Πριν από λίγες μέρες το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο απέρριψε πρόταση γνωστού ιταλικού οίκου για να κάνει επίδειξη μόδας στο χώρο του Παρθενώνα. Είχαν προηγηθεί διάλογοι, δηλώσεις, τοποθετήσεις, ανακοινώσεις και ενστάσεις, όπως συνηθίζεται άλλωστε σε τέτοιες περιπτώσεις. Εάν δούμε τα πράγματα σε παγκόσμιο επίπεδο, θα παρατηρήσουμε ότι και πολλοί άλλοι σπουδαίοι χώροι στον πλανήτη μας έγιναν τοποθεσίες ανάλογων πολιτιστικών εκδηλώσεων. Να αναφέρουμε χαρακτηριστικά μερικούς από αυτούς.
Το Σινικό Τείχος (Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο) στην Κίνα, το Αβαείο του Γουέστμινστερ στο κέντρο του Λονδίνου, εκεί δηλαδή που στέφθηκαν για πολλούς αιώνες οι βασιλιάδες της Μεγάλης Βρετανίας, οι χώροι των Μουσείων Λούβρου και Ροντέν στο Παρίσι, η Όπερα του Σίδνεϋ στη μακρινή Αυστραλία, η Φοντάνα ντι Τρέβι στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης και τόσοι άλλοι. Να υπενθυμίσουμε επίσης εδώ ότι ο χώρος της Ακρόπολης χρησιμοποιήθηκε κάποιες δεκαετίες πριν, το 1951 συγκεκριμένα, για φωτογράφιση του οίκου Ντιόρ, δίνοντας καινούργια πολιτιστική ώθηση σε μια ρημαγμένη από τον εμφύλιο πόλεμο χώρα.
Φυσικά και δεν υπάρχει σύγκριση μεταξύ των αναφερθέντων χώρων. Βεβαίως και ο χώρος του Παρθενώνα πιθανόν να μην έχει σχέση με τα γαλλικά μουσεία, αλλά την ίδια στιγμή κάποια άλλα πράγματα δεν πρέπει να μας αφήνουν αδιάφορους. Έχει αποδειχτεί περίτρανα ότι η συντήρηση των αμέτρητων αρχαιολογικών μας χώρων απαιτεί υψηλά κονδύλια. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη διορισμού φυλάκων σε πάμπολλους χώρους ανά την επικράτεια, το θέμα της πρόσβασης σε αυτούς είναι υπαρκτό κι ακόμα εκείνο το δεκαετίες άλυτο των βοηθητικών χώρων, των απαραίτητων υποδομών, της στάθμευσης, της τουαλέτας και της αναψυχής.
Είναι λεπτομέρειες οι οποίες παραμένουν δυστυχώς άλυτες δεκαετίες τώρα, παρά τις κατά καιρούς μεγαλόστομες δηλώσεις ανερυθρίαστων, ανεύθυνων και ολίγιστων πολιτικών, ότι δήθεν δηλαδή ο πολιτισμός αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για τον τόπο και την πολιτική τους. Όλα αυτά, καλώς ή κακώς, είναι η εικόνα της χώρας προς το εξωτερικό και απαιτείται σοβαρότερη αντιμετώπιση του θέματος από τους αρμόδιους φορείς, η οποία όμως σχετίζεται άμεσα με τα διαθέσιμα για το σκοπό αυτό κονδύλια. Κι αυτά δυστυχώς που διατίθενται από το επίσημο κράτος είναι απελπιστικά λίγα! Όλοι έχουμε επισκεφτεί διάφορους χώρους κι όλοι μας έχουμε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, καυτηριάσει τα κακώς κείμενα και στο χώρο του πολιτισμού, μεταξύ των άλλων.
Στη χώρα σήμερα, η σωστή και έγκαιρη διόρθωση των όποιων ελλείψεων φαντάζει ανίκανη, παρά τις καλές προθέσεις των ιθυνόντων. Η εκ προοιμίου απόρριψη λοιπόν, τέτοιων προτάσεων ίσως να μην είναι η πλέον ενδεδειγμένη λύση. Μια φωτογράφηση σε αρχαιολογικούς χώρους δεν αποτελεί πάντοτε πανάκεια. Από την άλλη μεριά, ίσως, σε ορισμένες φυσικά περιπτώσεις αποδειχτεί πλεονέκτημα, αφού θα προβάλει και θα δώσει δημοσιότητα σε μοναδικά στοιχεία του ελληνισμού τα οποία για διάφορους λόγους δεν έτυχαν της ανάλογης προβολής και δημοσιότητας.
Η προσπάθεια, λοιπόν, ικανοποίησης των υψηλών ιδανικών που χαρακτηρίζουν τον νεοέλληνα με δηλώσεις και άστοχες τοποθετήσεις, με φανατισμό και ταυτόχρονη καχυποψία για παραπλάνηση και παγίδευση ίσως σε τελική ανάλυση να μην αποτελεί καλό σύμβουλο. Αντ’ αυτού, ας προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε άλλες ιδιότητες του κακού μας χαρακτήρα. Ας προσπαθήσει το επίσημο κράτος να διορθώσει τα κακώς κείμενα στο χώρο του πολιτισμού, εδώ κι εκεί. Ποιος δεν θυμάται πόσα χρόνια διήρκεσε η συντήρηση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου Κρήτης, το άνοιγμα του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στην Αθήνα, έτσι για να αναφέρουμε δύο κλασικές περιπτώσεις συνδυασμού έλλειψης χρημάτων από τη μια μεριά και πιθανής ανικανότητας των υπευθύνων από την άλλη; Ποιος δεν βλέπει τις χειρόγραφες ανακοινώσεις στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, ότι τα πωλητήρια είναι κλειστά λόγω έλλειψης υπαλλήλων;
Ο άκρατος πολιτιστικός ναρκισσισμός ίσως να μην αποτελεί καλό σύμβουλο στο θέμα μας. Ο ενσυνείδητος ενστερνισμός του ενάρετου μακιαβελισμού από τους Έλληνες, κρατούντες και υπηκόους, πιθανόν να υπερέχει αυτού!
* Ο Γιώργος Σχορετσανίτης είναι χειρουργός και διευθυντής του Χειρουργικού Τομέα στο ΠΑΓΝΗ
