Η Τουρκία “έκρινε” τις εκλογές στην Ολλανδία
Σύμφωνα με τα exit polls, ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός νίκησε τον ακροδεξιό Βίλντερς
Σε μια κρίσιμη αναμέτρη με διακύβευμα την ώθηση ή όχι της ευρωσκεπτικιστικής δεξιάς στην Ευρώπη, μετά το σοκ του Brexit αλλά και την εκλογή Τραμπ, το κόμμα του πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε, VVD, φαίνεται να είναι ο νικητής των βουλευτικών εκλογών στην Ολλανδία, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πρώτων exit polls.
To κόμμα VVD του Ρούτε συγκεντρώνει 31 έδρες από τις 150 καταγράφοντας πτώση 10 εδρών από τις 41 που είχε συγκεντρώσει στις εκλογές του 2012. Βρίσκεται ωστόσο μπροστά από το κόμμα του Γκέερτ Βίλντερς.
Ο ακροδεξιός, αντιισλαμιστής Βίλντερς με το PVV καταλαμβάνει 19 έδρες.
Από 19 έδρες καταλαμβάνουν επίσης το κεντροδεξιό CDA (Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση) και το φιλελεύθερο D66 (Δημοκράτες 66).
Η πρώτη αντίδραση που ήρθε από το στρατόπεδο του Ρούτε και ειδικότερα από τον εκπρόσωπό του ήταν πανηγυρική: «Οι ψηφοφόροι μάς εμπιστεύτηκαν ξανά», δήλωσε.
Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε δήλωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι το κόμμα του φαίνεται πως θα είναι η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη για τρίτη συνεχόμενη φορά στο ολλανδικό κοινοβούλιο.
«Μετά το Brexit και μετά τις εκλογές στις ΗΠΑ, η Ολλανδία είπε όχι στον κακής ποιότητας λαϊκισμό» υπογράμμισε χαμογελώντας, σε ομιλία που εκφώνησε σε μια κατάμεστη από υποστηρικτές του αίθουσα στη Χάγη, ενώ έκανε γνωστό ότι έχει ήδη μιλήσει στο τηλέφωνο με αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες.
Σε ανάρτησή του στο twitter o Βίλντερς εμφανίστηκε να παραδέχεται την ήττα του: «Σας ευχαριστώ. Κερδίσαμε έδρες», ανέφερε και πρόσθεσε «Ο Ρούτε δεν έχει τελειώσει μαζί μου».
Καταποντίστηκε το κόμμα του Ντάισελμπλουμ
Το Εργατικό Κόμμα, μέλος του οποίου είναι και ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, έχει υποστεί μεγάλη ήττα καθώς φαίνεται να χάνει 29 έδρες! "Είχαμε τα πάνω και τα κάτω μας τους τελευταίους μήνες. Αύριο θα αρχίσουμε να ξαναχτίζουμε μαζί με όλα μας τα μέλη. Είμαστε σοσιαλδημοκράτες, δεν θα τα παρατήσουμε ποτέ’’, δήλωσε ο ίδιος.
Οι πιο κερδισμένοι της εκλογικής μάχης μοιάζουν μέχρι στιγμής οι Πράσινοι Αριστεροί, που φαίνεται να κερδίζουν 12 έδρες.
Βάσει της παρούσας εικόνας, ο Μάρκ Ρούτε έχει πληθώρα επιλογών για τη συγκρότηση νέου κυβερνητικού συνασπισμού. Θα χρειαστεί πιθανώς τουλάχιστον τέσσερις εταίρους σε μία διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει μήνες. Η μέση χρονική περίοδος για τη συγκρότηση κυβερνητικής συμμαχίας στην Ολλανδία είναι τρεις μήνες και το ρεκόρ έχει «χτυπήσει» 200 ημέρες.
Ο Χέερτ Βίλντερς ήταν και είναι σε κάθε περίπτωση εκτός κάθε συζήτησης τόσο από πλευράς Ρούτε, όσο και όλων των πολιτικών σχηματισμών. Ακόμη και εάν ερχόταν πρώτος στις κάλπες δεν θα μπορούσε να κυβερνήσει δεδομένης της πολυδιάσπασης του πολιτικού σκηνικού.
Οι πρώτες αντιδράσεις
Η εκλογική έκβαση έρχεται ως ανάσα για τα κυρίαρχα κόμματα στην πολιτική σκηνή της Ευρώπης, ιδίως στη Γαλλία και τη Γερμανία, όπου οι ακροδεξιοί πολιτικοί σχηματισμοί αναμένεται να επηρεάσουν ιδιαίτερα τις εκλογικές αναμετρήσεις φέτος.
Η πρώτη επίσημη αντίδραση για τα αποτελέσματα ήρθε από τον επικεφαλής του γραφείου της γερμανικής καγκελαρίας, Πέτερ Αλτμάιερ, ο οποίος σε ανάρτησή του στο Twitter ανέφερε: "Ολλανδία, είσαι πρωταθλήτρια!", και χαιρέτισε "αυτό το μεγάλο αποτέλεσμα".
Ο Μάρτιν Σουλτς από την άλλη έγραψε στον λογαριασμό του: «Ο Γκερτ Βίλντερς δεν μπορούσε να κερδίσει. Είμαι ανακουφισμένος, αλλά πρέπει να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για μία ανοιχτή και ελεύθερη Ευρώπη».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν Μαρκ Ερό, συνεχάρη τις πρώτες πρωινές ώρες με ένα tweet την Ολλανδία και τους πολίτες της, καθώς "ανέκοψαν" με την ψήφο τους στις βουλευτικές εκλογές την άνοδο της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς.
Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, συνεχάρη επίσης τον πρωθυπουργό της Ολλανδίας για τη "σαφή νίκη" που κατέκτησε στις βουλευτικές εκλογές, χαιρετίζοντας μια "ψήφο κατά των εξτρεμιστών".
Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ συνομίλησε με τον Μαρκ Ρούτε (και τον) συνεχάρη για την ξεκάθαρη νίκη του: «μια ψήφος υπέρ της Ευρώπης, μια ψήφος κατά των εξτρεμιστών» ήταν το tweet που έστειλε ο εκπρόσωπος τύπου της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς, στον απόηχο των exit polls που καταδεικνύουν την επικράτηση του κόμματος του Ρούτε έναντι του ακροδεξιού κόμματος του Γκέερτ Βίλντερς.
Αυξημένη η προσέλευση
Αυξημένη ήταν η προσέλευση των Ολλανδών στις κάλπες. Το ποσοστό συμμετοχής υπολογίζεται ότι ανέρχεται στο 81% έναντι 74,6% στην εκλογική αναμέτρηση του 2012, σύμφωνα με το NOS. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής των τελευταίων 30 ετών. Λίγα λεπτά πριν τις 7 μ.μ. (ώρα Ελλάδας) είχε ήδη ψηφίσει το 55% των 12,9 εκατ. εκλογέων, σύμφωνα με το ινστιτούτο Ipsos.
Στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές, το 2012, το ποσοστό συμμετοχής την ίδια ώρα ανερχόταν στο 48%, ενώ στις εκλογές του 2006 ήταν υψηλότερο, στο 58%.
Ο Ερντογάν «βοήθησε» τον Ρούτε
Η προσφυγική κρίση και η έννοια της ταυτότητας ήταν ζητήματα που κυριάρχησαν στις προεκλογικές εκστρατείες των κομμάτων, καθώς η Ολλανδία δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερα οικονομικά προβλήματα.
Ο Βίλντερς ψήφισε σε εκλογικό τμήμα στη Χάγη και είπε σε δημοσιογράφους: «Ανεξαρτήτως από το αποτέλεσμα των εκλογών σήμερα, το τζίνι δεν μπορεί να μπει πάλι στο μπουκάλι».
Αν και σε άρθρο της, που αναφέρεται στο πώς μπορεί να αλλάξει ο κόσμος μέσα στις επόμενες 48 ώρες, η γερμανική εφημερίδα Die Welt ανέφερε ότι ο Βίλντερς και το κόμμα του PVV επωφελούνται από την ανοικτή αντιπαράθεση με την Τουρκία, η αλήθεια μοιάζει να είναι διαφορετική.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι η διπλωματική διαμάχη ενίσχυσε στην πραγματικότητα τον νυν πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε.
«Ο Ρούτε μπόρεσε να δείξει ότι μπορούσε να απελάσει Τούρκους και να πει στον Βίλντερς: "Εσύ κάθεσαι απλά εκεί, τουιτάροντας". Αυτό του χάρισε τις εκλογές» σχολίασε ο Αντρέ Κλουβέλ, πολιτικός αναλυτής του Free University του Άμστερνταμ.
Το σύστημα
Οι 150 ολλανδοί βουλευτές εκλέγονται κάθε τέσσερα χρόνια με το σύστημα της απλής αναλογικής. Το σύστημα αυτό έχει πολλές ιδιαιτερότητες:
- Υπάρχει μόνο μία εκλογική περιφέρεια: Η χώρα. Οι βουλευτές εκλέγονται σε εθνικό επίπεδο.
- Το όριο θεωρητικά για την εξασφάλιση μίας έδρας είναι εξαιρετικά χαμηλό: Ένα ποσοστό 0,67% είναι αρκετό για να εκπροσωπηθεί κάποιος στη Βουλή, γεγονός που ανοίγει την πόρτα σε πολλά κόμματα.
- Παρά το αναλογικό σύστημα οι ψηφοφόροι έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν ποιον βουλευτή θα ψηφίσουν. Κάθε κόμμα προτείνει μία λίστα υποψηφίων. Κατά κανόνα, πρώτος στη λίστα είναι ο ηγέτης του εκάστοτε κόμματος, ενώ τελευταίος είναι συνήθως κάποιος που επιθυμεί να στηρίξει συμβολικά το κόμμα.
Ο ψηφοφόρος σημειώνει το όνομα του βουλευτή που θέλει να εκλεγεί στο φυλλάδιο του κόμματος. Μετά το πέρας της εκλογικής διαδικασίας, οι βουλευτές εκλέγονται με βάση τα αποτελέσματα που απέσπασε το κόμμα τους και τη θέση που κατέχει ο βουλευτής στη λίστα.
Ωστόσο, εάν ένας υποψήφιος που βρίσκεται χαμηλά στο ψηφοδέλτιο πάρει πολλές ψήφους, τότε μπορεί να κερδίσει στη θέση κάποιου άλλου βουλευτή που βρισκόταν σε καλύτερη θέση στο ψηφοδέλτιο.
Μόλις εκλεγούν οι βουλευτές, θα κάνουν συζητήσεις για να σχηματίσουν κυβέρνηση πλειοψηφίας. Όμως οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων μπορεί να πάρουν μήνες...
