Παρά τις αντιδράσεις κατέθεσε Στη Βουλή χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς το νομοσχέδιο με το οποίο καταργείται ο μαθηματικός τύπος στην ανάθεση των δημοσίων έργων και επανέρχεται το σύστημα του μειοδοτικού διαγωνισμού με σημαντικές εγγυήσεις.
Ο κ. Σουφλιάς δήλωσε ότι υπολόγισε ότι μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου το νομοσχέδιο θα έχει ψηφιστεί, θα έχει δημοσιευθεί και θα αποτελεί νόμο του κράτους.
Παράλληλα, αύριο το πρωί θα απευθύνει επιστολή σε όλους τους υπουργούς και τους γενικούς γραμματείς Περιφερειών, τους οποίους ενημερώνει για το περιεχόμενο του νομοσχεδίου και τις διαδικασίες ψήφισής του ούτως ώστε να είναι έτοιμοι στις συγκεκριμένες ημερομηνίες για να "ξεμπλοκάρουν" και προχωρήσουν τα έργα.
Επίσης, τους διευκρινίζει πως ο νόμος θα προβλέπει ότι μπορούν να καταργήσουν διαγωνισμούς που έχουν καθυστερήσει στην ανάδειξη εργολάβων πάνω από 12 μήνες από τη διακήρυξή τους και να επαναπροκηρύξουν τους διαγωνισμούς αυτούς με τις ρυθμίσεις του νέου νόμου. Μπορούν επίσης να επαναπροκηρύξουν διαγωνισμούς για έργα και στις περιπτώσεις που δεν έχει παρέλθει το 12μηνο, αρκεί να μην έχουν ανοιχτεί οι οικονομικές προσφορές. Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα πρέπει να επικαιροποιούνται οι μελέτες των έργων αυτών.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι το νομοσχέδιο καλύπτει όλους τους ανοιχτούς διαγωνισμούς όλων των φορέων, κράτους, ΝΠΔΔ, δήμων κλπ.
Ο κ. Σουφλιάς τόνισε ότι πρόκειται για το "πρώτο σημαντικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη θεσμοθέτηση της διαφάνειας στο δημόσιο βίο". "Πρόκειται για ένα νόμο εξυγιαντικό, που θα επηρεάσει και τη νοοτροπία όλων των εμπλεκομένων στα έργα", ανέφερε και διευκρίνισε ότι με το νέο νόμο "κανείς, ούτε υπουργός, ούτε νομάρχης, ούτε δήμαρχος δεν μπορεί να πει σε κανέναν ότι θα του δώσει το άλφα ή βήτα έργο".
Επίσης ο υπουργός είπε ότι στις τελικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου ελήφθησαν υπόψη οι προτάσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων, πρωτίστως δε του Τεχνικού Επιμελητηρίου, οι οποίες όμως δεν αλλοιώνουν κανένα από τα κύρια και καίρια σημεία του νόμου. Εγιναν κάποιες ουσιαστικές και σημαντικές αλλαγές που αφορούν μεταξύ άλλων και τη δημόσια διοίκηση, οι οποίες εκτιμά ο υπουργός ότι θα επηρεάσουν και τη νοοτροπία και των εμπλεκομένων φορέων και της ίδιας της διοίκησης.
Επίσης, ελήφθησαν υπόψη και τα αιτήματα των τοπικών εργολάβων στα μικρά έργα, τα λεγόμενα έργα α' τάξεως (τους δίδονται μεγαλύτερα ποσοστά στις εγγυήσεις).
Επίσης, οι δημοπρασίες θα διεξάγονται δύο φορές την εβδομάδα, Τρίτη και Πέμπτη και όχι κάθε Τετάρτη που ήταν έως σήμερα.
Στο άρθρο 1 του νομοσχεδίου τονίζεται ότι η ανάθεση της κατασκευής των δημοσίων έργων γίνεται υποχρεωτικά στην εργοληπτική επιχείρηση ή κοινοπραξία, η οποία προσέφερε τη χαμηλότερη τιμή, υπό τον όρο ότι καλύπτει όλες τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό.
Οπως επισημαίνεται στην αιτιολογική έκθεση, με το νέο νόμο θεσπίζεται:
- Η ανάθεση στον απόλυτο μειοδότη ώστε να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός προς όφελος του κυρίου του έργου.
- Η διαδικασία ανάθεσης γίνεται ταχύτατη και διεξάγεται με διαφάνεια (σε δημόσιες συνεδριάσεις) και αντικειμενικότητα σε ένα στάδιο που τελειώνει σχεδόν πάντα τη μέρα του διαγωνισμού. Στη φάση αυτή ελέγχονται τυπικά δικαιολογητικά και οικονομικές προσφορές και κατακυρώνεται η δημοπρασία. Αποτρέπονται έτσι οι αλλεπάλληλες προσφυγές στη δικαιοσύνη.
- Θεσπίζεται χρονικό όριο για περαίωση της διαδικασίας ανάθεσης, η υπέρβαση του οποίου δίνει τη δυνατότητα στον κύριο του έργου να ανακαλέσει τη διακήρυξη και να επαναπροκηρύξει το έργο. Παράλληλα λαμβάνονται ισχυρά και αποτελεσματικά μέτρα για την αποτροπή των υπερβολικών εκπτώσεων, οι οποίες στο παρελθόν υπήρξαν καταστροφικές για τα έργα. Τα μέτρα αυτά είναι κυρίως: οι μεγάλες εγγυήσεις καλής εκτέλεσης σε περίπτωση υποβολής μεγάλων εκπτώσεων.Οι εγγυήσεις αυτές καταπίπτουν συνολικά ως ποινική ρήτρα σε περίπτωση έκπτωσης του αναδόχου.
- Η αύξηση των ποινικών ρητρών εις βάρος της αναδόχου κατασκευαστικής εταιρίας για καθυστέρηση εργασιών σε εργολαβία για τις οποίες είναι υπαίτια η ίδια.
- Η υποχρεωτική έκπτωση του αναδόχου αν συντρέχουν σοβαρές προϋποθέσεις, όπως η καθυστέρηση των εργασιών και παραβίαση των προθεσμιών καθώς και οι κατά σύστημα κακότεχνες εργασίες.
Επιπλέον, η έκπτωση που μέχρι τώρα ήταν διαδικασία μακρά και αβέβαιη (κάθε παράλειψη της υπηρεσίας οδηγούσε σε ματαίωσή της) καθίσταται ταχύρυθμη και με στόχο την απομάκρυνση του αναδόχου. Παράλληλα προστατεύονται τα νόμιμα δικαιώματα του αναδόχου και δίνεται η δυνατότητα επανόρθωσης μιας απόφασης που κρίνεται σε δεύτερο βαθμό ως μη νόμιμη από την προϊσταμένη αρχή. Ακόμα, λαμβάνεται μέριμνα για τη διαφανή ανάθεση των υπολειπόμενων εργασιών στον δεύτερο μειοδότη του διαγωνισμού και μετά στον τρίτο (αν δεν δεχθεί ο δεύτερος) εφόσον όμως οι προσφορές του κρίνεται ικανοποιητικές.
Επίσης, λαμβάνονται και μία σειρά άλλα μέτρα εξυγιαντικά του συστήματος, όπως ο συστηματικός και οργανωμένος έλεγχος της ποιότητας των μελετών πριν την ανάθεση, η σύνταξη και έγκριση ενιαίων τιμολογίων που χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά από όλους τους φορείς που εκτελούν δημόσια έργα για τη σύνταξη των προϋπολογισμών δημοπράτησης. (Ο κ. Σουφλιάς διευκρίνισε ότι η επιτροπή του υπουργείου έχει ολοκληρώσει την κατάρτιση των νέων τιμολογίων για τα έργα οδοποιίας. ενώ τώρα καταρτίζονται τα τιμολόγια για τα φράγματα και τα υδραυλικά. Πιστεύει δε ότι μέχρι τη δημοσίευση του νόμου το 90% των τιμολογίων θα είναι έτοιμα).
- Η απειλή πειθαρχικών μέτρων κατά των οργάνων που ασχολούνται με την εκτέλεση του έργου για μια σειρά από πράξεις και παραλείψεις, ιδιαίτερα σημαντικών για τη διοίκηση του έργου και τέλος,
- Αποκλείεται η εκχώρηση του εργολαβικού ανταλλάγματος σε τράπεζες. Η εκχώρηση αποβαίνει σε βάρος του έργου, γιατί ο ανάδοχος χρησιμοποιεί κατά κανόνα το δάνειο που παίρνει με την εκχώρηση για άλλους σκοπούς του και όχι για το έργο. Παράλληλα διευκρινίζονται οι διαδικασίες της κατάσχεσης στις περιπτώσεις που αυτή εκτρέπεται του εργολαβικού ανταλλάγματος. Διαγωνισμοί στους οποίους μέχρι την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του νόμου δεν θα υποβληθούν προσφορές ή τυπικά δικαιολογητικά ανακαλούνται και επαναπροκηρύσσονται γιατί είναι βέβαιο ότι θα διεξαχθούν πολύ ταχύτερα και αποτελεσματικότερα με το νέο νόμο.
Τέλος, ο κ. Σουφλιάς διευκρίνισε ότι σκοπίμως ο νέος νόμος δεν χρειάζεται για την εφαρμογή του Προεδρικά Διατάγματα, ούτως ώστε να καταστεί γρήγορη η εφαρμογή του, γιατί όπως είπε χαρακτηριστικά, δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο.

