Του Εμμανουήλ Λιοδάκη, ιεροκήρυκος
Η Εκκλησία μας στις 6 Ιανουαρίου εόρτασε τη Μεγάλη Εορτή των Θεοφανίων. Με τη ευκαιρία αυτή θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές απαντήσεις σ' όλους αυτούς που ρωτούν τι είναι το Πνεύμα το Αγιο και γιατί παρουσιάστηκε με τη μορφή της περιστεράς. Η απάντηση δεν είναι τόσο εύκολη, γι' αυτό την απάντηση θα τη δώσουν οι σοφοί Θεοφόροι Πατέρες. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος μας λέει ότι "το Αγιο Πνεύμα είναι Πνεύμα Θεού, Πνεύμα Χριστού, νους Χριστού, Πνεύμα Κυρίου, Κύριος. Πνεύμα Υιοθεσίας, αλήθειας, ελευθερίας, Πνεύμα σοφίας, συνέσεως, βουλής, ισχύος, γνώσεως, ευσεβείας, φόβος Θεού. Το Αγιο Πνεύμα είναι αγαθό, ευθές, ηγεμονικό, φύσει άγιο και όχι θέσει, μετρεί και δεν μετρείται, μετέχεται και δεν μετέχει, πληροί κα δεν πληρούται, συγκρατεί και δεν συγκροτείται, κληρονομείται, δοξάζεται. Το Αγιο Πνεύμα αποκαλύπτει, φωτίζει, ζωοποιεί. Καθιστά τους ανθρώπους ναούς, τους θεοποιεί και τους τελειοποιεί". Πολλά θα είχαμε να πούμε. Θα κλείσουμε όμως το τι είναι το Πνεύμα το Άγιο με μία σκέψη ακόμη του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου: “Το Άγιο Πνεύμα είναι αυτό που μοιράζει τα χαρίσματα, είναι νοερό, πολυμερές, σαφές, ευκρινές, ανεμπόδιστο και αμόλυντο". Τώρα στο ερώτημα, γιατί το Αγιο Πνεύμα εμφανίζεται με τη μορφή περιστεράς, οι Πατέρες της Εκκλησίας διατυπώνουν αλληγορίες, αξιοθαύμαστες και εποικοδομητικές. Το Πνεύμα το Αγιο κατεβαίνει με μορφή περιστεράς, επειδή ακριβώς, όπου γίνεται συμφιλίωση του Θεού, εμφανίζεται περιστερά, όπως και στην κιβωτό του Νώε. Σχεδόν όμοια λόγια χρησιμοποιεί και ο Ζιγαβηνός: "Αυτής της περιστεράς τύπος ήταν εκείνη η περιστερά, που έφερε στον Νώε την αγγελία της παύσεως του κατακλυσμού". Αλλά και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας λέει ότι "η περιστερά γι' αυτό εμφανίστηκε, για να δείξει σαν με κάποιο δάχτυλο στους παρόντες και στον Ιωάννη, τον Υιό του Θεού. Και όχι μόνο γι' αυτό, αλλά για να μάθεις και εσύ ότι σε σένα, όταν βαπτίζεσαι, έρχεται το Πνεύμα". Ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίας λέει ότι ένας είναι ο Θεός της Παλαιός και Καινής Διαθήκης...". Και πάλι ο Ιερός Χρυσόστομος λέει ότι πως η περιστερά είναι "ήμερο ζώο και καθαρό. Επειδή λοιπόν και το Πνεύμα είναι πνεύμα πραότητος, γι' αυτό φανερώνεται και σ' αυτό". Και ο Μεσαίας είναι πράος και ταπεινός στην καρδιά (Ματθ. ια' 29). Ο δε Μ. Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος χρησιμοποιούν για τα Χριστούγεννα το όνομα "Θεοφάνια" και για τα Φώτα το όνομα "Επιφάνεια". Τελικά όμως στην Εκκλησία μας όλα τα ονόματα (Θεοφάνια, Επιφάνεια και Φώτα) δίδονται στη γιορτή της 6 Ιανουάριου. Τέλος, είναι σκόπιμο να κλείσουμε το πολύ ενδιαφέρον αυτό θέμα με τα λόγια του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, με τα οποία μας λέει πώς πρέπει να γιορτάζουμε αυτή τη γιορτή. Λέει λοιπόν: "Ας τιμήσουμε σήμερα το Βάπτισμα του Χριστού και ας το γιορτάσουμε σωστά με το να ευφραινόμαστε πνευματικά και όχι να ευχαριστούμε την κοιλιά μας. Και με ποιο τρόπο θα ευφρανθούμε; "Λουσθείτε για να καθαριστείτε" (Ησ. α' 16).
Κύριε. Σε Σένα ανήκει η δοξολογία και η δύναμη, μαζί και στο Πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και σε όλους τους ατέλειωτους αιώνες.
Αμήν.
