Του π. Ηλία Βολονάκη

Στην καθημερινότητα διαπλάθεται η ζωή του ανθρώπου.

Η ζωή του ανθρώπου, οι ιδέες του, τα επιτεύγματά του, αλλά και τα αδιέξοδά του, ο πόνος, η ασθένειά του, το επικείμενο τέλος αποτελούν την προσωπική του ύπαρξη. Ο Χριστός γίνεται άνθρωπος για να κερδίσει τον άνθρωπο, να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τον Θεό. Η νίκη Του δεν είναι προϊόν σύγκρουσης, αλλά γεγονός απόλυτης ελευθερίας. Αυτή τη νίκη ο Χριστιανός καλείται κα να βιώσει και να κηρύξει.

Δεχόμενος ο πιστός τον λόγο του Ευαγγελίου βιώνει την αλήθεια και αντιπροσφέρει τον λόγο του Ευαγγελίου στον κόσμο και ζει πάντοτε ευρισκόμενος σε εγρήγορση. Οφείλει να ευαισθητοποιείται στα μεγάλα προβλήματα του σήμερα. Η χριστιανική πίστη εμπεριέχει κοινωνική διάσταση και σημασία. Η εκκλησία αντιπροσωπεύει έναν τρόπο κοινωνικής συνύπαρξης, ένα είδος ανθρώπινων σχέσεων, ένα τύπο κοινωίας που κατατείνει στην δυναμική πραγμάτωση της ενότητας των ανθρώπων, όχι ως άθροισμα ατομικών συμφερόντων βιοτικής εξασφάλισης, αλλά της ενότητας ως τον “κατά φύσιν” και “κατ’ αλήθειαν” τρόπο υπάρξεως του ανθρώπου.

Ο Χρήστος Γιανναράς πιστεύει ότι ο μόνος δρόμος σωτηρίας του ανθρώπου είναι η μίμηση και ο εικονισμός της Αγίας Τριάδος. Δηλαδή ελευθερία μέσα στην ενότητα και στην αγάπη. Μόνο έτσι ο άνθρωπος από βιολογικό άτομο γίνεται ανθρώπινο πρόσωπο, εικόνα και ομοίωση του Θεού.

Ο Χριστιανός θέλει συνειδητά να αγωνίζεται με τον εαυτό του, τις αμαρτίες και τα πάθη του, θέλει να αντιλαμβάνεται την αδυναμία του και να ταπεινώνεται από τα λάθη του, για να μπορεί να θέλει να αγαπά τον Θεό της Αγάπης.

Ταυτόχρονα θέλει να αγωνιά για τον άλλο άνθρωπο και τον κόσμο γιατί θέλει να αγαπά και να μιμείται Αυτόν, ο οποίος θέλει να αγαπά με τέλεια αγάπη τον άνθρωπο για τον οποίο έγινε θυσία.

Τότε το μέγεθος της προσωπικής ευθύνης που φέρει ο Χριστιανός είναι ανάλογο του μέτρου της μετοχής στην τέλεια Αγάπη του Θεού, εξαιτίας της οποίας υπάρχει. Ο Χριστιανός από τη θέση του, με την πίστη του, τον αγώνα του, με την ισχύ και την αδυναμία του, με την πνευματικότητά του, με την προκοπή και την συναίσθηση της αμαρτωλότητάς του, με την παιδεία του, με την προσευχή του ομιλεί και διαλέγεται δημόσια χωρίς φόβο, χωρίς αναστολές, με αίσθημα ευθύνης, με θάρρος και σύνεση προ πάντων με συνέπεια.

Είναι πραγματικότητα ότι η ανθρωπότητα έζησε και βιώνει μια περίοδο, που σημαδεύτηκε από μια σταδιακή απομάκρυνση του ανθρώπου από τον Θεό. Διαδόθηκαν ιδεολογίες που κατάργησαν τον Θεό και θεοποίησαν το ατομικό συμφέρον. Έτσι ισοπεδώθηκε ο πνευματικός άνθρωπος.

Συρρικνώθηκε ο πνευματικός μας βίος, ο λαός μας απομακρύνθηκε από τις αρχές και αξίες του. Η ελληνική και ορθόδοξη παράδοση αποδυναμώθηκε. Το πνεύμα της παγκοσμιοποίησης επέδρασε στη δημόσια θρησκευτική και προσωπική μας ζωή. Η παθιασμένη δίψα της ζωής και των απολαύσεων έγιναν αιτία η ίδια η ζωή να απωλέσει το ύψιστο νόημά της.

Η παιδεία από τα χρόνια της δικτατορίας ξέφυγε από τους στόχους της. Η βιομηχανία της διαφήμισης καλλιέργησε δια της “εικόνος” πρότυπα και συμπεριφορές που δεν θα τολμούσε κανείς να κατονομάσει. Ενθάρρυνση και τροφή των παθών μας. Η τιμιότητα και η αγάπη προς την αλήθεια παραμερίστηκαν. Ο ατομισμός κατέστρεψε την συλλογικότητα. Ενθάρρυνε την ιδιοτέλεια. Ο εγωισμός διέλυσε την οικογένεια, έκλεισε τον δρόμο στη μετάνοια.

Οι εμπαθείς κομματικές, ιδεολογικές και ταξικές συγκρούσεις δίχασαν και έφθειραν την κοινωνία μας.

Η εξασθένηση του κράτους κλόνισε τις λειτουργίες του και τον κοινωφελή χαρακτήρα του. Απαξιώθηκε η έννοια της πατρίδας. Οι εθνικές ιδέες υποχώρησαν, οι πολλοί καταθέσαμε τη συνείδησή μας. Έτσι φθάσαμε στον ωμό υλισμό, που οδήγησε στην κρίση. Την ονομάσαμε οικονομική κρίση, για να αποφύγουμε τις μεγάλες μας ευθύνες.

Μέρες δύσκολες ξημερώνουν για την Ελλαδική Ορθοδοξία. Η Ορθοδοξία πρέπει να μπολιάσει τον λαό, όσο είναι καιρός, για να αντέξει στον επερχόμενο λιμό για ζωή και αλήθεια.

Ο Κύριος είπε:

“Μη φοβάσαι, μικρό μου ποίμνιο.

Σ’ εσάς ευαρεστήθηκε ο Πατέρας σας να δώσει τη Βασιλεία του”.

(Λουκ. ιβ’ 32).

Η παρουσία του χριστιανού στην πολύπτυχη καθημερινότητα της οικονομικής ζωής, του πολιτικού στίβου, της κάθε ιδεολογίας κ.λπ. γίνεται προφητική, σωστική, με προτεραιότητα την πίστη, δηλαδή την εμπιστοσύνη στον Θεό.

Ο πιστός οφείλει να δώσει την καλή μαρτυρία. Να ευαισθητοποιηθεί απέναντι στα μεγάλα προβλήματα του σήμερα. Να αγωνισθεί, θεωρώντας τον αγώνα εναντίον τους σαν κομμάτι αναπόσπαστο της πνευματικής του ζωής. Να βοηθήσει να ξαναπάρουμε τον δρόμο της ανόρθωσης, εμπνεόμενος από το παρελθόν.

Από τις ιστορίες και το παράδειγμα των αγωνιστών και μαρτύρων του έθνους και της πίστεως.

Να αγωνισθεί με αυταπάρνηση εκεί όπου ετάχθη στα μικρά ή στα μεγάλα. Ο ευαγγελισμός του κόσμου δεν μπορεί παρά να θεμελιώνεται στο βίωμα και στο λόγο.

Η Ορθοδοξία επαγγέλλεται την αλλαγή που ξεκινάει από μας. Το όνομά της:

Μετάνοια, ελπίδα.

Δεν αντιτίθεται, δεν συγκρούεται με εμπάθεια, έχει πρόταση που ενώνει. Και πρόταση θετική με προοπτική, ουσία και διάρκεια δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Χριστό. Η κατά Χριστόν ανακαίνιση του ανθρώπου είναι η μόνη ελπίδα και ο μόνος δρόμος. Είναι το κύριο έργο που καλείται να προσφέρει η Εκκλησία.

Η Εκκλησία έχει να καταθέσει λόγο από τον θεολογικό της πλούτο καθώς και να κομίσει εμπειρία από την μακραίωνη κοινοτική της παράδοση και προσφορά πάνω στα μεγάλα προβλήματα, που αντιμετωπίζει ο λαός μας.

Το πρόβλημα της φτώχειας δεν είναι ζήτημα οικονομοτεχνικό αλλά κυρίως ηθικό.

Η κοινωνική ανισότητα συνιστά μια τεράστια ηθική ανωμαλία που κατατυραννά τους ανθρώπους και προσβάλλει τον Θεό που είναι δωρητής των αγαθών.

Ο απόστολος Ιάκωβος και Αδελφόθεος διδάσκει και η Εκκλησία επαναλαμβάνει σε κάθε Θ. Λειτουργία: “Κάθε καλή προσφορά και κάθε τέλειο δώρο έρχεται από ψηλά, από τον δημιουργό των ουρανίων σωμάτων” (Ιακ. α’ 17).

Η Εκκλησία αγκαλιάζει τη ζωή στο σύνολό της, δοκιμάζεται στην πρόσληψη και μεταμόρφωση της πραγματικότητας, θεραπεύει τον αυτοκατα- στροφικό μηδενισμό και συμβάλλει αποφασιστικά στην νοηματοδότηση της καθημερινότητας και της ζωής και στην αποκάλυψη της αλήθειας του Τριαδικού Θεού.

Και τίθεται το ερώτημα: Αλήθεια τι επιδιώκουμε, τι θέλουμε;

Κοινότητα προσώπων ή ατόμων;

Έθνος Κοινοτήτων ή Κοινότητα Εθνών;

Η Ευρώπη έχει απωλέσει την ταυτότητά της. Έχει ανάγκη από την παρουσία μας. Έχει ανάγκη από τον ελληνικό πολιτισμό και την Ορθοδοξία μας.

Η ορθόδοξη εικόνα του κόσμου και της κοινωνίας μας δεν πρέπει να περιοριστεί σε αποκλειστικές αναφορές σε προγενέστερα κοσμοϊστορικά σχήματα.

Ας σταθούμε κύριοι των επιλογών μας, όπως μας έπλασε ο Θεός. Και ο Θεός θα οικονομήσει.

“Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας”.

(Εβρ. ιγ’ 8).