Του Κώστα Μπογδανίδη

Πρέπει να είσαι πολύ Ελληνάρας για να πιστεύεις ότι το πρόβλημα της Κνωσού είναι οι ουρές. Οι ατέλειωτες ουρές. Δεν χρειάζεται και πολύ μυαλό για να καταλάβεις ότι όπου συνωστίζεται πολύς κόσμος…διαφήμιση είναι. Είτε αυτό είναι μνημείο, είτε μουσείο, μια έκθεση ζωγραφικής. Ακόμη και για να το πω πιο χοντροκομμένα: σε ένα εστιατόριο όταν δεις πολλούς πελάτες καταλαβαίνεις ότι θα φας καλά, φρέσκα και ασφαλώς.

Αλλά επειδή το αυτονόητο δεν είναι δεδομένο σε αυτή τη χώρα, να το ξαναπούμε. Στην Κνωσό δεν είναι το πρόβλημα οι ουρές. Δεν είναι το γεγονός ότι μπορεί να βρεθούν 5.000 και πλέον επισκέπτες σε μία μέρα. Ίσα ίσα…

Σε άλλες χώρες, άλλωστε, υπάρχουν πολλαπλάσιοι τουρίστες και μεγαλύτερες ουρές. Στο Βατικανό, που λέει το υπουργείο, στο Λούβρο, στο Ορσέ, στο Λονδίνο, στη Ρώμη…παντού ουρές. Ναι, αλλά όχι έτσι, όχι με αυτές τις συνθήκες!

Πουθενά, μα πουθενά, όμως δεν θα δεις το χάλι αυτό- δεν θυμάμαι να το είδα καν σε μνημεία της Αιγύπτου. Πουθενά δεν θα δεις τους ανθρώπους να κατεβαίνουν από τα λεωφορεία μέσα στο δρόμο- αν δεν το ξέρετε αυτός είναι χαρακτηρισμένος «εθνικός»!- δεν θα δεις να παρκάρουν μέσα στα λιόφυτα οι ξένοι και να περπατούν στο λιοπύρι, στο οδόστρωμα γιατί δεν υπάρχει ένας στοιχειώδης πεζόδρομος. Μια διαδρομή τέλος πάντων…

Πουθενά δεν θα δεις να μην προβλέπεται μια όδευση, μια όμορφη διαδρομή που να σε προϊδεάζει για το κύρος και τη μεγαλοσύνη του ανακτόρου που θα επισκεφτείς. Εκεί, εάν υπάρχουν οι υποδομές, θα κάτσεις και μια και δύο ώρες στην ουρά. Να το απολαύσεις, βρε αδερφέ, περιμένοντας να δεις κάτι μεγαλειώδες…

Τόσα χρόνια το Υπουργείο Πολιτισμού, ίσως το πιο συγκεντρωτικό πολιτικό μόρφωμα αυτής της χώρας, εισπράττει από την Κνωσό τα μέγιστα και δεν ανταποδίδει τα ελάχιστα. Το «κράτος»- με συγχωρείτε για την έκφραση αλλά πώς αλλιώς να το πω;- γεμίζει τα ταμεία και δεν έχει φροντίσει για στοιχειώδη έργα υποδομής. Δεν προέβλεψε, όπως έχει ζητηθεί, να γίνουν παντού απαλλοτριώσεις, να δημιουργηθούν χώροι, να κατασκευαστούν σύγχρονα πάρκινγκ, να ενοποιηθούν οι περιοχές ώστε όλο το μνημείο να…αποτελεί μια ιστορική-αρχαιολογική αναφορά για τον επισκέπτη.

Σπουδαίους προγόνους έχουμε, ιστορία άφθονη διαθέτουμε, την τιμούμε όμως; Αλλά είπαμε: «Σε αυτό τον τόπο παράγουμε περισσότερη ιστορία από αυτή που μπορούμε να καταναλώσουμε». Εμείς και οι άλλοι.