Του Μαρίνου Παττακού*

Με ιδιαίτερη ανησυχία παρακολουθεί η ελληνική αλλά και η διεθνής κοινή γνώμη το τελευταίο χρονικό διάστημα, την κλιμάκωση μιας απειλητικής κινητικότητας της Τουρκίας εναντίον της Ελλάδας, σε πολιτικό και επιχειρησιακό- στρατιωτικό επίπεδο. Παρατηρώντας προσεκτικά την εξέλιξη των γεγονότων αυτών εύκολα μπορεί να διαπιστωθεί ότι η πολιτική αστάθεια ανάμεσα στις δυο χώρες άρχισε να επιβαρύνεται σταδιακά μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα εναντίον του Ερντογάν τον Ιούλιο του 2016.

Όμως η επιδείνωση της τουρκικής προκλητικότητας έγινε ιδιαίτερα επικίνδυνη, μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου να μην προχωρήσει στην έκδοση των οκτώ τούρκων στρατιωτικών που είχαν αποδράσει και κρατούνται στην Ελλάδα από τον περασμένο Ιούλιο. Η περαιτέρω επιβάρυνση διατηρείται στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας και μετά την αίτηση ασύλου που έκαναν την περασμένη Παρασκευή στην Αλεξανδρούπολη οι δυο Τούρκοι κομάντος που εκτιμάται ότι έλαβαν μέρος στην απόπειρα κατά του Ερντογάν την περίοδο του πραξικοπήματος.

Από τα παραπάνω αναφερόμενα δεν μπορεί να προκύψει ότι αυτά και μόνο αποτελούν τα αίτια της εμφανιζόμενης τουρκικής προκλητικότητας, αλλά ίσως η αφορμή και η πραγματικά αιτία κρύβεται μέσα στα νέα εσωτερικά και εξωτερικά δεδομένα που διαγράφονται απειλητικά για την ίδια την Τουρκία εντός και εκτός των συνόρων της.

Αυτή τη στιγμή η Τουρκία έχει για πρώτη φορά έντονο πρόβλημα εσωτερικών αμφισβητήσεων του πολιτικού της συστήματος από τους κεμαλιστές, ευρωπαϊστές και μεγάλο μέρος του στρατού. Ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίζεται παντοδύναμος ενώ στην πραγματικότητα είναι μόνος και απειλείται από παντού. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, που δρομολογούνται στη Μέση Ανατολή με το ενδεχόμενο ίδρυσης του Κουρδικού κράτους εις βάρος και τουρκικών εδαφών, πυροδοτούν την εκρηκτική επεκτατική αντίδραση της Τουρκίας με δυτικό προσανατολισμό.

Ο Ερντογάν επιχειρεί την εξωτερίκευση του εσωτερικού προβλήματος επιτιθέμενος κατά της Ελλάδας, αφού απέτυχε η απόπειρα παρέμβασης της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία συνήθως επηρεάζεται και από εσωτερικούς λόγους στην εξωτερική της πολιτική απέναντι στην Ελλάδα, πέραν από πρόσωπα και κυβερνήσεις, σε ένα μόνιμο τουρκικό σχεδιασμό για να ικανοποιήσει το τουρκικό εθνικό συμφέρον. Αυτή τη φορά ο Τούρκος πρόεδρος προσπαθεί να ικανοποιήσει συγκυριακά το τουρκικό συμφέρον, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει εθνική πολιτική συσπείρωση γύρω από τον ίδιο, εν όψει του συνταγματικού δημοψηφίσματος για τη συγκέντρωση υπερεξουσιών γύρω από το πρόσωπό του.

Όπως και να έχουν τα πράγματα είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα βρίσκεται υπό τουρκική απειλή η οποία δεν οφείλεται στις τουρκικές παραδοσιακές διεκδικήσεις και μόνο. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να υποβαθμιστεί και να θεωρηθεί ως απειλή «ρητορικού» χαρακτήρα. Γι’ αυτό ο κίνδυνος μιας ελληνοτουρκικής «ανάφλεξης» δεν πρέπει ως ενδεχόμενο να αποκλειστεί. Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει τις απρόβλεπτες εξελίξεις επιθετικής πολιτικής της Άγκυρας, ακόμη και αν πάρει διαστάσεις μη αναμενόμενης σε κάποιο βαθμό πρωτοφανούς πραγματικότητας.

Εκείνο που μπορεί να διαφυλάξει την ειρήνη εν όψει της επιθετικής πολιτικής του τουρκικού καθεστώτος απέναντι στην Ελλάδα, είναι η επιδίωξη τακτοποίησης των παρακάτω βασικών προτεραιοτήτων:

-Η υποχρέωση της Ελλάδας να είναι έτοιμη όχι μόνο με την έννοια της στρατιωτικής ετοιμότητας, αλλά κυρίως στην κινητοποίηση – ενημέρωση των διεθνών οργανισμών και κρατών των Η.Π.Α., Ρωσίας, Ευρώπης.

-Οργάνωση κοινής πολιτικής άμυνας με ενεργοποίηση των συμμαχιών Αιγύπτου, Κύπρου, Ισραήλ, για συνεργασία στην εκμετάλλευση των υποθαλάσσιων ενεργειακών αποθεμάτων.

-Σταθερή προσήλωση στην ιδέα του ευρωπαϊκού κεκτημένου και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

-Αλλαγή πολιτικής πλεύσης, με εθνική συνεννόηση για την έξοδο από την οικονομική κρίση.

Γιατί είναι βέβαιο ότι η νέα τουρκική απειλή που βρίσκεται στο προσκήνιο, αντιμετωπίζεται μόνο με συντονισμένη διπλωματική δράση, ψυχραιμία, σοβαρότητα και αποφασιστικότητα από τους Έλληνες.

*Ο Μαρίνος Παττακός είναι Δημοτικός Σύμβουλος