Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*

Η καταστροφή ενός σημαντικού τμήματος του παραγωγικού ιστού της χώρας εξαιτίας της εφαρμογής των μέτρων των δύο πρώτων Μνημονίων από της κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ., οι οποίες τα υπέγραψαν υποκύπτοντας στις απαιτήσεις των δανειστών (δραστική περικοπή μισθών και συντάξεων και άλλων δαπανών, μεγάλη αύξηση της άμεσης και έμμεσης φορολογίας, δραστική περικοπή των δημόσιων επενδύσεων) προκάλεσε το κλείσιμο εκατοντάδων χιλιάδων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα μικρών, και διακοπή επαγγέλματος από χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες με αποτέλεσμα την πρωτοφανή μείωση της απασχόλησης και εκτόξευση στα ύψη της ανεργίας την τετραετία 2010-2013.







Παρ’ όλο ότι το έτος 2014 συνεχίστηκε η εφαρμογή του δεύτερου Μνημονίου από τη συγκυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ, η ανεργία άρχισε να μειώνεται με βραδείς ρυθμούς και η απασχόληση να αυξάνεται με βραδύτερους. το έτος αυτό και οι ρυθμοί αυτοί συνεχίστηκαν με τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, η οποία τους επτά πρώτους μήνες του 2015 συνέχισε την εφαρμογή του δεύτερου Μνημονίου και, με τη σειρά της, υπέκυψε στις απαιτήσεις των δανειστών και υπέγραψε και άρχισε να εφαρμόζει το τρίτο Μνημόνιο το 2015 και το 2016,

Χρησιμοποιώντας τα στοιχεία της τριμηνιαίας έρευνας αγοράς εργασίας της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) (για το τρίτο τρίμηνο του 2016 δημοσιεύτηκαν στις 15.12.16) υπολογίσαμε την απασχόληση, την ανεργία κα το ποσοστό ανεργίας στην Κρήτη τα 2009, 2013 και 2016 με βάση το μέσο όρο των τριών πρώτων τριμήνων των ετών αυτών για να διαπιστώσουμε τις διαφορές που υπάρχουν στους ρυθμούς από τη μια μεριά μείωσης της απασχόλησης και αύξησης της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας την τετραετία 2010-2013 και από την άλλη τους ρυθμούς αύξησης της απασχόλησης και μείωσης της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας την τριετία 2014-2016. Τους ρυθμούς αυτούς θα του χρησιμοποιήσουμε στη συνέχεια για να εκτιμήσουμε πόσα έτη θα απαιτηθούν για να επανέλθουν στην Κρήτη η απασχόληση, η ανεργία και το ποσοστό ανεργίας στα επίπεδα στα οποία βρίσκονταν το 2009, δηλαδή πριν από την εφαρμογή των μέτρων των Μνημονίων.

Τα στοιχεία της απασχόλησης και της ανεργίας στην Κρήτη και του ποσοστού ανεργίας στην Κρήτη και στο Σύνολο Χώρας των ετών 2009, 2013 και 2016 με βάση το μέσο όρο των τριών πρώτων τριμήνων των ετών αυτών δίνονται στο πρώτο μέρος του Πίνακα. Στο δεύτερο μέρος του δίνονται οι διαφορές του έτους 2013 σε σχέση με το 2009 (δηλαδή της τετραετίας 2010-2013) και του 2016 σε σχέση με το 2013 (δηλαδή της τριετίας 2014-2016). Στο τρίτο μέρος του Πίνακα δίνονται οι ετήσιες διαφορές τους (δηλαδή οι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης ή μείωσης) των στοιχείων αυτών.

Από δεύτερο μέρος του Πίνακα φαίνονται η πολύ μεγάλη μείωση της απασχόλησης και η επίσης μεγάλη αύξηση της ανεργίας στην Κρήτη ενώ πολύ μεγάλη ήταν και η αύξηση του ποσοστού ανεργίας τόσο στην Κρήτη όσο και στο Σύνολο Χώρας. Αντίθετα την περίοδο 2014-2016 η αύξηση της απασχόλησης ήταν πολύ μικρή και επίσης πολύ μικρή η μείωση της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας τόσο στην Κρήτη όσο και στο Σύνολο Χώρας. Δεδομένου, όμως, η περίοδος 2010-2013 είναι τετραετής ενώ περίοδος 2014-2016 τριετής, οι διαφορές στο δεύτερο μέρος δεν είναι συγκρίσιμες.

Στο τρίτο μέρος οι διαφορές είναι συγκρίσιμες διότι είναι ετήσιες. Από το μέρος αυτό φαίνεται ότι κατά μέσο όρο το χρόνο:

- Την τετραετία 2010-2103 ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ η απασχόληση στην Κρήτη μειώθηκε κατά 13.300 και η ανεργία αυξήθηκε κατά 11.325. Το ποσοστό ανεργίας στην Κρήτη αυξήθηκε κατά 4 εκατοστιαίες μονάδες και στο Σύνολο Χώρας κατά 4,5 εκατοστιαίες μονάδες. .

- Την τριετία 2014-2016 η απασχόληση στην Κρήτη αυξήθηκε κατά 1.500 και η ανεργία μειώθηκε κατά 2.067. Το ποσοστό ανεργίας στην Κρήτη μειώθηκε κατά 0,7 ενώ στο Σύνολο Χώρας κατά 1,3 εκατοστιαίες μονάδες, δηλαδή με σχεδόν διπλάσιο ρυθμό.

Από τη σύγκριση των στοιχείων του τρίτου μέρους του Πίνακα φαίνεται ότι:

- Ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης στην Κρήτη την τριετία 2014-2016 ήταν κατά 9 φορές μικρότερος από το ρυθμό μείωσής της την τετραετία 2010-2013 (αντίστοιχοι υπολογισμοί έδειξαν ότι στο Σύνολο Χώρας ήταν 5 φορές μικρότερος)

- Ο ρυθμός μείωσης της ανεργίας την τριετία 2014-2016 στην Κρήτη ήταν κατά 5,5 φορές μικρότερος από το ρυθμό αύξησής της την τετραετία 2010-2013 (στο Σύνολο Χώρας ήταν 3,3 φορές μικρότερος).

- Ο ρυθμός μείωσης του ποσοστού ανεργίας στην Κρήτη ήταν 6 φορές μικρότερος από’ ό, τι ο ρυθμός αύξησής του την τετραετία 2010-2013 ενώ στο Σύνολο Χώρας ήταν κατά 3,5 φορές μικρότερος

Οι παραπάνω διαφορές στους ρυθμούς μείωσης της απασχόλησης και αύξησης της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας την τετραετία 2010-2014 σε σχέση με τους ρυθμούς αύξησης της απασχόλησης και μείωσης της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας την τριετία 2014-2016 σημαίνουν ότι για να επανέλθουν η απασχόληση, η ανεργία και το ποσοστό ανεργίας στο επίπεδο του 2009 θα στην Κρήτη θα απαιτηθούν πολύ περισσότερα έτη απ’ ό, τι στο Σύνολο Χώρας. Ειδικότερα για την επάνοδο του ποσοστού ανεργίας στο επίπεδο του 2009 στην Κρήτη θα απαιτηθούν 21 έτη ενώ στο Σύνολο Χώρας 11.

Τα έτη θα είναι λιγότερα αν οι ρυθμοί αύξησης της απασχόλησης και μείωσης της ανεργίας αυξηθούν. Το πόσο θα αυξηθούν θα εξαρτηθεί από τη μια μεριά από το ρυθμό ανάπτυξης που επιτευχθεί τα επόμενα έτη στην Κρήτη και στο Σύνολο Χώρας και από την άλλη αν η ανάπτυξη αυτή θα δημιουργεί πολλές νέες μόνιμες θέσεις απασχόλησης.

Το άρθρο αυτό αφορά τις μεταβολές του συνόλου της απασχόλησης, της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας. Το εργατικό, όμως, δυναμικό αποτελείται από Έλληνες και αλλοδαπούς και υπάρχουν μεγάλες διαφορές στις μεταβολές της απασχόλησης, της ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας τους. Επιπλέον υπάρχουν διαφορές στη μορφή της απασχόλησης (πλήρους ή μερικής) και στη διάρκεια της ανεργίας (κάτω ή άνω των 12 μηνών).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι διαφορές ανάμεσα στις μεταβολές απασχόλησης και ανεργίας οφείλεται στη μείωση του εργατικού δυναμικού (δηλαδή του αθροίσματος απασχόλησης και ανεργίας) εξαιτίας από τη μια μεριά της μείωσης του πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και από την άλλη της αύξησης εκείνων που λόγω γήρανσης ή άλλων λόγων παύουν να είναι οικονομικά ενεργοί.

*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι τέως: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ