Β’ μέρος
Είναι επόμενο αυτές τις “χρονιάρες μέρες”, όπως τις λέει ο λαός μας, να θυμούμαστε και να αναπωλούμε τα παλιά, τα περασμένα, τις προεόρτιες κινήσεις άλλων εποχών! Η παλιότερη ηρακλειώτικη εφημερίδα “Πατρίς” με το δημοσίευμα που ακολουθεί, η οποία συμπληρώνει όπου να’ ναι εβδομήντα ολόκληρα χρόνια ζωής, μας μεταφέρει στην ηρακλειώτικη χριστουγεννιάτικη αγορά, όπου και τότε οι μικροπωλητές με τα καροτσάκια τους πουλούσαν-τι άλλο;-παιχνίδια για τους πιτσιρικάδες...
“Άρχισαν κιόλας οι μικροπωληταί να περιφέρουν με τα καροτσάκια τους στις γειτονές τα παιγνίδια για τους πιτσιρίκους.
Τα πολύχρωμα μπαλόνια κυριαρχούν παντού στα καταστήματα, ενώ γίνονται αντικείμενα αδιακόπων, ακορέστων αξιώσεων των παιδιών.
Σήμερα διακόπτουν τα σχολεία λόγω των εορτών τα μαθήματα για ένα δεκαπενθήμερο.
Φροντίδα σ’ αυτό το διάστημα μικρών και μεγάλων, μοναδική τους απασχόλησις είναι τα πολύχρωμα παιγνίδια και οι συζητήσεις γύρω απ’ αυτά.
Σε συναγερμό βρίσκονται κι οι νοικοκυρές αυτές τις ημέρες κατά τις οποίες δημιουργούνται περισσότερες για τον καλλωπισμό του σπιτιού υποχρεώσεις.
Ένας κόσμος ολόκληρος, κινούμενος όγκος ανθρώπων βρισκόταν προχθές και χθες σε διαρκή υπερένταση.
Οι τελευταίες προετοιμασίες για τον εορτασμό της σημερινής ημέρας αποτελούσαν τις έγνοιες και τις φροντίδες του.
Στολισμένη η αγορά πό τα κρεοπωλεία ως τα υπόλοιπα καθε λογής καταστήματα φαντάζει σαν μια ενιαία βιτρίνα παντοειδούς εξυπηρετήσεως.
Ενα πελώριο χριστουγεννιάτικο δέντρο στημένο πλάι στο σιντριβάνι (Κρήνη Μοροζίνη), δίνει σ’ όλον γύρω τον χώρο τον γιορτάσιμο τόνο της σημερινής ημέρας.
Ωραία η πρωτοβουλία αυτής της Περιηγητικής Λέσχης Ηρακλείου, να τιμήσει το πανάρχαιο έθιμο του δένδρου στην καρδιά της πόλεως.
Αλλά και ο κινηματογράφος “Ντορέ” δεν υστέρησε με το κομψό και ωραίο δέντρο που έστησε στον εξώστη του προς την πλατεία των Τριών Καμαρών.
Οι φωτεινές επίσης γιρλάντες που από προχθές βράδυ φωτίζουν τους δρόμους του Ηρακλείου, δίνουν όψη γενικής γιορτής και χαράς”.
Σίγουρα οι παλιοί Καστρινοί φρόντιζαν να στολίσουν την αγορά τους με ό,τι καλύτερο διέθεταν. Οι πάγκοι με τα λογής-λογής παιγνίδια των παιδιών, σημεία έντονου συνωστισμού από την πολυκοσμία αυτών των ημερών. Όλοι ξεχύνονταν στους δρόμους για ν’ αγοράσουν ή να δουν κάτι, περνώντας μ’ αυτόν τον τρόπο την ώρα τους. Όλα για τον παιδόκοσμο, αφού αυτές οι μέρες είναι κυρίως για τα παιδιά. Φυσικά κοντά σ’ αυτά χαίρονται και οι μεγάλοι.
Θέλουν και αυτοί τα δώρα τους. Η παρακάτω διαφήμιση είναι χαρακτηριστική:
“Η πιο ωραία έκπληξις! Ενα ραδιόφωνο φίλιπς!
Φίλιπς: Το σήμα της εμπιστοσύνης-διαρκής παρακαταθήκη. Μόνο στο ηλεκτροτεχνικόν κατάστημα του Κωνσταντίνου Ν. Τσαγκαράκη.
Πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου τηλ. 5.53”.
Μεγάλη προτίμηση είχαν οι Καστρινοί στο ζαχαροπλαστείο Εμμανουήλ και Αθανασίου Ι. Χρονιάρη. Εκεί έβρισκαν τα γλυκά τους, φτιαγμένα από αγνά υλικά. Όσο για τιμές, αυτές ήταν ασυναγώνιστες. Η διεύθυνση του προαναφερόμενου ζαχαροπλαστείου ήταν: Έξωθι Χανίων Πόρτα αρ. 9.
Οσο για γραβάτες, πλεκτά και διάφορα δώρα αυτών των ημερών οι Ηρακλειώτες κατέφευγαν στα καταστήματα: Λεμπιδάκης-Ζαφειρόπουλος. Παρόμοια είδη (γραβάτες, πουκάμισα) σε μεγάλη ποικιλία έβρισκαν οι ενδιαφερόμενοι και στο κατάστημα των αδελφών Οικονόμου “Εξαντρικ”, παραπλεύρως του βιβλιοπωλείου Ν. Αλικιώτη.
Το καλό κρασί αυτές τις μέρες και όχι μόνο είχε την τιμητική του. Πρώτη προτίμηση οι φιλέορτοι Καστρινοί έδειχναν όπως φαίνεται στη ρετσίνα Κονιόρδου.
Και τα βράδια, προκειμένου να διασκεδάσουν ή να βγουν έξω για ένα καφέ ή ένα γλυκό, πολλοί προτιμούσαν το κοσμικό κέντρο Κνωσός, το οποίο λειτουργούσε μέχρι και τη δεκαετία του ενενήντα υπό τη διεύθυνση του Νικολάου Ζερβάκη, στο χώρο όπου σήμερα είναι το μέγαρο “Αχτάρικα”, η νέα Βικελαία Βιβλιοθήκη. Χαρακτηριστική η καταχώρηση-διαφήμιση του κοσμικού κέντρου:
“Το κοσμικόν κέντρο “Κνωσός” (Δημοτικόν Μέγαρον, τέως κατάστημα Ρεγκινάκη). Υπό την διεύθυνσιν του κ. Νικολάου Ζερβάκη ήνοιξε από ημερών τας πύλας του διατηρούν τα επόμενα τμήματα: Και τα τέσσαρα ως άνω τμήματα λειτουργούν από πρωίας μέχρι και πέραν του μεσονυκτίου.
Κοσμικόν κέντρον “Κνωσός” δημοτικόν μέγαρον.”
Το συγκεκριμένο κέντρο ήταν εστιατόριο, κοσμική ταβέρνα, ζαχαροπλαστείο και καφενείο. Στο διάκοσμό του - θα θυμούνται οι παλιότεροι - συμπεριλαμβάνονταν και “οι Πέρδικες”, ένα έργο του Θωμά Φανουράκη. Όπως θυμάμαι αυτό το κέντρο ήταν στέκι των παικτών του ΟΦΗ αλλά και πολλών αθλητικών παραγόντων.
Όμως πάντοτε τούτες τι μέρες, οι οποίες είναι μέρες αγάπης το μυαλό των Καστρινών πήγαινε αφενός στους φτωχούς, στους έχοντες ανάγκη από βοήθεια και αφετέρου στους ξενιτεμένους συγγενείς και φίλους, που βρίσκονταν σε μακρινούς τόπους!
Απόδειξη όλων αυτών η ενδιαφέρουσα ειδοποίηση που ακολουθεί:
“Ενδιαφέρουσα Ειδοποίησις:
Οι επιθυμούντες λόγω των εορτών των Χριστουγέννων και Νέου Έτους να αποστείλωσι εις συγγενείς και φίλους των εις Καναδά και Αμερικήν ασφαλισμένα και σύντομα, ένα κιβώτιον με διάφορα δώρα (ήτοι: Έλαιον, Ελαίας, σκευάσματα, ξηρούς καρπούς, μέλι, γλυκά, οικιακά παρασκευάσματα κ.λπ. είδη χειροτεχνίας και αγγειοπλασιτκής τέχνης), ας αποταθώσι και ζητήσωσι πληροφορίας από τον κ. Ε.Δ. Κασσαβέτην παραγγελιοδόχον έναντι Δημαρχίας.
Τηλεφ. 6.39.
Αποστολαί κάθε μήνα.”
Όμως... παρήλθον οι χρόνοι εκείνοι! Χρόνοι σκληροί, αφού δεν υπήρχαν οι σημερινές ανέσεις και ευκολίες. Δεν υπήρχε η σημερινή πληθώρα αγαθών, όμως... οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν διαφορετικές, τα συναισθήματα εκφράζονταν πιο ζεστά και ανθρώπινα, υπήρχε κατανόηση και περισσότερη ανθρωπιά. Εννοιες και συνήθειες που σήμερα μένουν απέξω από τα καλοασφαλισμένα διαμερίσματα της πολυκατοικίας. Εκεί που δε γνωρίζουμε ούτε καν ποιος είναι ο διπλανός μας, εκεί που οι σχέσεις είναι απρόσωπες και απρόσιτες.
Ειδικά τούτες τις μέρες τις γιορτινές, τις μέρες αγάπης που πρέπει οι άνθρωποι ν’ ανταμώνουν και να συνεορτάζουν. Μια καλή κουβέντα, μια ζεστή χειρονομία, μια ανθρώπινη πράξη, ένα χαμόγελο... Αυτός είναι ο προορισμός μας!
Από τη στήλη μας σας ευχόμαστε ολόψυχα χρόνια πολλά και καλές γιορτές!
