Αύξηση του πληθυσμού μόνο στην Κρήτη και στο νότιο Αιγαίο την τετραετία 2011-2014 χάρη στην υπεροχή των γεννήσεων έναντι των θανάτων
Ο πληθυσμός της χώρας, χάρη στην υπεροχή των γεννήσεων από Ελληνίδες και αλλοδαπές έναντι των θανάτων Ελλήνων και αλλοδαπών καθώς και την καθαρή εισροή πληθυσμού από το εξωτερικό, αυξανόταν όλα τα έτη της περιόδου Ιανουαρίου 2002 μέχρι και την 1η Ιανουαρίου 2011. Αύξηση, όμως, δεν σημειωνόταν σε όλες τις περιφέρειες ούτε σε όλους τους νομούς της χώρας. Πιο συγκεκριμένα την 1η Ιανουαρίου 2011 σε σχέση με την 1η Ιανουαρίου 2002, δηλαδή την 9ετία 2002-2010:
- Αύξηση σημειώθηκε σε 9 περιφέρειες και σε 4 μείωση. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σημειώθηκε στην Κρήτη και η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση στη Δυτική Ελλάδα.
-Αύξηση σημειώθηκε σε 33 νομούς και μείωση σε 18. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σημειώθηκε στο νομό Ρεθύμνης. Στο νομό Χανίων σημειώθηκε η 3η σε μέγεθος ποσοστιαία αύξηση, στο νομό Ηρακλείου η 9η και στο νομό Λασιθίου η 26η. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Άρτας.
Σε αντίθεση με την 9ετία 2002-2010, την 4ετία 2011-2014 σημειώθηκε μείωση του πληθυσμού της χώρας. Όπως και στην αύξηση έτσι και στη μείωση υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε περιφέρειες και νομούς. Στους Πίνακες που ακολουθούν θα δώσουμε τα πλήρη στοιχεία για τις 13 περιφέρειες και το Σύνολο Χώρας και μόνο για τους 4 νομούς της Κρήτης, δεδομένου ότι Πίνακας με τους 51 νομούς είναι πολύ μεγάλος.
Στις δύο πρώτες στήλες του πρώτου μέρους του Πίνακα 1 δίνεται ο πληθυσμός των 13 περιφερειών και του Συνόλου Χώρας την 1η Ιανουαρίου των ετών 2011 και 2015, στην 3η στήλη η διαφορά την 1η Ιανουαρίου 2015 σε σχέση με την 1η Ιανουαρίου 2011, δηλαδή την τετραετία 2011-2014 και στην 4η ποσοστιαία μεταβολή στο ίδιο διάστημα. Στο δεύτερο μέρος του Πίνακα 1 δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία για τους 4 νομούς της Κρήτης.
Από την 4η στήλη του πρώτου μέρους του Πίνακα φαίνεται ότι από τις 13 περιφέρεις της χώρας μόνο στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο σημειώθηκε αύξηση του πληθυσμού (η μεγαλύτερη στην Κρήτη), ενώ στις υπόλοιπες μείωση. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στην Αττική.
Από την 4η στήλη του δεύτερου μέρους του Πίνακα φαίνεται ότι στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Χανίων σημειώθηκε αύξηση, ενώ στο νομό Λασιθίου μείωση. Από τους 51 νομούς τη χώρας, στους 38 σημειώθηκε μείωση και στους 13 αύξηση. Οι νομοί Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Χανίων είχαν, αντίστοιχα, την 5η, 6η και 7η σε μέγεθος αύξηση, ενώ ο νομός Λασιθίου τη 30η σε μέγεθος μείωση.
Η μείωση ή η αύξηση του πληθυσμού των περιφερειών, των νομών και του Συνόλου Χώρας οφείλεται σε δύο παράγοντες:
-Τη φυσική μεταβολή του πληθυσμού, δηλαδή τη διαφορά των θανάτων από τις γεννήσεις, και
-Τα μεταναστευτικά ρεύματα, δηλαδή τη διαφορά της εκροής από την εισροή πληθυσμού.
Στο Σύνολο Χώρας και στις περισσότερες περιφέρειες και νομούς η μείωση του πληθυσμού την τετραετία 2011-2014 οφείλεται τόσο στην υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων όσο και στην καθαρή εκροή πληθυσμού. Υπάρχουν, όμως, εξαιρέσεις. Τα σχετικά στοιχεία δίνονται στον Πίνακα 2.
Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους του Πίνακα 2 δίνεται η φυσική μεταβολή (μείωση ή αύξηση) του πληθυσμού στη 2η στήλη η καθαρή εκροή ή εισροή πληθυσμού και στην 3η η συνολική μεταβολή πληθυσμού των 13 περιφερειών και του Συνόλου Χώρας η οποία είναι ή ίδια με την 3η στήλη του Πίνακα 1. Στο δεύτερο μέρος του Πίνακα 2 δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία για τους 4 νομούς της Κρήτης.
Από το πρώτο μέρος του Πίνακα φαίνεται ότι την τετραετία 2011-2014:
-Η αύξηση που σημειώθηκε στον πληθυσμό τη Κρήτης οφείλεται κυρίως στην υπεροχή των γεννήσεων έναντι των θανάτων και σε ένα μικρότερο ποσοστό στην καθαρή εισροή πληθυσμού, ενώ εκείνη στο Νότιο Αιγαίο οφείλεται αποκλειστικά στην υπεροχή των γεννήσεων έναντι των θανάτων, δεδομένου ότι σημειώθηκε καθαρή εκροή πληθυσμού. Οι δύο αυτές περιφέρειες είναι οι μόνες στις οποίες σημειώθηκε φυσική αύξηση του πληθυσμού.
-Η μείωση που σημειώθηκε σε 8 από τις 11 υπόλοιπες περιφέρειες οφείλεται τόσο στην υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων όσο και στην καθαρή εκροή πληθυσμού, ενώ σε τρεις (την Ανατολική Μακεδονία & Θράκη, τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο) μόνο στην υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων, δεδομένου ότι στις αυτές περιφέρειες σημειώθηκε καθαρή εισροή πληθυσμού.
Από το δεύτερο μέρος του Πίνακα φαίνεται ότι η αύξηση του πληθυσμού στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Χανίων οφείλεται τόσο στην υπεροχή των γεννήσεων έναντι των θανάτων όσο και στην καθαρή εισροή πληθυσμού, ενώ η μείωση του πληθυσμού του νομού Λασιθίου τόσο στην υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων όσο και στην καθαρή εκροή πληθυσμού.
Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι στην περίπτωση του Συνόλου Χώρας η καθαρή εκροή πληθυσμού είναι προς άλλες χώρες, ενώ στην στις περιφέρειες και στους νομούς η καθαρή εκροή ή εισροή οφείλεται στις μετακινήσεις πληθυσμού τόσο από και προς άλλες χώρες όσο και από και προς στις περιφέρειες και στους νομούς. Η μεγάλη μείωση του πληθυσμού την 4ετία 2011-2014, οφείλεται στις συνέπειες των μέτρων των δύο Μνημονίων, τα οποία επέβαλαν στη χώρα μας οι δανειστές, και τα οποία υπέγραψαν και εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις της περιόδου 2010-2014. Η μείωση του συνολικού πληθυσμού της χώρας συνεχίστηκε και το 2015 εξαιτίας των μέτρων και του τρίτου Μνημονίου που υπέγραψε και εφάρμοσε η σημερινή κυβέρνηση (δεν έχουν ακόμα δημοσιευτεί στοιχεία για τις περιφέρειες και τους νομούς για το έτος αυτό).
Τα μέτρα των Μνημονίων προκάλεσαν εκτίναξη στα ύψη της ανεργίας (Ελλήνων και αλλοδαπών), εξαιτίας του κλεισίματος εκατοντάδων χιλιάδων επιχειρήσεων, την κατάρρευση της οικοδομής και γενικότερα της απαξίωσης του παραγωγικού ιστού της χώρας, καθώς και την κατακόρυφη μείωση των μισθών όσων απασχολούνται και των συντάξεων. Οι επιπτώσεις αυτές μείωσαν τους γάμους και τις γεννήσεις από ζευγάρια (Ελλήνων και αλλοδαπών) που ήθελαν να κάνουν παιδιά, αύξησαν τους θανάτους και εξώθησαν σε μετανάστευση Έλληνες και Ελληνίδες (νέους κυρίως) με προσόντα που ζητούνται στο εξωτερικό. Οι ίδιοι παράγοντες προκάλεσαν την έξοδο από τη χώρα και αλλοδαπών δεδομένου ότι το ποσοστό ανεργίας τους είναι υψηλότερο εκείνου των Ελλήνων.
Η υπεροχή των γεννήσεων έναντι των θανάτων στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο (Δωδεκάνησα και Κυκλάδες) οφείλεται βασικά στις περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης που υπάρχουν στις περιφέρειες αυτές στον τουρισμό με αποτέλεσμα τη μικρότερη μείωση των γεννήσεων και, στην περίπτωση της Κρήτης, μικρή εισροή πληθυσμού. Το ίδιο ισχύει για τους νομούς Ηρακλείου, Χανίων και Ρεθύμνου. Η περίπτωση του νομού Λασιθίου, στον οποίο σημειώθηκε τόσο φυσική μείωση όσο και καθαρή εκροή πληθυσμού δεν είναι εύκολο να εξηγηθεί και χρειάζεται παραπέρα διερεύνηση από τη Ελληνική Στατιστική Αρχή.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
