Στην αυλή του μουσείου για το Νίκο Καζαντζάκη στους Βαρβάρους, (Μυρτιά) το πρωί της 30ης Οκτωβρίου μαζεύτηκαν αρκετοί άνθρωποι για να καλωσορίσουν τον Άγιο Φραγκίσκο, το Φτωχούλη του Θεού. Έναν επισκέπτη που από κείνη τη μέρα στολίζει την αυλή του μουσείου. Η καλλιτεχνική μορφή του μπρούτζινου αγάλματος που φιλοτέχνησε ο Γερμανός Wilfried Koch αντικρύζει το χώρο που στεγάζει τα βιβλία και τα θυμητάρια του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη.
Αφορμή για τη δημιουργία του αγάλματος, ήταν το βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, «Ο φτωχούλης του Θεού». Ο W. Koch συγκινημένος από το λογοτεχνικό πορτραίτο του Αγίου Φραγκίσκου, φιλοτέχνησε την εντυπωσιακή φιγούρα σε ορείχαλκο, στη χώρα του τη Γερμανία. Σε μια σχετικά πρόσφατη επίσκεψή του στην Κρήτη, εντυπωσιάστηκε από την ιδιαίτερη ζωντάνια του κρητικού τοπίου, αναγνωρίζοντας στα πρόσωπα των σύγχρονων Κρητικών και στις καθημερινές εικόνες την Κρήτη του Καζαντζάκη. Όπως ανέφερε στην ομιλία του ο W. Koch: “Εμείς, που ερχόμαστε από τον κρύο βορρά της Ευρώπης στο ευλογημένο σας νησί, βλέπουμε στην αρχή μόνο ό,τι θέλουμε να δούμε. Περπατάμε στις ωραίες, γεμάτες Ιστορία πόλεις σας, θαυμάζουμε τα ερείπια στην αρχαία Κνωσό, τη Φαιστό και τα Μάλια, και προσπαθούμε να φανταστούμε την παλιά τους δόξα και το μεγαλείο τους. Σταματάμε μπροστά από μια αιωνόβια και γηρασμένη ελιά και συγκινημένοι αισθανόμαστε χαρά και θαυμασμό, πώς κατάφερε να ζει ακόμα, διηγώντας μας ιστορίες από όσα είδε τους περασμένους αιώνες.
Σε ταβέρνες, δίπλα με συμπατριώτες σας στο ίδιο τραπέζι, τρώμε τα ίδια κρητικά φαγητά…
Όμως για τα πολιτιστικά επιτεύγματα των νεωτέρων χρόνων στη χώρα σας, συνήθως δεν γνωρίζουμε στη Γερμανία σχεδόν τίποτα.
Από τούτο το μισοσκόταδο, μάς φέγγει ένα λαμπρό φως: Είναι η μορφή του μεγάλου σας συγγραφέα και ποιητή του Νίκου Καζαντζάκη και δεν μπορούμε παρά να υποκλιθούμε μπροστά του με θαυμασμό.
Στον εσωτερικό κόσμο του καλλιτέχνη ολοκληρώθηκε αυτό το γεφύρωμα ανάμεσα στην επιρροή του έργου του Καζαντζάκη και στη σημερινή πραγματικότητα της Κρήτης. Μέσα από τη μορφή και το έργο του αγαπημένου Αγίου της Δύσης, του Φτωχούλη του Θεού, δύο κόσμοι ενώνονται. Η σύζυγος μου και εγώ, είμαστε τόσο συνεπαρμένοι από την παρουσίαση του Αγίου που κάνει ο Καζαντζάκης, ώστε αποφασίσαμε πριν ένα περίπου χρόνο, κατά τη διάρκεια της πρώτης μας επίσκεψής σε τούτο το Μουσείο, να δωρίσουμε αυτό το γλυπτό στο Μουσείο του Νίκου Καζαντζάκη, τιμώντας έτσι τη μνήμη του”, αναφέρει ο Koch. Γενναία δωρεά, που με συμβολικό τρόπο αποκαλύπτει τη δύναμη του έργου του Καζαντζάκη που σαν γνήσιος λογοτέχνης υπερβαίνει τα όρια του χώρου και του χρόνου μιλώντας απευθείας στις καρδιές των ανθρώπων.
Οι οικοδεσπότες μας, ο δήμαρχος του δήμου «Ν. Καζαντζάκης» Ρούσσος Κυπριωτάκης κι ο πρόεδρος του Μουσείου κ. Πάτροκλος Σταύρου αναφέρθηκαν με θερμά λόγια στην προσφορά του διάσημου καθηγητή αρχιτεκτονικής και καλλιτέχνη, του Wilfried Koch. Αμέσως μετά τα αποκαλυπτήρια, ο καλλιτέχνης στο λόγο του παρουσίασε το εντυπωσιακό γλυπτό που από ‘κείνη τη μέρα στολίζει με την ιδιαίτερη παρουσία του τον χώρο έξω από το Μουσείο του Νίκου Καζαντζάκη: Εδώ βρίσκεται τώρα το γλυπτό. Η μορφή, που έδωσα, πιστεύω πως αντικατοπτρίζει την πρόθεση του μεγάλου σας λογοτέχνη. Δείχνει περισσότερο τον άνθρωπο, και όχι μόνο τον απομακρυσμένο άγιο. Απέχει πολύ από κάποιες παλαιές, συναισθηματικές μορφές. Ο δικός μου Φραγκίσκος είναι ένας «Φραγκίσκος του σήμερα», ο οποίος ζει και δρα σε έναν κόσμο που κινδυνεύει και απειλεί. Το βλέμμα του, γεμάτο στοργή και συμπόνια, πέφτει στα άδεια του χέρια, που ίσως θέλανε να προστατέψουν ένα μικρό πουλάκι. Αντί για τα ζώα, στα οποία σύμφωνα με το μύθο, εκήρυττε, τυλίγονται δύο φίδια μέσα και γύρω από τα πόδια του. Δαγκώνουν τον άγιο και το ένα το άλλο ως σημάδι πού κατάντησε ο κόσμος που στερείται όλο και περισσότερο τη ζεστασιά και την αγάπη. Το ράσο του είναι κουρελιασμένο, το σώμα του άδειο, ασκητικό. Η κουκούλα του μοιάζει με το πικρό ποτήρι, που δεν μπορούσε να αποφύγει. Παρόλα ταύτα, το πάνω χείλος του περιβάλλει το κεφάλι του σαν φωτοστέφανο.
Την τελετή έκλεισε η ανάγνωση από τον ηθοποιό Πέτρο Μαυροματίδη αποσπασμάτων για τον Άγιο Φραγκίσκο μέσα από το βιβλίο του Ν. Καζαντζάκη.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο πρόεδρος της Ορθόδοξης Ακαδημίας Κρήτης κ. Αλ. Παπαδερός και ο εκπρόσωπος της καθολικής Εκκλησίας πατήρ Πέτρος Ρούσσος.
Ο Άγιος Φραγκίσκος ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στους Κρητικούς. Μέχρι και τη δεκαετία πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο στις λειτανίες προς τιμήν του Αγίου Φραγκίσκου έπαιρναν μέρος Ορθόδοξοι μαζί με τους Καθολικούς στους δρόμους της πόλης μας. Είναι η μόνη μορφή Αγίου της καθολικής Εκκλησίας που κοσμεί ορθόδοξη Εκκλησία, την Παναγία Κερά στην Κριτσά. Στη συνείδηση του κόσμου, η μορφή του Αγίου Φραγκίσκου ενσαρκώνει τη χριστιανική ταπεινότητα και ακτημοσύνη, την απέραντη αγάπη προς όλα τα πλάσματα, κυριολεκτικά ενώνει τους ανθρώπους με το επίκαιρο μήνυμα μιας οικολογικής προσέγγισης του κόσμου που μας περιβάλλει.
