Στα εκατό χρόνια της ζωής του ο Κωστής Φραγκούλης προσέφερε σε μεγάλο βαθμό στα Κρητικά Γράμματα και είδε το έργο του να αναγνωρίζεται. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, ο αιωνόβιος λογοτέχνης είχε παρευρεθεί σε εκδήλωση που διοργάνωσαν προς τιμήν του η Περιφέρεια Κρήτης, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου, ο Δήμος Ηρακλείου, η Εταιρεία Γραμμάτων και Τεχνών Ανατολικής Κρήτης και το “ΡΑΔΙΟ ΚΡΗΤΗ”. Εκεί όλοι οι παρευρισκόμενοι είχαν διαπιστώσει ότι απέναντί τους βρισκόταν ένας άνθρωπος αισιόδοξος, με έντονη δίψα για ζωή.
Αμέσως μετά την αναγγελία του θανάτου του Κωστή Φραγκούλη, ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας Κρήτης Σεραφείμ Τσόκας έκανε την παρακάτω δήλωση: «Με βαθιά θλίψη πληροφορήθηκα το θάνατο του ποιητή και πεζογράφου Κωστή Φραγκούλη που υπηρέτησε πιστά την Κρητική παράδοση. Η ζωή και το πολύτιμο έργο του θα αποτελέσουν ένα ισχυρό δίδαγμα προς όλους μας. Η «τρικάταρτη φρεγάτα» του Κωστή Φραγκούλη θα συνεχίζει να ταξιδεύει αγέρωχη στους αιώνες δίνοντας μηνύματα πολιτισμού αλλά και προσωπικού ήθους. Στους οικείους του απευθύνω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια».
Η κηδεία του μεγάλου Κρητικού λογοτέχνη έγινε το πρωί του Σαββάτου από τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά. Εκεί βρέθηκε πλήθος κόσμου για να του απευθύνει το ύστατο χαίρε, άνθρωποι που τον αγάπησαν μέσα από το έργο του, εκπρόσωποι των τοπικών Αρχών και των Γραμμάτων.
Στην εξόδιο ακολουθία χοροστάτησαν οι Μητροπολίτες Πέτρας Νεκτάριος, Ιεραπύτνης και Σητείας Ευγένιος, Αρκαλοχωρίου Καστελλίου και Βιάννου Ανδρέας, ενώ παρέστησαν μεταξύ άλλων ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Μανόλης Κεφαλογιάννης, ο ΓΓ της Περιφέρειας Κρήτης Σεραφείμ Τσόκας, οι βουλευτές Μανόλης Στρατάκης, Βασίλης Κεγκέρογλου, Γιάννης Πλακιωτάκης, Μιχάλης Καρχιμάκης, ο Νομάρχης Δημήτρης Σαρρής ο Δήμαρχος Γιάννης Κουράκης, πλήθος Νομαρχιακών και δημοτικών συμβούλων και εκπρόσωποι των φορέων των γραμμάτων και των τεχνών του τόπου.
Για την προσωπικότητα και το έργο του εκλιπόντος μίλησαν ο Νομάρχης Ηρακλείου Δ. Σαρρής , ο Δήμαρχος Σητείας κ. Τσικαλάκης, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Ψιλάκης που επεσήμαναν ότι το έργο θα μείνει αθάνατο και τα χνάρια του ανεξίτηλα πάνω στο νησί μας.
Ο κ.Σαρρής αναφέρθηκε στην εκδήλωση που έγινε προς τιμήν του Κωστή Φραγκούλη στις 10 Ιανουαρίου, λέγοντας « Τιμήσαμε τον μεγάλο Λογοτέχνη, για τη συμβολή του στη διατήρηση και διάδοση της Κρητικής Παράδοσης, που τόσο γλαφυρά αποτύπωσε στο στίχο και το λόγο του, ευχόμενοι να συνεχίσει για πολλά χρόνια ακόμα την εθνική του προσφορά. “Άλλες μεν βουλές ανθρώπων, άλλα δε Θεός κελεύει” Έτσι, ο απρόβλεπτος, πάντα, Κωστής Φραγκούλης μας αιφνιδίασε, αυτή τη φορά, δυσάρεστα. Εγκατέλειψε απρόσμενα την ματαιότητα των εγκοσμίων, βυθίζοντας στο πένθος ολόκληρη την Κρήτη. Στο φέρετρό του ακουμπάει η Σητεία, η Κρήτη, πενθοφορούσες, αλλά και όλη η Ελλάδα απονέμοντάς του δάφνινο στέφανο». Ο Νομάρχης Ηρακλείου πρόσθεσε ότι ο εκλιπών «υπήρξε ένα πραγματικά σπάνιο φαινόμενο, ένα μυροβόλο ανθεκτικό αγριολούλουδο της Κρητικής γης, που τόσο αγάπησε και κατάφερε στη ζωή του να βγάλει από μέσα του και να εκφράσει, κατά τον καλύτερο τρόπο, το γλωσσικό πλούτο, που είχε αποθησαυρίσει από τη ζωή του στην Κρητική ύπαιθρο, στη γενέθλια γη και στον τόπο που μεγάλωσε και ο οποίος μετουσιώθηκε σε λογοτεχνικό έργο, που η Ακαδημία Αθηνών βράβευσε με το πρώτο της βραβείο. Καταλήγοντας, ο κ.Σαρρής ανέφερε «Από σήμερα ο Κωστής Φραγκούλης δεν θα πατά πια πάνω, αλλά θα βρίσκεται μέσα στην αγκαλιά της Κρητικής γης, που τόσο αγάπησε. Η Κρήτη από σήμερα είναι φτωχότερη. Ένα από τα πιο λαμπρά τέκνα της πέρασε τον Αχέροντα, οδεύοντας προς την Αθανασία, μέσα από το αιώνιας αξίας έργο του. Κωστή Φραγκούλη, Μεγάλε γίγαντα Ανταίε, σου είμαστε ευγνώμονες. Πέρασες από αυτόν τον κόσμο με το κεφάλι ψηλά. Ήσουν το καμάρι της Κρήτης και η πρεπιά της. Τα χνάρια σου πάνω στην Κρητική γη θα μείνουν ανεξίτηλα στους αιώνες για να θυμίζουν το σεμνό, αλλά ταυτόχρονα μεγαλόπρεπο πέρασμά σου».
Συγκίνηση προκάλεσε και ο επικήδειος λόγος που εκφώνησε ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Ψιλάκης, ο οποίος ανέφερε «Να λοιπόν που μερικές φορές ακόμη και τα πιο παράξενα τα όνειρα βγαίνουν αληθινά. Ο Κωστής Φραγκούλης έβλεπε, λέει, ένα όνειρο καλό και βλοημένο
Πως μέσα στον παράδεισο μια ταχυνή προπάτειε
Κι είδε δεντρά… κι είδε νερά…
σμάρι πουλιά λοΐσιμα και γλυκοπεταρίζα.
Τώρα ο ονειροπόλος ταξιδευτής είναι εκεί ανάμεσα
σ' Αγιούς κι αγγέλους τ' ουρανού που γλυκοψαλμουδίζου…
Πάνε χρόνια τώρα που βρήκα στο γραφείο μου ένα κλειστό φάκελο. Απ' έξω έγραφε την αινιγματική φράση «Η Διαθήκη μου». Από το γραφικό χαρακτήρα κατάλαβα πως ήταν του Κωστή Φραγκούλη. Τον αρχικό φόβο διαδέχτηκε το χαμόγελο γιατί ήμουν σίγουρος πως ο Κωστής Φραγκούλης δεν είναι δυνατόν να πεθάνει, άρα η διαθήκη θα ήταν μια από τις χαριτωμένες στιγμές που μας χάριζε συνήθως. Τι έλεγε;
Σαν αποθάνω στα πουλιά παραγγελιά θα κάνω
να 'ρχονται να καθίζουνε στον τάφο μου απάνω
στα κυπαρίσσα, στο σταυρό, στην πλάκα, όπου θένε
τα δεν μπορώ να λέω μπλιο, εκείνα να τα λένε…
πως είν' ωραία η ζωή, οι ομορφιές του κόσμου
η ομορφιά κι ο έρωντας, η Κρήτη που 'χω εντός μου.
Όσοι περνούν να το γροικούν από τους γύρω δρόμους
να μάθουν ότι τα πουλιά αφήνω κληρονόμους.
Δεν ξέρω αν διάλεξε τη φωνή των πουλιών για να τραγουδήσει ή αν τα πουλιά είχαν διαλέξει το τραγούδι του Κωστή για τραγούδι τους. Μπορεί κι η Κρήτη το ίδιο τραγούδι να διάλεξε για να μιλήσει. Κι αν είναι η διαθήκη του αγαπημένου μας Κωστή ένα παιγνίδι με την ομορφιά και τη ζωή, ένα παιγνίδι τρυφερό με το θάνατο, που έρχεται ως φυσική κατάληξη ύστερα από εκατό γεμάτα, εκατό ολόκληρα χρόνια, ας αναλογιστούμε, υπάρχει άραγε πιο οικολογικό, όπως θα λέγαμε σήμερα, πιο ανθρώπινο μήνυμα απ' αυτό; Γιατί ο άνθρωπος που αποχαιρετούμε σήμερα κατάφερε να παίζει με τη ζωή και με τις λέξεις, με την ομορφιά και με τον έρωτα, κατάφερε να διατηρήσει μέσα στην ψυχή του ένα κομμάτι της κοινής κληρονομιάς μας, μια Κρήτη ατόφια κι αμάλαγη, καθαρμένη από κάθε τι περιττό κι ανούσιο κι άσχημο, και στο τέλος να μας πει αφοπλιστικά πως άφησε κληρονόμους του τα πουλιά για να τραγουδούν εκείνα την Κρήτη που έχει εντός του. Γιατί, ακόμη και τώρα, που αυτή η μεγάλη καρδιά σταμάτησε να χτυπά, ο Κωστής έχει φροντίσει να παραμένει ζωντανή η Κρήτη εντός του, σε ποιήματα, διηγήματα και χρονογραφήματα που θα μας ξαφνιάζουν και εμάς και τους επόμενους.
Από σήμερα Κωστή Φραγκούλη,συνέχισε, όποτε ακούμε πουλιά να τραγουδούν θα θυμόμαστε τη διαθήκη σου. Ίσως αυτά που τα όρισες κληρονόμους της φωνής σου να μας θυμίζουν κάθε φορά πως τα στέλνεις για να διδάξουν την αγάπη για τη ζωή και για το περιβάλλον, για την Κρήτη και για το τραγούδι της, για τον έρωτα και τη μαντινάδα, για την αμάλαγη Κρήτη των ονείρων σου.
Όσο για σένα ξέρομε πως σε περιμένει η Κερά Σοφία κι οι παλιοί σου φίλοι. Κι εσύ, Κωστή, δεν ήσουν που αναρωτιόσουνα πως
Μονιάζουνε τ' αντρόυνα στον Άδη….
και δίνου γνώρα οι γεδικοί και σμίγουνε τ' αδέρφια
κι αυτοί που αγαπηθήκανε ανέ συναπαντιούνται;».
Επίσης, ο Πρόεδρος του Νομαρχιακού Συμβουλίου Μιχάλης Αστρινάκης διάβασε το ψήφισμα του Νομαρχιακού Συμβουλίου που συνήλθε εκτάκτως και αποφάσισε να προτείνει την ονοματοδοσία δρόμου της πόλης με το όνομα του Κωστή Φραγκούλη. Τα θερμά συλλυπητήρια του Δημάρχου και ολόκληρου του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου μετέφερε ο κ. Γιάννης Σερπετσιδάκης ενώ μίλησαν ακόμη ο πρώην δήμαρχος Σητείας Ν. Πετράκης και εκπρόσωποι λογοτεχνικών συνδέσμων .
Ο Κωστής Φραγκούλης
Στην O Κωστής Φραγκούλης γεννήθηκε στη Λάστρο Σητείας στις 7 Νοεμβρίου 1905. Ανήσυχο πνεύμα, εγκατέλειψε το χωριό του σε ηλικία 14 χρόνων για το Μεγάλο Κάστρο.
Η δουλειά που τον κέρδισε ήταν η Τυπογραφία, που όπως ο ίδιος είχε δηλώσει, του άνοιξε τους ορίζοντες των Γραμμάτων και των Τεχνών.
Έγραψε το πρώτο του χρονογράφημα σε ηλικία 17 ετών κι έκτοτε σε καθημερινή σχεδόν βάση, έδινε χρονογράφημα στις εφημερίδες του Ηρακλείου “Ανόρθωση”, “Ίδη”, “Δράσις”, “Πατρίδα”, “Μεσόγειος”, “Δημοκράτης”, στις περισσότερες από τις οποίες εργάστηκε και σαν στοιχειοθέτης. Ο Κωστής Φραγκούλης συνεργάστηκε για πολλά χρόνια με την «Π», στην οποία έγραφε καθημερινή στήλη με το ψευδώνυμο «Ανταίος». Αργότερα ασχολήθηκε με το Ραδιοχρονογράφημα, στην τοπική ΕΡΤ στην αρχή, για να κλείσει την μακρόχρονη καριέρα του στο “ΡΑΔΙΟ ΚΡΗΤΗ”.
Τη συγγραφή βιβλίων, άρχισε το 1930 με την Ποιητική Συλλογή “Μ' ΑΝΟΙΧΤΑ ΦΤΕΡΑ”. Κάποιοι φρόντισαν να καούν, στην κυριολεξία αυτά τα “Φτερά” και μαζί τα φτερά του νεαρού συγγραφέα. Αποτέλεσμα; Μια 15χρονη σιωπή. Επανήλθε με την δεύτερη συγγραφική του προσπάθεια που ήταν κι εκδοτική αυτή τη φορά, με τα “ΤΑ ΚΡΗΤΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ”, περιοδικό Λόγου και Τέχνης, όπως εκείνος το ήθελε.
Ακολουθούν “ΤΑ ΔΙΦΟΡΑ” βιβλίο Α', “Τα ΔΙΦΟΡΑ” βιβλίο Β' γραμμένα σε 15σύλλαβο κρητικό στίχο. Εργασία που εβράβευσε η Ακαδημία Αθηνών με Α' Βραβείο.
Ακολούθησαν αμέσως τα διηγήματα: “Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΙΟΥ”, “Η ΡΟΥΣΙΚΗ ΚΑΜΠΑΝΑ”, “ΟΡΓΙΣΜΕΝΑ ΣΤΑΧΥΑ”, “Η ΚΑΤΣΙΦΑΡΑ” και τελευταίο το ηθογράφημα “ΤΟ ΠΡΟΞΕΝΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΔΩΡΑ”.
Στην εταιρεία Κρητών Στιχουργών «Μιχάλης Καυκαλάς» θεσμοθετήθηκε προ τριετίας το βραβείο Κωστή Φραγκούλη, το οποίο θα δίνεται κάθε τρία χρόνια στο καλύτερο στιχούργημα άνω των χιλίων στίχων που θα είναι γραμμένο στην Κρητική ντοπιολογία, τη γλώσσα των «Διαφόρων».
Στα συρτάρια του υπάρχουν έτοιμα τα “ΚΡΗΤΑΝΘΕΜΑ”. Ρίμες και Μαντινάδες “για να δουν οι νέοι πώς πρέπει να δουλεύεται το μοναδικό αυτό δείγμα γραφής της κρητικής γλώσσας”. Υπάρχει φυσικά και άλλο άφθονο ανέκδοτο υλικό σε ποιήματα και πεζά που θα χρειαστούν επίπονη προσπάθεια για να δουν το φως της δημοσιότητας.
