Του Μιχαήλ Πασχάλη*

Το πρόσφατο βιβλίο του Γιάν(ν)η Βαρουφάκη, που τιτλοφορείται Adults in the Room: My Battle With Europe’s Deep Establishment, Λονδίνο 2017, πρέπει να μεταφραστεί στα ελληνικά με κάποια ευγενή χορηγία και να διανέμεται δωρεάν σε όλους.Πρόκειται για ένα συναρπαστικό αφήγημα. Πραγματεύεται την ιστορία ενός μεγαλοφυούς αριστερού Έλληνα οικονομολόγου, επίδοξου αναμορφωτή της Ευρώπης και παρ’ ολίγον σωτήρα της Ελλάδας, που πολέμησε μόνος του το βαθύ ευρωπαϊκό οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο αλλά έχασε, καθώς χτυπήθηκε λυσσαλέα στο εξωτερικό και προδόθηκε από την ίδια του την κυβέρνηση.Το βιβλίο έχει τη χρησιμότητα ότι αποκαλύπτει, με την ακρίβεια του χρονικού, τις σκέψεις και τις προθέσεις της αριστερής ηγετικής ομάδας κατά το καταστροφικό πρώτο εξάμηνο του 2015, στοιχεία που η ίδια δεν αποκάλυψε ποτέ ούτε σκοπεύει να αποκαλύψει.Στο κεφάλαιο 16 ο συγγραφέας εξηγεί το νόημα του τίτλου Adults in the Room και κατ’ επέκτασιν και του βιβλίου. Στις 18 Ιουνίου 2015 η Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι, για να γίνει διάλογος, «πρέπει να υπάρχουν ενήλικες μέσα στην αίθουσα». Κατά την ερμηνεία των ΜΜΕ, η Λαγκάρντ επέκρινε έμμεσα τον Βαρουφάκη για τη συμπεριφορά του, αλλά ο αφηγητής έχει εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη: «Προφανώς είχε δίκιο. Χρειαζόμασταν ενήλικες στο Eurogroup, ενήλικες στο Βερολίνο, ενήλικες στο Μαξίμου» (420). Το συγγραφικό του εγχείρημα είχε, λοιπόν, σκοπό να αποδείξει ότι ουσιαστικά υπήρξε ο μόνος «ενήλικας» σε όλη αυτή την ιστορία, όπως άλλωστε φωνάζει ο ηχηρός υπότιτλος My Battle With Europe’s Deep Establishment.Ο ναρκισσισμός του αφηγητή ξεχειλίζει σε κάθε παράγραφο. Από πολιτική άποψη πιο σημαντική είναι η λεπτομερής καταγραφή, μεταξύ των άλλων, του κυνισμού, της αναισχυντίας και της διγλωσσίας της αριστερής ηγετικής ομάδας. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω παράδειγμα. Όταν ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης που υποσχόταν άφθονες παροχές, ο Βαρουφάκης κατελήφθη, όπως γράφει, «από κύμα αηδίας και αγανάκτησης», επειδή πίστευε ότι ο μέλλων πρωθυπουργός έπρεπε αντίθετα να είχε υποσχεθεί «αίμα, ιδρώτα και δάκρυα». Ώσπου ο Νίκος Παππάς του εξήγησε πώς ακριβώς είχαν τα πράγματα: «Εσύ θα γράψεις το αληθινό οικονομικό μας πρόγραμμα. Το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης ήταν για να συσπειρώσουμε τους οπαδούς μας για τη μάχη. Υπάρχει το κόμμα, υπάρχει και η κυβέρνηση. Εσύ θα αναλάβεις τη δεύτερη και άσε το πρώτο σε εμάς» (93).

* Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης - Τμήμα Φιλολογίας