Συνέντευξη στην Κατερίνα Μυλωνά
Μία τραγική μητέρα στα χρόνια του Εμφυλίου καλείται να επιλέξει ανάμεσα στους γιους της που βρίσκονται σε διαφορετικά στρατόπεδα.
Η Θεοδώρα Σιάρκου μιλά στην «Π» για την παράσταση «Μετά την Βάρκιζα» του Μυρώδη Αδαμίδη και σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου.
Η παράσταση ανεβαίνει σήμερα στις 9 το βράδυ στο Κινηματοθέατρο Αστόρια, στο πλαίσιο του θεατρικού φεστιβάλ «Βήματα στον πολιτισμό».
Η συνέντευξη έχει ως εξής:
Η παράσταση μιλά για τον Εμφύλιο, αλλά μέσα από τα μάτια μιας μητέρας.
«Στην παράσταση «Μετά τη Βάρκιζα», το πρώτο έργο του Μυρώδη Αβραμίδη που αφορά στον Εμφύλιο, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου, υποδύομαι την κεντρική ηρωίδα, την κ. Χρυσούλα. Είναι μια μάνα όπως πρέπει να υπήρξαν αρκετές τέτοιες μάνες στην περίοδο του Εμφυλίου σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για κομμάτια, δηλαδή, οικογενειών που αντιμετώπιζαν ένα τραγικό γεγονός. Η ίδια ήταν διχασμένη ανάμεσα στους δύο γιους της. Ο μεγάλος της γιος ήταν αντάρτης στα βουνά με τον Δημοκρατικό Στρατό και ο μικρός της γιος αντίπαλος, εχθρός του αδελφού του, στον Εθνικό Στρατό.
Η μάνα αντιμετωπίζει αυτή την τραγική κατάσταση μόνη της έχοντας βιώσει την απώλεια του συζύγου της που για αυτήν ήταν το στήριγμά της και τώρα πια μόνη της προσπαθεί να επωμιστεί όλο αυτό το βάρος στις πλάτες της, το οποίο όμως είναι δυσβάστακτο για αυτήν. Υπάρχει ένα τρίτο παιδί στην οικογένεια, η μικρή της κόρη, η Δέσποινα, η οποία κάνει κι αυτή την επανάστασή της. Εκείνη προσπαθεί να τη νουθετήσει και να τη συμβουλέψει να κρατήσει μία ουδέτερη στάση και να μην ανακατευτεί σε όλο αυτό, προσπαθεί να την κρατήσει κοντά της. Κακά τα ψέματα, δε θέλει να χάσει και ένα τρίτο παιδί. Όσο περνάει το έργο βλέπουμε τη μάνα να συνειδητοποιεί σιγά- σιγά ότι δεν μπορεί να γεφυρώσει τα αγεφύρωτα ανάμεσα στους δυο γιους της και ότι οι διαφορές τους είναι πολύ μεγάλες και πολύ σημαντικές. Βιώνει τη δική της τραγωδία, σηκώνει το σταυρό στον δικό της Γολγοθά. Εν κατακλείδι θυσιάζεται αλλά και θυσιάζει».
Καλείται δηλαδή να πάρει μία απόφαση, να επιλέξει;
«Καλείται να προβεί σε κάποιες κινήσεις, κάτω από την πίεση που της ασκείται. Η μοναδική και ουσιαστική της επιθυμία είναι να κρατήσει τα παιδιά της ενωμένα και την οικογένειά της ζωντανή με όποιο κόστος. Αυτό είναι το κυριότερο μέλημά της. Από αγάπη το κάνει. Στο τέλος φέρεται σπασμωδικά και στην πραγματικότητα κάνει κάτι το οποίο υπό άλλες συνθήκες δε θα το έκανε ποτέ».
Οι θεατές, ειδικά μητέρες, σας πλησιάζουν με συγκίνηση στο τέλος της παράστασης;
«Με έχουν πλησιάσει, όχι μόνο μητέρες, ανύπαντρες γυναίκες, άνθρωποι κάποιας ηλικίας που έχουν κι εκείνοι παιδιά, είτε άντρες είτε γυναίκες. Η σκηνοθετική ματιά του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου είναι πολύ ανθρωποκεντρική, έχει εστιάσει σε αυτό το κομμάτι της ελληνικής οικογένειας, των συναισθημάτων, της παράδοσης που υπάρχει στη χώρα μας, σε όλο αυτό το κομμάτι που λέμε οικογένεια και στις σχέσεις και τους δεσμούς ανάμεσα σε γονείς, παιδιά, στενούς συγγενείς, με αποτέλεσμα να συγκινεί και ανθρώπους που δεν έχει τύχει μέχρι στιγμής στη ζωή τους να κάνουν παιδιά και να βιώνουν την απώλεια ενός παιδιού. Αλλά έχουν βιώσει την απώλεια με άλλες μορφές.
Η παράσταση πραγματικά συγκινεί και είναι αφοπλιστικός ο τρόπος με τον οποίο μας προσεγγίζει το κοινό. Προσωπικά, νιώθω ευτυχής και ευλογημένη που υποδύομαι αυτόν τον ρόλο, χαίρομαι πολύ και ευχαριστώ τον Κ. Κωνσταντόπουλο που μου τον εμπιστεύτηκε.
Έχω ακούσει απίστευτα πράγματα.
Δε θέλω να μπω στη διαδικασία να τα καταθέσω γιατί θα ακουστεί ότι επαίρομαι αλλά είναι πραγματικά όμως συγκινητικό το πώς με πλησιάζει ο κόσμος με μάτια βουρκωμένα και μου καταθέτει όλο αυτό το οποίο μοιράστηκε μαζί μας κατά τη διάρκεια της παράστασης».
Ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα που στέλνει η παράσταση;
«Έχει να κάνει με την Ελλάδα τότε, τώρα, με τους Έλληνες. Με το γεγονός ότι είμαστε η πιο ευλογημένη χώρα στον κόσμο και δυστυχώς κάνουμε ο, τι περνάει από το χέρι μας για να το καταστρέψουμε αυτό.
Πρόθεση της παράστασης, μέσα από το θέμα του Εμφυλίου, είναι να προβληματίσει, να αφυπνίσει, να γίνει ερέθισμα για μια πιο ουσιαστική ενδοσκόπηση του καθενός προσωπικά. Να κάνουμε μια ενδοσκόπηση για το τι κάνουμε, ποιοι είμαστε, πώς διεκδικούμε τα όνειρά μας, τι θέλουμε σα λαός, πόσο έχουμε επιτρέψει στους άλλους να εκμεταλλεύονται τα όνειρα και τα ιδανικά μας και πού τελικά βρισκόμαστε».
«Μετά τη Βάρκιζα»
Λίγο πριν ξεσπάσει επίσημα ο εμφύλιος πόλεμος, μια μάνα-χήρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις των δυο γιων της. Προσπαθεί να συμφιλιώσει τα παιδιά της, τους συστήνει ουδετερότητα, παροτρύνει τον μεγάλο γιο να υπογράψει Δήλωση για να μην τον κυνηγούν, παρακαλεί τον μικρό να δεχθεί τις διαφορετικές ιδέες του αδελφού του, ενώ συμβουλεύει τη μικρή της κόρη να μην ανακατεύεται.
Όμως, τα γεγονότα σύντομα μετατρέπουν την ελπίδα σε εφιάλτη, την αγάπη σε φόβο και τον φόβο σε συμφορά. Με ρεαλιστική, λιτή γραφή ο συγγραφέας αντλώντας υλικό από μια πραγματική ιστορία - μία από τις πολλές συγκλονιστικές καταστάσεις που βίωσε ο λαός μας - πλάθει ένα συγκινητικό, ανθρώπινο και ταυτόχρονα πολιτικό δράμα. Μία από τις πολλές συγκινητικές αληθινές ιστορίες του εμφυλίου πολέμου, που μπορεί σήμερα κάποιος να διηγηθεί στα παιδιά ή στα εγγόνια του. Μια ιστορία από αυτές που διεκδικούν τον δικό τους χώρο, προσφέροντας ως αντίδωρο το αμυδρό φως της ελπίδας, μια ιστορία από αυτές που χαράχτηκαν ανεξίτηλα στο «σώμα» της κοινωνικής και ιστορικής «μνή- μης».
Μια ιστορία που φωτίζει την αγωνία του ανθρώπου και όλες τις μεγάλες οδύνες του.
Οι ήρωες σε έναν διαρκή αγώνα ζωής και θανάτου, με την ελπίδα να πεθαίνει και να ανασταίνεται.
Στο σημείωμά του στο πρόγραμμα της παράστασης ο συγγραφέας, Μυρώδης Αδαμίδης, γράφει: «Είναι αλήθεια: "Η μνήμη όπου και να την αγγίξεις πονεί" (Σεφέρης), όμως «Βίγλα αψηλή στα φρένα μας η μνήμη» (Καζαντζάκης).
Αυτές οι αλήθειες συνηγόρησαν στο να σας διηγηθώ μια ιστορία όπως την άκουγα παιδί, αντί για παραμύθια με μάγισσες, δράκους και ιππότες, πρίγκιπες και βασιλοπούλες. Μια αληθινή ιστορία που στην μικρή κοινωνία του χωριού μου απέκτησε μεγάλη σημασία και 70 χρόνια μετά έρχεται στη θεατρική σκηνή, ως μάρτυρας των καιρών, να επιβεβαιώσει ότι οι λαοί που δεν διδάσκονται από το παρελθόν, είναι καταδικασμένοι να το ξαναζήσουν.
Με το έργο αυτό επιχειρώ να καταθέσω απλώς αυτό που μου αναλογεί, αυτό που μέσα μου επιμένει να με συγκλονίζει. Πόνος, περηφάνια, μνήμη, προβληματισμός. Η Ελλάδα και η πρόσφατη ιστορία της.
Η δύναμη του καλού και οι "δαίμονες" του κακού. Οι αγωνιστές και οι πατριδοκάπηλοι διώκτες τους. Η ζωή και ο θάνατος».
Διάρκεια: 100’ λεπτά.
Παίζουν: Θεοδώρα Σιάρκου, Μάνος Κωστής, Ειρήνη Πολυδώρου, Κωστής Σαββιδάκης, Τσαμπίκα Φεσάκη και Σάββας Πογιατζής.
Συντελεστές:
Σκηνοθεσία, φωτισμοί: Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. Μουσική: Τάσος Σωτηράκης. Βοηθοί σκηνοθέτη: Κωστής Σαββιδάκης και Άννυ Ζερβού. Παραγωγή: Οψεις Πολιτισμού. Εκτέλεση παραγωγής: Σοφία Αδαμίδου και Θέατρο «Συν Κάτι».
Τιμές εισιτηρίων: 13 ευρώ γενική είσοδος & 10 ευρώ φοιτητικό- ανέργων.
Προπώληση εισιτηρίων: Κινηματοθέατρο Αστόρια.
Πληροφορίες- Κρατήσεις: Αρβανιτίδου Χρύσα, 2310-257218, 2810- 226191, 6932-040527.
