Του Κώστα Μπογδανίδη
ΘΕΜΗΣ ΜΑΓΓΑΝΑΣ: (διευθυντής ΟΑΝΑΚ) - Δεν γνώριζα πως κάτι δεν πήγαινε καλά με τη συντήρηση του μνημείου. Είμαστε υποχρεωμένοι να το ερευνήσουμε
Ερευνα θα ξεκινήσει ο ΟΑΝΑΚ μετά τις καταγγελίες του κ.Σκουτέλη σχετικά με την συντήρηση των Νεωρίων και του κινδύνου αλλοίωσης του μνημείου, που αποκάλυψε χθες η «Π».
Πάντως η επιστολή του μελετητή έχει προκαλέσει την ενόχληση τόσο των στελεχών του Οργανισμού όσο και των αρχαιολόγων που θεωρούν ότι η αναστύλωση έχει γίνει με τις προδιαγραφές του ΚΑΣ, ενώ αφήνουν αιχμές για την στάση του κ.Σκουτέλη.
Το έγγραφο Σκουτέλη που αποκάλυψε χθες η «Π» προκάλεσε τριγμούς και πολλές συζητήσεις στους εμπλεκόμενους φορείς. Κυρίως βέβαια μετά τη δημοσιοποίησή του αφού εδώ και μερικές μέρες το είχαν παραλάβει.
Την ενόχλησή του δεν έκρυψε και ο διευθυντής του ΟΑΝΑΚ κ.Θέμης Μαγγανάς που δήλωσε ότι «δεν γνώριζε πως κάτι δεν πήγαινε καλά με την συντήρηση του μνημείου» ενώ δεν περίμενε ένα τέτοιο έγγραφο από τον κ.Σκουτέλη που είναι και ειδικός σύμβουλος του Οργανισμού.
Οι αρχαιολόγοι πάντως κατά των οποίων στρέφονται τα βέλη του κ.Σκουτέλη παρότι αποφεύγουν να του απαντήσουν μιλούν για «ακατανόητη επίθεση που δεν εδράζεται σε στοιχεία» και θεωρούν ότι όλα γίνονται νομότυπα και με γνώμονα την προστασία του μνημείου.
«Φυσικά και θα ερευνήσουμε να δούμε τι συμβαίνει, αλλά δεν σας κρύβω ότι αυτή η επιστολή μας εξέπληξε” λέει ο κ.Μαγγανάς. «Βεβαίως είμαστε υποχρεωμένοι, συνεχίζει, να το ψάξουμε, για να δούμε τι θα κάνουμε. Εγώ δεν θεώρησα ότι γίνονται ενέργειες που βάζουν σε κίνδυνο το μνημείο, εαν ήξερα κάτι τέτοιο θα το είχα σταματήσει».
Ο κ.Μαγγανάς λέει ότι «οι εργασίες προχωρούν με συναίνεση όλων των φορέων μετά από τόσες συζητήσεις. Είμαστε σε στενή συνεργασία με τις τεχνικές υπηρεσίες και τους αρχαιολόγους, δεν πιστεύω ότι συμβαίνουν αυτά τα πράγματα». Παραδέχεται πάντως ότι ορισμένες αιτιάσεις των αρχαιολόγων καθυστέρησαν το έργο-κυρίως η ανασκαφική έρευνα που ζήτησαν.
«Σε κάθε περίπτωση πάντως εάν ο κ.Σκουτέλης ήθελε να πει κάτι ας το έλεγε χωρίς υπονοούμενα. Εμένα αυτό που με ενδιαφέρει είναι να συντηρηθεί το μνημείο , να μην πέσει. Ο κίνδυνος που υπάρχει είναι να ξαναμπούμε σε ατέρμονες συζητήσεις και φιλοσοφίες, χωρίς να κάνουμε έργο» καταλήγει ο κ.Μαγγανάς.
Τα ζητήματα
Να θυμίσουμε ότι ο κ.Σκουτέλης έθεσε συγκεκριμένα ζητήματα για τα Νεώρια και γενικά για τη συντήρηση των μνημείων ενώ επεσήμανε μεταξύ άλλων:
«1. Πριν ακόμα από την εγκριτική απόφαση, οι υπεύθυνοι της 13ης Ε.Β.Α. ζήτησαν από τον ΟΑΝΑΚ εκτεταμένη ανασκαφική έρευνα η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο 2004 χωρίς να διαφαίνεται συγκεκριμένο όφελος για το ίδιο το έργο (δεν έχει καν συμμορφωθεί η ιδιοκτησία της υπερκείμενης πολυκατοικίας για τη διευθέτηση της απορροής των ομβρίων). Ο καθαρισμός που μεταμορφώθηκε τελικά σε ανασκαφή, χωρίς ενημέρωση προς άλλους φορείς, κατάφερε να δημιουργήσει νέα δεδομένα για ανατροπές και τροποποιήσεις στη συνέχιση του έργου.
2. Ως προς τον τρόπο επέμβασης δίδονται οδηγίες στους επιβλέποντες του ΟΑΝΑΚ και του αναδόχου, αποσπασματικά, με ασυνέπεια και χωρίς να τηρούνται οι διαδικασίες που προβλέπονται από το εγκριτικό έγγραφο και ως επιλογές δεν συνάδουν ούτε με τις γενικές αναφορές του εγγράφου και περισσότερο με τη φιλοσοφία και ορισμένες από τις επιλογές της μελέτης μας.
• Αρχικά η ανεξέλεγκτη αμμοβολή (10-20 Ιουνίου 2004) που δεν προβλεπόταν καν από την έγκριση, που διέλυσε το συνδετικό υλικό και πιθανόν να ρηγμάτωσε ακόμη περισσότερο πεσσούς και θόλους.
• Στη συνέχεια το έργο προωθήθηκε σε πολλά μέτωπα επί του μνημείου με κατεδάφιση κονιαμάτων (με μηχανικά μέσα στις 27 και 28 Σεπτεμβρίου), εκτεταμένα αρμολογήματα και κατεδάφιση μεταγενέστερων της οικοδομής χαλικωμάτων. Ως αποτέλεσμα διαφαίνεται η απόδοση ενιαίας μορφής τοιχοποιίας, εκεί που ήταν το αραβοβυζαντινό τείχος, η βενετσιάνικη και η τουρκική μεταγενέστερη παρέμβαση.
• Η επίπεδη τελική επιφάνεια της λιθοδομής με το ελάχιστο πάχος από τον αυθεντικό αρμό, έχει πλέον στη μεγαλύτερη έκτασή της σε όλους τους θόλους μεταβληθεί σε πλατύ αρμό σε εσοχή και με κονιάματα που δόθηκαν ως σύνθεση, μόνο στο ημερολόγιο των εργασιών. Αποδίδεται πλέον κοινή υφή σε όλες τις λίθινες επενδύσεις του βενετσιάνικου Ηρακλείου, στα τείχη, στα Νεώρια, στις εκκλησίες.
• Επιπλέον προωθήθηκε η τοποθέτηση σωλήνων ενεμάτων ανεξέλεγκτα, σε όλες τις επιφάνειες των κάθετων λιθοδομών με χρήση τρυπανιού.

