδή η μητέρα του συστήνει εκείνον ως παιδί της, οπότε είναι ο μόνος που μπορεί να βγαίνει από το σπίτι, να αλλάζει παραστάσεις και να εκτονώνεται. Ο Άκιρα μεγαλώνει πραγματικά κατά τη διάρκεια της ταινίας, της οποίας τα γυρίσματα διήρκεσαν περίπου ένα χρόνο. Η φωνή του βαραίνει, τα χαρακτηριστικά του σκληραίνουν, κι αρχίζει να ενδιαφέρεται για την εμφάνισή του, αν και δεν υπάρχουν πολλά που μπορεί να κανει γι' αυτή. Σε μια σκηνή, λίγο πριν πάει να συναντήσει τη Σάκι, μυρίζει τις μπλούζες του για να δει ποια είναι λιγότερο βρώμικη, αλλά αν κρίνουμε απ' αυτή που τελικά διαλέγει, οι επιλογές του ήταν μάλλον περιορισμένες. Είναι ένα παιδί που εξαιτίας των υποχρεώσεων που του έχουν φορτωθεί, δεν απολαμβάνει το σχολείο και τη φιλία όπως άλλοι συνομήλικοί του. Δε θα διστάσει να ερωτευθεί, όμως επειδή το φιλμ δεν υποκύπτει σε ρομαντικές συμπεριφορές, η έλξη μεταξύ Άκιρα και Σάκι πλαισιώνεται από τραγικά γεγονότα που δεν στερούν τις ελπίδες από το ζευγάρι, αλλά ούτε το μετατρέπουν σε εύκολη διαφυγή για εκείνους και το σενάριο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ταινία χρησιμοποιεί ακροθιγώς δύο θέματα που έχουν αποτελέσει κεντρικό πυρήνα σε δύο άλλες πρόσφατες ταινίες από χώρες της Άπω Ανατολής με πρωταγωνιστές και πάλι παιδιά. Όπως στο ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΚΙΚΟΥΤΖΙΡΟ, η μητέρα εγκαταλείπει τα παιδιά για μια άλλη οικογένεια, ενώ όπως στο ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ ΤΟ ΑΓΓΕΛΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ένα νεαρό κορίτσι που έχει χάσει κοντινό του άνθρωπο (συγγενή ή φίλη) αναγκάζεται να στραφεί στην πορνεία για να κερδίσει χρήματα.
ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΔΥΝΑΜΙΤΗΣ
NAPOLEON DYNAMITE
Σκην.: Τζάρεντ Χες
Πρωτ.: Τζον Χέντερ, Τζον Γκρις, Άαρον Ρούελ, Έφρεν Ραμίρεζ

Ο έφηβος ήρωας του τίτλου, βοηθάει το μοναδικό του φίλο στο σχολείο να κερδίσει τις εκλογές. Αυτός είναι ο μόνος σεναριακός στόχος που τίθεται σ' αυτή την κωμωδία χαρακτήρων, η οποία κατά τ' άλλα πηγαίνει από το ένα γεγονός στο άλλο, μέσα στη ζωή του απολαυστικού ήρωά του.
Με το Ναπολέοντα Δυναμίτη, ο κινηματογραφικός σπασίκλας βρίσκει την απόλυτη ενσάρκωσή του. Το παιδί κάνει τους προκατόχους του στη δεκαετία του '80 να μοιάζουν με μοντέλα. Το μονίμως μισοκοιμισμένο ύφος του, τα γυαλιά που πιάνουν το μισό του πρόσωπο, τα φανταστικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες που ξεδιάντροπα αποδίδει στον εαυτό του, η ομιλία του και η κορμοστασιά του τον κατατάσσουν στη κορυφή της λίστας των nerd.
Αυτό που τον κανει ακόμη πιο απολαυστικό είναι ότι σε αντίθεση με την ασθενική νωθρότητα που παρουσιάζει, μέσα του κρύβει μεγάλη ενεργητικότητα η οποία όμως του είναι εντελώς άχρηστη επειδή δεν έχει το μυαλό για να τη αξιοποιήσει. Ο Ναπολέων κι ο αδερφός του, Κιπ, δεν μαραζώνουν από κόμπλεξ ή τουλάχιστον δε φαίνεται να πτοούνται από την αξιολύπητη εικόνα τους. Ίσως άλλωστε αυτός να είναι κι ο λόγος που καταπιάνονται τόσο εύκολα από ιδιότητες, μερικές από τις οποίες είναι εντελώς ανύπαρκτες (π.χ. μυστικές κινήσεις νίντζα της κυβέρνησης). Ο Ναπολέων δεν είναι ακριβώς γενναίος, αλλά τουλάχιστον είναι αρκετά θρασύδειλος για να υπερασπιστεί το φίλο του, Πέντρο, και να τον βοηθήσει να κερδίσει τις εκλογές με μια πράξη του που δείχνει ποσό άνετος είναι με τον εαυτό του.
Ένα πάνθεον αποτυχημένων φαντασιόπληκτων, για τους οποίους το σενάριο καταφέρνει να προκαλέσει όχι μόνο γέλιο αλλά και συμπάθεια.