Της Αργυρώς Κλημαθιανάκη

Κατακόρυφη μείωση σημείωσε το εισόδημα των παραγωγών κηπευτικών Τυμπακίου τους δύο προηγούμενους μήνες, ενώ στα περισινά επίπεδα διαμορφώνονται οι τιμές των αγροτικών προϊόντων για τον μήνα Οκτώβριο. Η «χασούρα» των Ολυμπιακών Αγώνων είχε ως αποτέλεσμα το εισόδημα των παραγωγών για τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο να μειωθεί κατά 40% σε σχέση με πέρυσι, ενώ συνολικά από την αρχή της χρονιάς η απώλεια εισοδήματος υπολογίζεται σε 1,5 εκ. ευρώ δεδομένου ότι οι περισσότερες καλλιέργειες καταστράφηκαν το Φλεβάρη από τον παγετό.

Αυτή τη στιγμή μόνο στο Τυμπάκι υπάρχουν περίπου 4.000 στρέμματα καλλιέργειες θερμοκηπίου και το γεγονός ότι την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων τα προϊόντα δεν «έπιασαν» τιμές αποτέλεσε μεγάλο πλήγμα για τους παραγωγούς νωπών φρούτων και κηπευτικών της ευρύτερης περιοχής της Μεσαράς (βλέπε πίνακες), για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Οι εισαγωγές που έγιναν την ίδια περίοδο στην εγχώρια αγορά δεν κατάφεραν να μειώσουν την ψαλίδα μεταξύ παραγωγού–καταναλωτή, αλλά όπως επισημαίνουν παράγοντες και αγροτικοί φορείς να την αυξήσουν, με αποτέλεσμα από τη μία να μείνουν απούλητα τα ντόπια αγροτικά προϊόντα και από την άλλη και οι καταναλωτές να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για χειρότερης ποιότητας εισαγόμενα προϊόντα.

Η αγορά φαίνεται να επανέρχεται σε κανονικές συνθήκες από την 1η Οκτωβρίου με τις εξαγωγές στο αγγούρι και σε άλλα κηπευτικά, ωστόσο κανείς δεν είναι αισιόδοξος για το μέλλον αφού το 80% των παραγωγών είναι χρεωμένοι και περιμένουν ακόμα την αποζημίωση από τη χαλαζόπτωση του 2002 για να ανασάνουν οικονομικά.



Αθρόες εισαγωγές ρίχνουν την τιμή παραγωγού



Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Τυμπακίου κ. Μ. Ανδριγιαννάκης εξηγεί ότι οι εισαγωγές δεν ωφελούν ούτε τον παραγωγό ούτε τον καταναλωτή αλλά τον μεσάζοντα ο οποίος αγοράζει πάμφθηνα από τους αγρότες και πουλάει ακριβά στους καταναλωτές. «Η παραγωγή αφενός ήταν μειωμένη από τον παγετό το Φλεβάρη αφετέρου τη θερινή σεζόν είχαμε χαμηλές τιμές λόγω των εισαγωγών από την Τουρκία. Όταν πήγαμε να πωλήσουμε στα 0,80 έρχονταν τα εισαγόμενα και μας έβγαζαν από το παιχνίδι.

Στα 4 χρόνια που είμαι πρόεδρος η χειρότερη χρονιά ήταν φέτος. Είναι όντως αλήθεια ότι κατά την Ολυμπιάδα πωλούσαμε σε τιμές 0,06 και 0,10 τα προϊόντα και έπρεπε να τελειώσει η Ολυμπιάδα για να πιάσουν τιμές τα προϊόντα μας. Ουσιαστικά πήγαμε πίσω 10 χρόνια γιατί δεν προτιμήθηκαν τα ελληνικά προϊόντα…ως και τα λουλούδια ήρθαν απ’ έξω. Υπάρχει η μεγάλη ψαλίδα μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή και οι εισαγωγές δεν βελτιώνουν την κατάσταση αλλά την επιδεινώνουν….Αν η χρονιά που έρχεται είναι ίδια με την περισινή, το Τυμπάκι δεν θα μπορέσει να σηκώσει κεφάλι. Αν δεν υπάρξει μία καλή χρονιά, οι αγρότες δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν.

Ας σημειωθεί ότι από τον Απρίλιο έχει έρθει η έγκριση από την Ε.Ε. στο υπ. Αγρ. Ανάπτυξης και ακόμα δεν έχουν έρθει τα χρήματα από τα ΠΣΕΑ για το χαλάζι που έπεσε το 2002. Δύο χρόνια έχουν περάσει και οι αγρότες δεν έχουν πάρει τίποτα. Όλοι οι αγρότες είναι χρεωμένοι και ο Συνεταιρισμός έχει μεγάλο άνοιγμα ενώ περιμένουμε όλοι να καλυφτούμε απ’ αυτά τα χρήματα που δεν έρχονται»

Ο δ/ντης του Αγροτικού Συνεταιρισμού Τυμπακίου κ. Γ. Χαραλαμπάκης μιλάει για μια πολύ δύσκολη φετινή χρονιά, αιτιολογεί γιατί υπάρχει κάποια μικρή ανάκαμψη στην αγορά αλλά αποκαλύπτει και τα σχέδια του Συνεταιρισμού: «Η χρονιά που πέρασε ήταν από τις δυσκολότερες με μείωση της παραγωγής λόγω καιρικών συνθηκών και χαμηλές τιμές λόγω εισαγωγών. Τη χρονιά που έρχεται αν δεν μπορέσουμε να πείσουμε τους καταναλωτές ότι θα πρέπει να προτιμάνε τα ελληνικά προϊόντα έναντι άλλων χωρών τότε θα έχουμε πρόβλημα.

Τελευταία οι τιμές έχουν ανέβει και η αιτία είναι η εγκατάλειψη των καλλιεργειών λόγω της κακής χρονιάς φέτος, με αποτέλεσμα να μειωθεί η προσφορά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα προϊόντα πωλήθηκαν περίπου 40% χαμηλότερα της περισινής τιμής ενώ πωλήθηκε μόνο το 40% της παραχθείσας ποσότητας σε σχέση με πέρυσι. Είναι επιβεβαιωμένο ότι δεν πωλήθηκαν προϊόντα κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων γιατί οι εταιρείες που κάλυψαν τις ανάγκες των Ολυμπιακών έκαναν εισαγωγές ανεξαρτήτως τιμών». Σχετικά με τη νέα χρονιά ο κ. Χαραλαμπάκης αναφέρει: «Υπάρχει απογοήτευση και ανασφάλεια για τη νέα χρονιά καθώς οι παραγωγοί πέρασαν μία άσχημη χρονιά και ένα επίσης άσχημο καλοκαίρι. Δεν υπάρχουν λόγοι για τους οποίους να πιστεύουν ότι φέτος η χρονιά θα είναι καλύτερη. Η νέα σεζόν έχει ξεκινήσει με αγγούρια, πιπεριές και μελιτζάνες. Τα αγγούρια στην αρχή έπιασαν υψηλές τιμές γύρω στα 0.70 λεπτά και μετά πάλι πτώση. Τομάτα δεν υπάρχει σε ποσότητα αυτή τη στιγμή στην Κρήτη που δεν έχει αυτάρκεια και περιμένει εισαγωγές από την υπόλοιπη Ελλάδα.

Σε ό,τι αφορά τον Αγροτικό Συνεταιρισμό και την προώθηση των προϊόντων έχουν ξεκινήσει επενδύσεις ύψους 2 εκ. ευρώ για συσκευασία και τυποποίηση προϊόντων για τις αγορές του εσωτερικού και εξωτερικού και υπολογίζεται ότι μέχρι την άνοιξη του 2005 θα έχει ολοκληρωθεί το επενδυτικό σχέδιο με υποδομές για συσκευασία- τυποποίηση και συντήρηση».

Αξίζει να σημειωθεί ότι με το επενδυτικό αυτό σχέδιο τα προϊόντα θα αποκτήσουν πιστοποίηση HACCP και ISO, την οποία αν διέθετε ήδη ο συνεταιρισμός πιθανώς τα προϊόντα να τύγχαναν καλύτερης υποδοχής στην αγορά.



Σε δεινή θέση οι παραγωγοί



Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Τυμπακίου κ. Τ. Τσαγκαράκης εκθέτει και αυτός τα προβλήματα που έχουν δημιουργήσει οι αθρόες εισαγωγές κηπευτικών από ξένες χώρες: «Η κατάσταση είναι πολύ δραματική για τους αγρότες, αφού όλο το καλοκαίρι από το Μάιο μέχρι σήμερα οι τιμές ήταν πολύ χαμηλές. Οι τιμές πάνε τώρα να διαμορφωθούνε λίγο αλλά δεν ξέρουμε κατά πόσο θα μας βοηθήσει το κράτος, και η κυβέρνηση γενικά. Αν επιτρέψει τις εισαγωγές στα αγροτικά προϊόντα ανεξέλεγκτα από άλλες χώρες όπως έκανε όλο το καλοκαίρι, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο και δυστυχώς ο αγρότης είναι στο χείλος του γκρεμού…Αν συνεχιστεί αυτό είμαστε και αυτή τη χρονιά τελειωμένοι».

«Ήδη από το ‘02 είναι η τρίτη σεζόν φέτος που η περιοχή μας έχει επανειλημμένως καταστραφεί, μια με το χαλάζι, τη δεύτερη σεζόν με το χιόνι και την τρίτη σεζόν (φέτος το καλοκαίρι) που ο παραγωγός δεν πήρε λεφτά και έφταιγαν οι εισαγωγές. Οι εισαγωγές έγιναν ανεξέλεγκτα. Αρκεί να αναλογιστείτε ότι οι εισαγωγές πέρυσι ήταν στο 30-40% ενώ φέτος στο 70% και 100% όλη την θερινή περίοδο.

Η Ολυμπιάδα ήταν καλή για την ανάδειξη της Ελλάδος αλλά ταφόπλακα για τον αγρότη καθ’ ό,τι ούτε ένα ελληνικό προϊόν δεν μπήκε στην Ολυμπιάδα στην οποία είχαν ποντάρει οι Έλληνες αγρότες. Αρκεί να σημειωθεί ότι παλιότερα το 50% των αγροτών ήταν χρεωμένοι για εφόδια και έπαιρναν βερεσέ λόγω παλαιών χρεών, σήμερα το 80% των αγροτών είναι χρεωμένοι. Αν το εισόδημα δεν στηριχτεί και δεν πάρει στροφή η εμπορία των κηπευτικών θα καταχρεωθούμε όλοι».



Αβέβαιο το μέλλον



Ο πρόεδρος της ΕΑΣΜ κ. Γ. Ασκοξυλάκης αναφέρεται και αυτός στα προβλήματα και τις δυσοίωνες προοπτικές: «Ο κόσμος δεν κάλυψε τα έξοδά του λόγω των χαμηλών τιμών στα σταφύλια γι’ αυτό και προσπαθούμε να πάρει τη στρεμματική του ενίσχυση και μ’ αυτό το εφόδιο να συνεχίσουν την καλλιεργητική προσπάθεια αν μπορέσουν… Στον τομέα των κηπευτικών η κατάσταση είναι πρωτόγνωρα τραγική λόγω των χαμηλών τιμών που οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, κυρίως όμως από τις αθρόες εισαγωγές από ανταγωνίστριες χώρες όπως η Τουρκία. Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη ιδίως για τους καλλιεργητές θερμοκηπίων γιατί και τα τελευταία ακραία καιρικά φαινόμενα δημιούργησαν οικονομικές “πληγές” που δεν επουλώνονται εύκολα. Οι παραγωγοί δεν έχουν πάρει ακόμα τα χρήματα από το RAGBY για τη χαλαζόπτωση του 2002 και υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, όμως όπως είπε ο πρώην υπουργός αυτά τα χρήματα υπάρχουν και θα δοθούν. Όμως το μέλλον είναι αβέβαιο για τον αγρότη και υπάρχει μία μεγάλη αγανάκτηση και ένας μεγάλος προβληματισμός γιατί δεν βλέπουν προοπτική ότι μπορούν να συνεχίσουν.

Εμείς θα δώσουμε τη μάχη για να βοηθήσουμε σε συνεργασία με αυτούς που επιθυμούν και θέλουν να λύσουν τα προβλήματα».



Αδιέξοδο και αγανάκτηση



Τα παραπάνω απηχούν τον προβληματισμό των εκπροσώπων των αγροτικών φορέων, οι οποίοι και μεταφέρουν την αγωνία των ίδιων των αγροτών. Η κ. Χρυσούλα Καπετανάκη παραγωγός από το Τυμπάκι, περιγράφει το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι παραγωγοί αλλά και την αγανάκτηση τους: « Η χρονιά δεν πήγε καθόλου καλά και σίγουρα ο παραγωγός δεν πληρώνεται ποτέ αυτά που πρέπει. Μας έχουν θάψει τελείως.

Στο Συνεταιρισμό μπορείτε να ρωτήσετε τι χρωστάει ο κόσμος και τι μπορεί να πληρώσει…. Τι θα γίνουμε και πως θα ξεπληρώσουμε; Πολλοί είναι οι άνθρωποι που αν δεν έχουν κάποιο άλλο εισόδημα δεν μπορούν να επιβιώσουν. Τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά και αυτές οι συζητήσεις κυριαρχούν στα καφενεία και στο Συνεταιρισμό.

Λένε ότι βοηθάνε τον αγρότη… Αλήθεια ποιοι είναι αυτοί που βάζουν τους νέους να γίνονται αγρότες; Να κάνουν τι; Να καταστρέψουν τη ζωή τους; Όλοι γνωρίζουν ότι μέσα στα θερμοκήπια είναι πολύ ανθυγιεινά και ότι ο κόσμος εδώ είναι όλο αρρώστιες. Αναλογιστείτε ότι κάποτε οι άνθρωποι ζούσαν 100 και 110 έτη ενώ τώρα βλέπεις να πεθαίνουν ακόμα και μικρά παιδιά και όμως δεν το αναγνωρίζει κανείς αυτό, ούτε το καταλαβαίνει. Εκείνοι που ζούνε στην πόλη δεν υπολογίζουν τον αγρότη. Όμως αυτό που βρίσκουν αυτοί έτοιμο και τρώνε… πως βγαίνει; Με τι κόπο, με τι αγώνα.. με τι χρήμα!

Ζητάμε έλεος από την Πολιτεία και την κυβέρνηση και να ανοίξουν τα μάτια τους και να μην τάσσουν πριν τις εκλογές ότι θα φροντίσουν για τον αγρότη. Δεν είδαμε να τον φροντίζουν…. Τα δάνεια που χρωστάμε χρόνια τώρα δεν μπορούμε να τα ξεπληρώσουμε μ’ αυτές τις τιμές…

Ενώ κάποιοι θησαυρίζουν αυτή τη στιγμή από την πλάτη του, ο αγρότης υποφέρει».

Ο κ. Ματζώρος Βαγγέλης επίσης παραγωγός αναφέρει: « Η περισινή χρονιά δεν πήγε καλά, οι τιμές ήταν άσχημες και οι εισαγωγές πάρα πολλές. Δεν καλύπτουν τα έσοδα τα έξοδα και η ζωή είναι δύσκολη».



Η αβεβαιότητα που κυριαρχεί στην αγορά έχει να κάνει κύρια με τις εισαγωγές από τρίτες χώρες για τις οποίες οι καταγγελίες λένε ότι γίνονται μόλις στην αγορά τα αγροτικά προϊόντα πιάσουν ικανοποιητική τιμή για τον παραγωγό.

Το πρόβλημα εντοπίζεται επίσης στην εμπορία των κηπευτικών με τα ανεξέλεγκτα «βαφτίσια» προϊόντων από την Αίγυπτο και την Τουρκία σε τομάτα και πατάτα κρητική από τους «νονούς» της αγοράς που θησαυρίζουν εις βάρος του παραγωγού, του καταναλωτή και της ποιότητας.

Τέλος ας σημειωθεί ότι αυτό το μήνα ξεκίνησαν οι εξαγωγές αγγουριού στη Γερμανία οι οποίες αντιμετωπίζουν και αυτές τον ανταγωνισμό από άλλες χώρες, ιδιαίτερα την Ισπανία.