Του Αιμίλιου Ψαθά*

Μια σκέψη είχα πάντοτε ως εκπαιδευτικός που και τώρα ακόμη τριγυρίζει στο μυαλό μου. Και η πείρα μου λέει ότι η σκέψη είναι σωστή παρά την απόρριψή της κάποτε από κάποιους: Γιατί να μην υπάρχει στα σχολεία μας μια ώρα προβληματισμού και συζητήσεως;

Κάποτε σε ένα σεμινάριο σχολικών συμβούλων στην Αθήνα τόλμησα να κάνω την πρόταση. Η απάντηση από το προεδρείο ήταν: «Σας ακούσαμε, κ. Σύμβουλε. Καθίστε». Δεν έδωσαν καμία σημασία. Γύρισα στην θέση μου ντροπιασμένος. Αισθανόμουν σαν να είχα πει μια βλακεία.

Και όμως, εγώ ακόμη και τώρα επιμένω. Και εξηγώ την σκέψη μου με ένα παράδειγμα.

Παλαιότερα στην ΠΑΤΡΙΔΑ είχε δημοσιευτεί η εικόνα ενός αγροτικού αυτοκινήτου παρκαρισμένου επάνω σε πεζοδρόμιο με λεζάντα το δίστιχο: «Ω Ελλάς ηρώων χώρα, τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα!» από ποίημα του Σουρή. (Ήταν σχόλιο κάποιου αναγνώστη). Στο σχολείο ο εκπαιδευτικός θα προβάλει την εικόνα του δημοσιεύματος. Δόξα τω Θεώ, μηχανήματα σήμερα υπάρχουν. Αρχικώς ζητά σχόλια από τους μαθητές. Μετά βοηθά και ο ίδιος τη συζήτηση με ερωτήσεις του τύπου «Γιατί ο ποιητής αποκαλεί την Ελλάδα χώρα ηρώων;», «Γιατί λέει ότι η χώρα μας βγάζει σήμερα πολίτες γαϊδάρους;», «Γιατί δεν είναι σωστό να παρκάρομε στα πεζοδρόμια;», «Μήπως όμως και οι παραβάτες έχουν κάποιο δίκιο;», «Ποιο το χρέος της Πολιτείας;», «Θα μπορούσε κατά την γνώμη σας να υπάρξει κάποια λύση στο πρόβλημα;» κτλ. Έτσι βοηθά τη συζήτηση, από την οποία βγαίνουν οπωσδήποτε επωφελή συμπεράσματα, που εντυπώνονται στις ψυχές των παιδιών. Η συζήτηση γίνεται επίκαιρη και ενδιαφέρουσα.

Θέματα θα μπορούσαν να αντληθούν από τα Νεοελληνικά αναγνώσματα, από ειδήσεις από τα ΜΜΕ, από καθημερινά περιστατικά… Θα μπορούσε να τυπωθεί και σχετικό σχολικό εγχειρίδιο. Άλλα θέματα: Η προβολή εικόνας κάποιου που ψάχνει για φαΐ στα σκουπίδια, κάποιου που επαιτεί στα φανάρια, πεζού που περνά με κόκκινο μιλώντας μάλιστα στο κινητό του, ενός νεαρού που καπνίζει τσιγάρο. Ή ακόμη και προβολή μικρού ντοκιμαντέρ με καβγά πολιτικών στην Βουλή, με το κάψιμο λεωφορείου από κουκουλοφόρους στην Αθήνα. Ακόμη: δενδροφύτευση, αποταμίευση, υποδοχή προσφύγων, αδέσποτα ζώα στην πόλη μας… Και μαθητές μπορούν να κάνουν προτάσεις. Πάντοτε με προβολή εικόνας για επικαιροποίηση. Να γίνεται συζήτηση, όχι προφορική έκθεση. Τα θέματα είναι πάμπολλα. Αν από μικρός συνηθίσεις να συζητάς το πρόβλημα, να ακούς και τη γνώμη του άλλου, προκύπτει κατανόηση και μεγάλη βοήθεια για την λύση του αργότερα.

Ας σημειωθεί ότι και οι αρχαίοι Έλληνες σοφοί (Σωκράτης, Πλάτων…) με τον διάλογο καλλιεργούσαν το μυαλό τους και αύξαναν την σοφία τους. Σήμερα μόνο στα κλεφτά θα μπορούσαν οι καθηγητές να κάνουν ένα τέτοιο μάθημα. Όμως αξίζει τον κόπο. Ας κάνουν δοκιμή. Παράβαση δεν είναι. Ως παλιός εκπαιδευτικός με συσσωρευμένη πείρα θα τους ενθάρρυνα.

*Ο Αιμίλιος Ψαθάς είναι εκπαιδευτικός