Περιμένουμε στην ουρά, όλοι μαζί κι ο καθένας μόνος του. Στο ΑΤΜ της τράπεζας, τον ΟΤΕ, στη ΔΕΗ, στη στάση του λεωφορείου. Περιμένουμε στην ουρά συνήθως όρθιοι και σπανιότερα καθισμένοι. Ιδιαίτερα, όταν ο ρυθμός που προχωρεί η ουρά είναι αργός, αρχίζουν τα πρώτα συμπτώματα δυσφορίας και απογοήτευσης.
Ανταλλάσσονται κάποια γλυκόπικρα χαμόγελα αλληλοκατανόησης, κάποια κεφάλια κινούνται πάνω – κάτω νευρικά με τα χείλη σφιγμένα. Όλοι βρίσκονται εδώ για τον ίδιο σκοπό που τις περισσότερες φορές δεν είναι η ψυχαγωγία. Πληρωμές για το φως, το νερό, το τηλέφωνο… δηλ. για πράγματα που κι αν είναι λογικά, δεν είναι ευχάριστα, όταν καλείσαι να πληρώσεις. Και ιδιαίτερα στις μέρες μας… Όμως, μέσα στην καθυστέρηση και στη χρονοτριβή, μια σπίθα είναι αρκετή, ένας αναστεναγμός ή ένα ξέσπασμα, για ν’ ανάψει μια συζήτηση, συζήτηση που θα οδηγήσει, τελικά, στην ψυχολογική εκτόνωση εκείνων που περιμένουν.
Τελικά, κάποιος παίρνει την πρωτοβουλία. Ας πούμε πως είναι ο «αρχηγικός» τύπος. Περισσότερο μιλώντας στον εαυτό του, παρά στους άλλους, πάντοτε όμως μεγαλοφώνως, αναφέρει τι θα έκανε εκείνος αν είχε την εξουσία και πως όλα θα είχαν μπει σ’ ένα ρυθμό και όλα θα λειτουργούσαν στην εντέλεια. Αν κατά τους ψυχολόγους είναι ο τύπος ο «επικοινωνιακός», είναι βέβαιο ότι θ’ αρχίσει σε τρίτο πληθυντικό πρόσωπο, αναφέροντας στους γύρω του «που μας έχουν οδηγήσει…», «τι μας έχουν κάνει…» και τέτοια. Έτσι, σιγά – σιγά, αναπτύσσεται μια συζήτηση, στην οποία παίρνουν μέρος οι πιο πονεμένοι και καταφρονεμένοι, που βρίσκονται γύρω. Όλους, τους ενώνει η αλληλεγγύη που πηγάζει από τη δυσπραγία, την ταλαιπωρία και τη δύσκολη οικονομική κατάσταση που βιώνουμε στις μέρες μας. Το χαρακτηριστικό είναι ότι σ’ αυτές τις ουρές μπορεί ν’ ακούσει κανείς όλη τη σοφία και τη φιλοσοφία του κόσμου. Όλοι έχουν αρχές, λογική, επιχειρήματα, που είναι να απορεί κανείς, πώς από τέτοια άτομα, να προκύπτει τελικά μια κοινωνία όπου επικρατεί η διαπλοκή, η συναλλαγή, η παραβατικότητα. Ο καθένας που παίρνει το λόγο, στην ουρά, έχει τις καλύτερες προθέσεις, πάμπολλες εμπειρίες και εξαιρετική πληροφόρηση, που θα τη ζήλευε και ο πιο έμπειρος δημοσιογράφος. Γνωρίζει τα πάντα, αναλύει πολύπλοκες καταστάσεις, εξηγεί τα ανεξήγητα. Ομιλεί περί του πρακτέου, για το πώς φτάσαμε ως εδώ και για το πώς θα βγούμε από το αδιέξοδο που βρισκόμαστε.
Ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας (όχι όμως της δικής μας) είναι ενημερωμένος πάνω σε όλα τα κοινωνικά προβλήματα, γνωρίζει για τη διαχείριση της οικονομίας της χώρας και για τις αποφάσεις των πολιτικών, που κρατούν στα χέρια τους τις τύχες μας. Κι όμως, είναι δυσεξήγητο, πώς με τέτοιους λογικούς, συναινετικούς και συγκαταβατικούς πολίτες, καταλήγουμε σε μια κοινωνία όπου –τουλάχιστον κατά την καθημερινή ειδησεογραφία- επικρατεί το ψέμα, η υποκρισία και η ασυνέπεια. Ή μήπως, τα παραβατικά στοιχεία δεν έχουν τη συνήθεια να στέκονται στις ουρές; Περιμένουμε στην ουρά, στα επείγοντα περιστατικά, σε νοσοκομείο της πόλης μας. Γιατροί και νοσηλευτές, νοσηλεύτριες και καθαρίστριες πηγαινοέρχονται βιαστικά, περιστατικά καταφθάνουν, φιγούρες ταλαιπωρημένες και ανήμπορες, με το βιβλιάριο υγείας στο χέρι. Κι εδώ τα ίδια συναισθήματα, η ίδια ψυχολογία. Δυσφορία για την εξυπηρέτηση, εικόνες απογοήτευσης, απόγνωση. Κι εδώ κανείς δεν έχει έλθει για να περάσει την ώρα του. Οι συνθήκες της καθημερινής ζωής, οι ανάγκες της στιγμής και το προσωπικό πρόβλημα του καθενός είναι η αιτία που βρίσκεται εδώ, την ώρα αυτή. Οι περισσότεροι κάθονται στα καθίσματα, δεξιά και αριστερά του διαδρόμου, σχηματίζοντας, έτσι, αναρίθμητα, άτυπα, «πηγαδάκια», όπου συζητείται η καθημερινότητα, εξετάζεται η κοινωνικοπολιτική κατάσταση, εκθέτονται προβλήματα προσωπικά, υγείας κ.ά. Ο καθένας λέει τον πόνο του και ακούει το αφήγημα του διπλανού του. Το «πηγαδάκι» μετατοπίζεται δεξιά κι αριστερά, χωρίς, όμως, να μετακινείται κανένας. Απλά, πότε παίρνει το λόγο ο ένας από δω και πότε ο άλλος από κει. Και η ώρα περνάει… Η μόνη διακοπή στη συνοχή της παρέας προέρχεται από τη φωνή της νοσηλεύτριας, η οποία κατά διαστήματα ανακοινώνει τον αριθμό της σειράς, που αν τύχει και ανήκει σε κάποιον που ήδη έχει το λόγο, η συζήτηση και το συγκεκριμένο θέμα παίρνουν τέλος, καθότι ο … «εισηγητής» -προς μεγάλη του ικανοποίηση- αναγκάζεται να εγκαταλείψει τους άλλους και να περάσει για εξέταση.
Στην ουρά, προφανώς περιμένοντας για εξέταση, βρίσκεται και μια νέα κοπέλα, καλοντυμένη και οριακά ευτραφής. Ενώ είναι βέβαιο ότι παρακολουθεί τη συζήτηση που γίνεται στην παρέα της ουράς, αφού κατά διαστήματα σηκώνει το βλέμμα και με την κίνηση της κεφαλής δείχνει ότι συμμετέχει, ταυτόχρονα, είναι σταθερά απασχολημένη με το κινητό της, που φαίνεται να το χειρίζεται με μεγάλη άνεση και επιδεξιότητα. Γράφει και στέλνει ή δέχεται μηνύματα, αδιάκοπα, βλέπει ή στέλνει φωτογραφίες και είναι βέβαιο ότι η ίδια θα είναι η τελευταία που μπορεί να πλήξει σ’ αυτόν το χώρο, που κανείς δεν προσέρχεται για διασκέδαση ή ψυχαγωγία…
Ένας μεσόκοπος κύριος, από την απέναντι σειρά, εξιστορούσε την περιπέτειά του με τις οφειλές του προς το ΙΚΑ, μόνο που κατά τη δήλωσή του, είναι πολλά το νομικά στοιχεία της υπόθεσής του, που δεν τα θυμάται και δεν τα καταλαβαίνει… Η βοήθεια ήρθε από την κοπέλα με το τηλέφωνο, που είπε δυνατά, διακόπτοντας… «Σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 2 του Ν. 2972/2001, oι απαιτήσεις του Ι.Κ.Α. από ληξιπρόθεσμες εισφορές, πρόσθετα τέλη, προσαυξήσεις, πρόστιμα, τόκους, δικαστικά έξοδα, έξοδα διοικητικής εκτέλεσης και αχρεωστήτως ληφθείσες παροχές εισπράττονται με βάση τη χρονική σειρά βεβαίωσής τους, η οποία προκύπτει από τον αύξοντα αριθμό και την ημερομηνία του τριπλοτύπου βεβαίωσης». Όλοι κοιτάχτηκαν μεταξύ τους στην παρέα της ουράς, θαυμάζοντας την παρέμβαση της νέας… Αργότερα, μια ηλικιωμένη κυρία, αναφέρθηκε στην περίπτωσή της, για πόνους στο αυτί… «Ωτίτιδα, παιδί μου, μου είπε ο γιατρός, αλλά εγώ δεν ξέρω και πολλά γράμματα…». «Είναι μια οξεία ή χρόνια φλεγμονή του μέσου ωτός. Συχνότερα αίτια είναι ο πνευμονιόκοκκος, ο αιμόφιλος και ο σταφυλόκοκκος. Εκδηλώνεται ως ωταλγία με συνοδό πυρετό. Η θεραπεία περιλαμβάνει αντιβιοτικά...», ακούστηκε να λέει μεγαλοφώνως η νέα μας. «Ας είσαι καλά, παιδί μου. Από κείνα τα … αντιβιοτικά, μου είχε δώσει ο γιατρός, αλλά ο πόνος δεν έχει φύγει τελείως», πρόσθεσε η κυρία. Όλοι, όμως, κοίταξαν τη νέα με διαφορετικά συναισθήματα, άλλος με θαυμασμό, άλλος με φθόνο, άλλος με ενδιαφέρον, για την ετοιμότητά της.
Η συζήτηση στην ουρά άλλαξε θέμα, όταν μια άλλη κυρία, μιλώντας για το εγγονάκι της, είπε πως γύρισε από το σχολείο με ένα μεγάλο λεκέ από μελάνι… Χωρίς να χάσει καιρό, η νέα, πληκτρολόγησε με δεξιοτεχνία στο κινητό της και διάβασε στην κυρία: «Δεν τρίβουμε σε καμία περίπτωση το λεκέ, γιατί είναι γνωστό πως το μελάνι απλώνει… Το γάλα σε αυτή την περίπτωση είναι θαυματουργό, ειδικά στα βαμβακερά. Αφήστε τα, λοιπόν, να μουλιάσουν για λίγο σε γάλα και ξεπλύνετε πολύ καλά»… Η κυρία ευχαρίστησε τη νέα για τη χρήσιμη πληροφορία και κάποιες κυρίες, δίπλα, σχολίασαν με κολακευτικά λόγια και με θαυμασμό, την ετοιμότητα της νέας. Φαίνεται, πως η νέα διασκέδαζε κάνοντας παρεμβάσεις στις συζητήσεις της συντροφιάς που περίμενε στην ουρά και με μεγάλη ταχύτητα έψαξε στο τηλέφωνο και ξαναπήρε το λόγο, δίνοντας στοιχεία και συμπληρώνοντας το σχόλιο ενός κυρίου, που το παρουσιαστικό του έδειχνε ότι ήταν επαγγελματίας, μάλλον έμπορος. Το θέμα ήταν η χαμηλή παραγωγικότητα της χώρας μας και η ανταγωνιστικότητά της… «Στην 86η θέση μεταξύ 138 χωρών, (από την 81η θέση πέρυσι μεταξύ 140 χωρών), υποχώρησε η Ελλάδα στην κατάταξη ανταγωνιστικότητας του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF). Σύμφωνα με την έκθεση του οργανισμού, στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται η Ελβετία, ακολουθούμενη από τη Σιγκαπούρη, τις ΗΠΑ, την Ολλανδία και τη Γερμανία. Οι χώρες αυτές …». «Να περάσει το 54…», ακούστηκε η φωνή της νοσηλεύτριας από το γραφείο του ιατρού. «Συγγνώμη, πρέπει να περάσω. Δεν θα μπορέσω να ολοκληρώσω. Ίσως μετά, αν είναι ανάγκη. Γεια σας!», έκαμε η νέα και σηκώθηκε για να περάσει στο γραφείο, αφήνοντας την ενημέρωση της παρέας στην ουρά … στα μισά.
Η εισβολή του κινητού στη ζωή μας, έχει αλλάξει πολλά. Από την πληροφόρηση, την ψυχαγωγία, ως τη συμπεριφορά μας. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση εγείρεται το ερώτημα: Μέχρι ποιο σημείο πρέπει να φτάνει η μάθηση, η απομνημόνευση και η αποθήκευση γνώσεων, τώρα που με το κινητό (και τους υπολογιστές) έχουμε πρόσβαση σε κάθε είδους πληροφορία; Τι συμφέρει; Να θυμάσαι και να απομνημονεύεις στοιχεία … ή να ξέρεις πως να τα βρίσκεις στο διαδίκτυο;
[email protected]

