Νέα ελληνική τραγωδία: «Πρωθυπουργός υπό του τύπου τυπτόμενος»! Ναι, παραπονιέται ο πρωθυπουργός μας ότι οι εφημερίδες τον «χτυπάνε»! Γι’ αυτό τον βλέπουμε τελευταία συχνά-πυκνά να μπαίνει με δημόσιες δηλώσεις του σε προσωπικές διαμάχες με δημοσιογράφους, εφημερίδες και κανάλια (βλ. ΔΟΛ, Πρώτο Θέμα κ.λ.π.), κατηγορώντας τους δημοσίως ότι τον «στοχοποιούνε».
Τι θα πει όμως η ρήση ενός πρωθυπουργού ότι «ορισμένα μέσα με στοχοποιούνε»; Είναι δεδομένο ότι από τη στιγμή που κάποιος αναλάβει τη θέση του πρωθυπουργού μπαίνει αυτοδικαίως, αυτομάτως και άνευ άλλου τινός στο στόχαστρο του τύπου. Κι αλίμονο αν γινόταν αλλιώς. Αν δεν το ‘χει καταλάβει, θα πρέπει να καταλάβει (πρώτα) και να αποδεχτεί (στη συνέχεια) ότι δεν γίνεται στόχος των ΜΜΕ. Είναι εξ αντικειμένου στόχος των ΜΜΕ, λόγω της θέσης του ως πρωθυπουργού της χώρας. Εάν γινόταν αλλιώς, όπως προφανώς το εννοεί ο κ. Τσίπρας, να χαϊδεύει δηλαδή ο τύπος τ’ αυτιά του πρωθυπουργού, θα είχαμε πολιτική και πολιτειακή ανωμαλία.
Προφανώς έχει μπερδέψει ή μάλλον θέλει να μπερδεύει τους ρόλους. Ο τύπος έχει δικαίωμα και (κυρίως) υποχρέωση να ελέγχει την εξουσία, να την κρίνει, να τη σχολιάζει και γιατί όχι και να της επιτίθεται.
Και από τη στιγμή που στο πολιτειακό μας σύστημα κατά κύριο λόγο η εκτελεστική εξουσία ενσαρκώνεται (τυπικά και ουσιαστικά) στο πρόσωπο του πρωθυπουργού, φυσικό είναι να «στοχοποιείται» αυτός. Κι ακόμα παραπέρα, όπως έχουν κρίνει επανειλημμένα τα Διεθνή και Ευρωπαϊκά Δικαστήρια, ο πολιτικός (πολύ περισσότερο ο πρωθυπουργός μας χώρας) είναι υποχρεωμένος, πέρα και έξω απ’ ό,τι γίνεται με τους απλούς πολίτες, να δέχεται και να ανέχεται κριτικές ακόμα κι αν εκφεύγουν από την πεπατημένη, ακόμα κι αν είναι όντως υπερβολικές, ακόμα κι αν μπορούν να κριθούν κακόπιστες, ακόμα κι’ αν βρίσκονται στα όρια του ποινικού νόμου.
Σε πολιτειακά καθεστώτα δημοκρατίας, η ανοχή των πολιτικών απέναντι στην κριτική και τον τύπο είναι και πρέπει να είναι διαφορετική από αυτή των υπόλοιπων πολιτών: Ιδιόμορφη, μεγαλύτερη, ευρύτερη. Γιατί αυτό απαιτεί η δημοκρατία.
Εξάλλου, ποιος είπε στον κ. Τσίπρα ότι ο πρωθυπουργός και ο τύπος είναι το ίδιο πράγμα και μπορούν να μπαίνουν, να ζυγίζονται, στην ίδια ζυγαριά; Κάθε άλλο, είναι ακριβώς τα αντίθετα.
Ο ένας είναι ελέγχων και ο άλλος ελεγχόμενος, ο ένας κρίνων και ο άλλος κρινόμενος, ο ένας είναι κριτής πεπραγμένων και ο άλλος απολογητής πεπραγμένων.
Γι’ αυτό και δεν ισχύουν τα ίδια μέτρα και τα ίδια σταθμά. Γι’ αυτό και δεν μπορούν να κρίνονται με τις ίδιες προϋποθέσεις οι πρωθυπουργοί (οι πολιτικοί γενικότερα) και οι δημοσιογράφοι.
Είναι κάτι που, επιτέλους, ο κ. Τσίπρας έπειτα από δύο χρόνια πρωθυπουργίας θάπρεπε να έχει ήδη εμπεδώσει. Διότι απλούστατα, το μεν πρώτο, ο έλεγχος της εξουσίας, είναι η πεμπτουσία της δημοκρατίας, το δε δεύτερο αντίθετα, ο έλεγχος του τύπου, είναι η πεμπτουσία της δικτατορίας.
Αλλά αυτό που συμβαίνει εν προκειμένω είναι, νομίζω, ότι μάλλον αυτός έχει στοχοποιήσει τον τύπο (σας λένε τίποτα οι πρόσφατες ιστορίες με τον ΔΟΛ και το Πρώτο Θέμα;) και όχι ο τύπος αυτόν. Και δεν αντιλαμβάνεται ότι όσο περισσότερο στοχοποιεί ο ίδιος τον τύπο, τόσο περισσότερο στόχος θα γίνεται από τον τύπο, όσο περισσότερο επιτίθεται στον τύπο τόσο περισσότερη κριτική θα δέχεται, όσο περισσότερο προσπαθεί να ελέγξει τον τύπο, τόσο περισσότερη αντίδραση θα δέχεται.
Αν κρίνω όμως από τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ όπως αυτή διατυπώνεται στο πρόσφατο Πόρισμα της πλειοψηφίας (ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ) της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τα δάνεια των κομμάτων και των ΜΜΕ («Καθώς η πληροφόρηση δεν είναι απλά μια ενημερωτική, εκπαιδευτική διαδικασία με σκοπό την τελειοποίηση του κάθε ανθρώπου στο μορφωτικό επίπεδο, αλλά έχει τεράστια πολιτική σημασία και λειτουργία, κανονικά θα έπρεπε να την εξουσιάζει ο λαός») μάλλον κανείς εκεί πέρα στην Κουμουνδούρου δεν το έχει εμπεδώσει.
Το πώς θα την εξουσιάζει (προσέξτε το ρήμα: εξουσιάζει και όχι π.χ. ελέγχει) ο λαός, δεν μας το λένε, αλλά δεν χρειάζεται κιόλας: Να, κάτι σαν την ΕΡΤ ένα πράγμα!
Η λαϊκά εξουσιαζόμενη πληροφόρηση σε όλο της το μεγαλείο! Για τους ανθρώπους αυτούς, τελικά, δεν υπάρχουν θεσμοί.
Υπάρχει μόνον ο απρόσωπος λαός (ο οποίος ανάλογα με τη μέρα και την περίσταση παίρνει τη μορφή του Φλαμπουράρη, του Τσακαλώτου, του Σταθάκη κ.λ.π.) και τίποτε άλλο. Ή μήπως αντί του (απρόσωπου) λαού εννοούνται οι επί Ελλάδος ευπρόσωποι βεριτάμπλ αντιπρόσωποι και εκπρόσωποί του, Τσίπρας και Παππάς. Οι οποίοι, αντ’ αυτού (του λαού ντε) και γι’ αυτόν (τον λαό ντε) θα εξουσιάζουν την πληροφόρηση; Αν και νεαρότατοι, Πατερούληδες!
Σε κάθε περίπτωση, εμείς κλείνοντας θα θέλαμε να θυμίσουμε στον πρωθυπουργό και τη γνωστή λαϊκή παροιμία:
Όποιος δεν θέλει (χ)τύπους στο χαλκιδιό δεν πάει.
*Ο Θανάσης Καραγιάννης είναι δικηγόρος
