Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*

Με ικανοποίηση οι Ηρακλειώτες διάβασαν στην εφημερίδα «Πατρίς» της 24.6.17 την είδηση ότι ο δήμαρχος Ηρακλείου εισηγήθηκε στην αρμόδια επιτροπή του Δήμου την απονομή του Βραβείου Ηθικής Τάξεως στον ομότιμο καθηγητή των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Νέας Υόρκης (NYU) Γρηγόρη Μ. Σηφάκη (Γ.Σ.) για «τη μεγάλη», όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ, «προσφορά του στην επιστήμη και στα γράμματα», στην οποία προστίθεται ότι «ο κ. Σηφάκης με τη συνολική πορεία της ζωής του και το έργο του τίμησε το Ηράκλειο και την Κρήτη».



Η προσφορά του Γ.Σ. στο Ηράκλειο και στην Κρήτη είναι πολύπλευρη. Στο άρθρο αυτό θα περιοριστώ στην πολύ σημαντική συμβολή του στην ανάπτυξη και εδραίωση του Πανεπιστημίου Κρήτης ως ενός από τα σημαντικότερα Πανεπιστήμια της χώρας με διεθνή αναγνώριση, καθώς και στην ίδρυση των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης.

Και πρώτα η συμβολή του στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Συνέβη να είμαι μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου, όταν αποφάσισε την επιλογή και διορισμό του Γ.Σ. ως Προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής του Πανεπιστημίου Κρήτης την 13.11.1981. Ο Γ.Σ. αφιέρωσε έξι από τα πιο παραγωγικά χρόνια της ζωής του (13.11.1981--2.1.1987) στην εκλογή διεθνούς κύρους καθηγητών, οι οποίοι στελέχωσαν τα διάφορα Τμήματα των Σχολών του Πανεπιστημίου στο Ηράκλειο και στο Ρέθυμνο, στη δημιουργία της πρότυπης Βιβλιοθήκης του Πανεπιστήμιου, στην ανοικοδόμηση των κτιριακών εγκαταστάσεων και στην επίλυση πολλών προβλημάτων που υπήρχαν στα πρώτα «βήματα» του Πανεπιστημίου.

Πολλά προβλήματα υπήρχαν στις συμβάσεις που είχε υπογράψει η προηγούμενη κυβέρνηση με την εταιρεία που είχε αναλάβει την κατασκευή των Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Ηρακλείου, Πατρών και Ιωαννίνων (παρά τα προβλήματα αυτά η κυβέρνηση εκείνη είχε προεκλογικά θέσει το θεμέλιο λίθο των νοσοκομείων αυτών). Η κυβέρνηση στην οποία μετείχα επαναδιαπραγματεύτηκε τις συμβάσεις αυτές και, αναθεωρημένες, τις έφερε στη Βουλή για κύρωση και η Βουλή τις ψήφισε.

Στο διάστημα της εξαετούς θητείας του Γ.Σ., και συγκεκριμένα το 1984, η Παγκρητική Ένωση Αμερικής αποφάσισε να διαθέσει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης τους ετήσιους τόκους ενός κεφαλαίου $350.000, που είχε σχηματισθεί από εθελοντικές εισφορές των μελών της. Ο Γ.Σ., ως πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής, πρότεινε τα ποσά αυτά να διατίθενται κατ’ έτος για την ίδρυση και ανάπτυξη των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, κατά το πρότυπο των ανάλογων ιδρυμάτων πανεπιστημίων διεθνούς κύρους (Oxford University Press, Cambridge University Press κλπ). Η πρότασή του έγινε δεκτή και, κυρίως, εφικτή χάρη στην ιδέα του καθηγητή Ε.Ν. Οικονόμου (πρώτου προέδρου του Ε.ΚΕ.Κ. και αργότερα Ι.Τ.Ε.) να ενσωματωθούν οι Π.Ε.Κ. στο Ι.Τ.Ε., ένα δημόσιο ερευνητικό ίδρυμα ιδιωτικού δικαίου (όπως το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών στην Αθήνα), προκειμένου να μην υπαχθούν στον ασφυκτικό έλεγχο του δημόσιου λογιστικού.

Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης στα 30 τόσα χρόνια της λειτουργίας τους, με διευθυντή από την ίδρυση τους μέχρι το 2013 τον Στέφανο Τραχανά, έχουν διαγράψει μια εξαιρετικά επιτυχημένη «πορεία» στη διάρκεια της οποίας έχουν εκδώσει σχεδόν 500 βιβλία στις βασικές θετικές και ανθρωπιστικές επιστήμες και έχουν αποσπάσει πολλές τιμητικές διακρίσεις. Και όχι μόνο αυτό, αλλά, παρά την κρίση που διέρχεται ο εκδοτικός κλάδος, έχουν κατορθώσει από το 2011 μέχρι σήμερα να καλύπτουν όλες τις δαπάνες τους από τα έσοδα των πωλήσεων των βιβλίων τους.

Όπως, όμως, ανέφερα στην αρχή του σημειώματος αυτού η προσφορά του Γ.Σ. στο Ηράκλειο και στην Κρήτη είναι πολύπλευρη και, πιστεύω, ότι οι άλλες πλευρές της θα αναφερθούν κατά τη τελετή της απονομής σ’ αυτόν του Βραβείου Ηθικής Τάξεως από το Δήμο Ηρακλείου.

Κλείνοντας το σύντομο αυτό άρθρο μια διόρθωση στα όσα αναφέρονται στο φύλλο της εφημερίδας «Πατρίς» της 24.6.17. Πρόκειται για την ανακήρυξη του Γ.Σ. το 2004 σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών και όχι του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, όπως εσφαλμένα αναφέρεται στο ρεπορτάζ της εφημερίδας.

*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.