Η έκθεση του Γιάννη Σπυρόπουλου, ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους του 20ού αιώνα, με έργα από τη Συλλογή του Ζαχαρία Πορταλάκη, θα εγκαινιασθεί το Σάββατο 18 Μαρτίου, στις 7.30 το απόγευμα, στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης. Η έκθεση έχει τίτλο “Διάλογος με το Αόρατο” και διαδέχεται την πρώτη έκθεση της Συλλογής Πορταλάκη στο Ιστορικό Μουσείο, όπου παρουσιάστηκαν αντιπροσωπευτικά έργα των πρωτοπόρων καλλιτεχνών Κωνσταντίνου Παρθένη, Γιάννη Τσαρούχη, Χρήστου Καπράλου και Θεόδωρου Στάμου, δίπλα στη μόνιμη έκθεση του σπουδαίου συνόλου εξήντα πέντε φορητών εικόνων (15ου-αρχών 20ού αιώνα) που δωρήθηκαν από τον Ζαχαρία Πορταλάκη στην Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών.
Στο Αμφιθέατρο, κατά την εκδήλωση των εγκαινίων του ΙΜΚ, θα μιλήσουν για τον Γιάννη Σπυρόπουλο οι συγγραφείς του καταλόγου, οι ιστορικοί τέχνης κύριοι Γιάννης Παπαϊωάννου, Κώστας Ιωαννίδης, και η κυρία Όλγα Δανιηλοπούλου, διευθύντρια του Μουσείου Γ. Σπυρόπουλου. Ο κύριος Παπαϊωάννου θα ξεναγήσει, επίσης, τους καλεσμένους στην έκθεση. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν από τον περιφερειάρχη Κρήτης, κ. Σταύρο Αρναουτάκη.
Ο Γιάννης Σπυρόπουλος (1912-1990) θεωρείται ως ο πιο εμβληματικός και αναγνωρισμένος διεθνώς Έλληνας εκπρόσωπος της Αφαίρεσης. Στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης 13 επιλεγμένα έργα του: 12 έργα από τη Συλλογή Σύγχρονης Τέχνης Ζαχαρία Πορταλάκη (Δευτέρα πρωί, Ερύμανθος, Ίδη, Χθες στο Σούνιο, Αλφειός, Σκύρος, Δωρικό, Άλκαρ Νο. 1, Στάσιμο Νο. 7, Δίπτυχο Νο. 3, Στροφή Νο. 13, 1890), καθώς και το μνημειακό έργο Τρίπτυχο Α από το Ίδρυμα Γιάννη & Ζωής Σπυροπούλου.
Πρόκειται για έργα κυρίως της δεκαετίας του 1960, περιόδου κορύφωσης της αναζήτησης του αφηρημένου λεξιλογίου στο έργο του. Τα έργα χαρακτηρίζονται από τις χειρονομιακές γραφές, τους συμβολικούς γραφισμούς και την επεξεργασία της επιφάνειας του τελάρου που μοιάζει να χτίζεται μέσω του χρώματος, τις συνεχείς επεξεργασίες και επεμβάσεις.
Όπως εξηγεί ο Γιάννης Χ. Παπαϊωάννου την περίοδο αυτή, πέρα από τα τρία βασικά στοιχεία του έργου του (τις χαράξεις, το κολλάζ και την πινελιά), «ο ζωγράφος χρησιμοποιεί τα γαιώδη χρώματα, η αξία της φωτεινότητας τραβιέται στο εσωτερικό τους, μετασχηματίζεται σε θερμότητα και λειτουργεί σαν καταλύτης δραματικών ζωγραφικών συμβάντων τα οποία αναδεικνύονται από την ευρηματική τεχνική του τελικού κερώματος».
Ο Σπυρόπουλος θα προσχωρήσει αργά στην ανεικονική τέχνη. Φτάνει στην αφαίρεση «μέσα από αλλεπάλληλες φάσεις που υπαγορεύονταν από εσωτερική ανάγκη» και καθιερώνεται ως ο κλασικός της εκπρόσωπος. Καθοριστική υπήρξε η αναγνώριση που έλαβε με το βραβείο της Unesco για τη συμμετοχή του στη Biennale της Βενετίας το 1960, που οδήγησε και στην ευρύτερη διεθνή αναγνώρισή του.
Είναι τα έργα του αυτής της δεκαετίας, του 1960, που εκτίθενται στην αίθουσα του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης. Σε αυτά θα βρει ο επισκέπτης εκείνα τα δραματικά πλαστικά στοιχεία και τις εντάσεις που χαρακτηρίζουν τώρα τις συνθέσεις του, τη σωματικότητα της ύλης με τις συσσωρεύσεις και τα ξαφνικά ανοίγματα, τα καψίματα, τα γδαρσίματα, τις χαράξεις και τις επικολλήσεις, που θα εκφράσουν τη «δραματικότητα της γένεσης και της καταστροφής».
Στα έργα της έκθεσης, ένα μικρών διαστάσεων τελάρο δείχνει, πώς στην ώριμη φάση της δεκαετίας του 1980 η συνδυασμένη χρήση ετερόκλητων υλικών (υφάσματα, τσουβάλια, εφημερίδες) ενσωματώνονται οργανικά πια δομώντας την επιφάνεια και εκφράζοντας μία αντίληψη που εν τέλει προσπερνά τα σύνορα της αφαίρεσης:
«Πρόκειται για μια στάση της τέχνης», εξηγεί η Ελένη Βακαλό, «με καταβολές από τη μεγάλη παράδοση της ευρωπαϊκής ζωγραφικής και με ευρύτερες δυνατότητες ε-φαρμογών.
Ο Σπυρόπουλος την πραγμάτωσε στην καθαρή της μορφή. Ακολουθώντας τις αρχές της αφαίρεσης, την ανίχνευσε μέσα στην ίδια τη ζωγραφική πράξη. Την κατέθεσε ως συνιστών στοιχείο της ζωγραφικής, και μʼ αυτήν την έννοια του έργο του, την παραδίνει στους νεώτερους».
Στο πλαίσιο της έκθεσης, η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών έχε προγραμματίσει επίσης, εκδηλώσεις λόγου και μουσικής και τα ειδικά (και πάντα δωρεάν) εκπαιδευτικά προγράμματα. Η έκθεση θα διαρκέσει ως τα τέλη Ιανουαρίου 2018.
Συντελεστές έκθεσης
Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει επίσης στο επιστημονικό, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης που συμμετείχε στο έργο, υπό τον συντονισμό του Αλέξη Καλοκαιρινού και της επιμελήτριας της έκθεσης, Αγγελικής Μπαλτατζή.
Ωράριο λειτουργίας ΙΜΚ:
Θερινό Ωράριο (Απρίλιος - Οκτώβριος)
Δευτέρα – Σάββατο:
09.00-17.00
Κυριακές & Αργίες
Κλειστό
Χειμερινό Ωράριο (Νοέμβριος - Μάρτιος)
Δευτέρα - Σάββατο
09.00-15.30
Κυριακές & Αργίες
Κλειστό.
