Ως αποικιοκρατία, γνωστή ως έννοια και στην ελληνική αρχαιότητα, εννοούμε κυρίως την εποχή από τον 15ο αιώνα και ιδίως μετά την ανακάλυψη της Αμερικής το 1492 από τον Χριστόφορο Κολόμβο, με πρώτη φάση ως τα μέσα του 19ου αιώνα. Πρωτοπόρα αποικιοκρατικά κράτη ήσαν η Ισπανία και η Πορτογαλία, για να ακολουθήσει και η Ολλανδία. Όμως, κατά τον 19ο αιώνα, ως το 1950, τα σκήπτρα πήραν η Βραζιλία και η Γαλλία, για να ακολουθήσουν η Γερμανία, η Ιταλία, οι Η.Π.Α. και η Ιαπωνία. Στόχος τους ο υπανάπτυκτος οικονομικός κόσμος της Αφρικής και της Ασίας.
Σκοπός τους ήταν η αναζήτηση νέων πηγών ενέργειας, δηλαδή η εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του υπανάπτυκτου κόσμου και, κατά τα νεότερα χρόνια, η εξεύρεση νέων πηγών ενέργειας και νέων αγορών.
Από τους αποικιοκράτες χρησιμοποιήθηκε, κατ’ επίφαση, η μεταλαμπάδευση του δυτικού πολιτισμού στους «υπανάπτυκτους», και η μετάδοση αξιών, θεσμών και φιλανθρωπίας, διά μέσου της Καθολικής Εκκλησίας και των προτεσταντικών ιεραποστολών.
Οι μέθοδοι επιβολής ήσαν διπλές. Κατ’ αρχήν διά της βίας, με τη χρήση των ανώτερων όπλων, του ξίφους και των πυροβόλων όπλων, εναντίον του τόξου των ιθαγενών. Δηλαδή, με τη σφαγή και την κατατρομοκράτηση των γηγενών.
Τους κονκισταδόρες και τους λοιπούς ενόπλους ακολούθησαν οι πάσης φύσεως ιεραπόστολοι, φιλανθρωπικές αποστολές και οικονομικοί εκμεταλλευτές. Τα μέσα που χρησιμοποιούσαν ήσαν, κυρίως, η εξαπάτηση των ιθαγενών, με τα καθρεπτάκια εντυπωσιασμού, τις γυάλινες χάντρες που τις αντάλλασσαν με τους πολύτιμους λίθους, το χρυσάφι, τη γη και τα πολύτιμα κοιτάσματά της.
Με την παρακμή, από το 1950 και εξής, της κλασικής αποικιοκρατίας, τη λήξη και τη διδαχή από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τις αρχές και τις αξίες που πρόβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση, είχαμε πιστέψει ότι οι μέθοδοι της βίας και της εξαπάτησης είχαν περιορισθεί, λόγω του ότι είχαν «ξυπνήσει» και οι λαοί του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου.
Δυστυχώς, στη χώρα μας, η διπλή χρήση της βίας και της απάτης με σύγχρονα «καθρεπτάκια» εμφανίσθηκε από το τέλος της πρώτης δεκαετίας του τρέχοντος αιώνα, και μάλιστα πρωτοποριακά.
Μια μικρή μειοψηφία, ήδη από το 2008, συνεργαζόμενη με ακραία στοιχεία, τους «μπαχαλάκηδες», χρησιμοποίησε, κατ’ αρχήν, τη βία με τη διπλή μορφή: Τη δυναμική βία, που περιελάμβανε κάψιμο τραπεζών, καταστροφή και λεηλασία καταστημάτων, βία και τρομοκράτηση σε πλατείες, από «αγανακτισμένους πολίτες», των αντιπάλων τους.
Η δεύτερη μορφή βίας ήταν η γλωσσική και η φραστική, εναντίον κάθε αντιφρονούντος, με χαρακτηρισμούς της εμφυλιακής περιόδου. Η γλώσσα, ως γνωστόν, διαθέτει τη δική της βία, καθώς «κόκκαλα δε έχει και κόκκαλα τσακίζει».
Ταυτοχρόνως, ακολούθησε η εξαπάτηση των σύγχρονων «ιθαγενών», με μοντέρνα «καθρεπτάκια», ξεγέλασμα των «έξυπνων ηλιθίων», δηλαδή των Νεοελλήνων, όπως είχαμε προ καιρού σχολιάσει (εφ. ΠΑΤΡΙΣ, 31-8-2016).
Για να τους εξαπατήσουν, μάλιστα, υποσχέθηκαν τα πάντα στους πάντες, με κυρίαρχο «καθρεπτάκι» τη λεγόμενη «μετα-αλήθεια», κατά την οποία ο ομιλών μπορεί να χρησιμοποιεί μια λέξη και να την ερμηνεύει κατά το δοκούν. Δηλαδή, άλλα να λέει και άλλα να εννοεί, άλλα δημαγωγικά να υπόσχεται και τα αντίθετα να πράττει.
Οι πιο ευκολόπιστοι είχαμε ελπίσει ότι θα είχαν πια ισορροπήσει και ωριμάσει, αφήνοντας κατά μέρος τον λαϊκισμό.
Μπορεί οι «μπαχαλάκηδες» και οι πρώην συνοδοιπόροι τους της βίας να ακολούθησαν κατά τα φαινόμενα τον δικό τους δρόμο.
Όμως, όπως λέει ο λαός, «το χούι φεύγει τελευταίο». Τα «καθρεπτάκια», με την εξαπάτηση των αφελών ιθαγενών, εξακολουθούν, με τη δισημία των λέξεων, να χρησιμοποιούνται και σήμερα, με τη νέα «δημιουργική ασάφεια», τη διγλωσσία, και τη μεγαλοπρεπή «ισορροπημένη εξισορρόπηση»!! των νέων μέτρων.
Όμως «άχρι καιρού». Γιατί οι μέθοδοι της αποικιοκρατίας, ως γνωστόν, δηλαδή η βία και τα καθρεπτάκια, έστω και αργά, έχουν καταργήθεί ήδη από το 1950.
* Ο Αντώνης Σανουδάκης-Σανούδος είναι καθηγητής Ιστορίας της ΠΑΕΑΚ-συγγραφέας
